Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây gây xôn xao khi tuyên bố sẽ là “kẻ ngốc” nếu từ chối chiếc máy bay do Qatar đề nghị tặng. Tuy nhiên, việc một nguyên thủ quốc gia Mỹ chấp nhận món quà trị giá hàng trăm triệu USD từ một chính phủ nước ngoài không phải là chuyện đơn giản, và chắc chắn không chỉ dừng lại ở một lời đồng ý.
Tổng thống Mỹ Donald Trump tới Ảrập Xêút trên chiếc Chuyên cơ Không lực một hôm 14/5. Ảnh: Nhà Trắng

Dưới góc độ pháp lý, đề xuất nhận chiếc Boeing 747-8 — được Qatar nâng cấp thành "cung điện bay" trị giá khoảng 400 triệu USD — đã ngay lập tức vấp phải nhiều nghi vấn. Hiến pháp Mỹ có điều khoản cụ thể ngăn cấm tổng thống nhận quà tặng từ chính phủ nước ngoài mà không có sự chấp thuận của Quốc hội. Mục tiêu của điều khoản này là đảm bảo sự độc lập trong các quyết định của người đứng đầu Nhà Trắng, tránh bị ảnh hưởng bởi lợi ích bên ngoài.

Nhà Trắng hiện vẫn đang rà soát các quy định pháp lý liên quan và khẳng định rằng món quà không ảnh hưởng đến các quyết định điều hành của Tổng thống. Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng ông Trump có thể sẽ hành động theo cách riêng, như từng làm nhiều lần trong nhiệm kỳ trước, và dựa vào các đặc quyền tổng thống mà ông từng yêu cầu Tòa án Tối cao xem xét trong bối cảnh bị truy tố.

Một phương án khác được ông Trump úp mở là để Qatar “tặng” chiếc máy bay cho Lầu Năm Góc, từ đó tạo vỏ bọc cho việc ông sử dụng tạm trong thời gian chờ đợi chuyên cơ mới được hoàn thiện. Trước báo giới ngày 12/5, ông tuyên bố: “Nếu chúng ta có thể nhận chiếc 747 như một khoản đóng góp cho Bộ Quốc phòng và dùng tạm trong vài năm, thì đó là một hành động rất đẹp”.

Tuy nhiên, bên cạnh yếu tố pháp lý và đạo đức, còn có một vấn đề nghiêm trọng khác: an ninh. Chuyên cơ Không lực Một hiện nay được trang bị hàng loạt công nghệ tối mật nhằm bảo vệ Tổng thống trong các tình huống khẩn cấp, bao gồm cả tấn công hạt nhân. Việc sử dụng một máy bay nước ngoài sản xuất, dù được nâng cấp sang trọng, vẫn tiềm ẩn nguy cơ lớn về an toàn thông tin, giám sát điện tử và an ninh mạng.

Sử gia Garrett Graf – tác giả cuốn Kịch bản Ngày tận thế – cảnh báo rằng để đảm bảo an toàn tuyệt đối, chiếc máy bay lạ này sẽ phải được tháo rời từng con ốc để kiểm tra. Nhưng ngay cả khi đã làm điều đó, ông vẫn không cho rằng đưa Tổng thống Mỹ lên một chiếc máy bay như vậy là phương án khả thi.

Được biết, hai chiếc Boeing 747-200B hiện tại của đội bay Nhà Trắng đã phục vụ từ những năm 1990 và đang cần được thay thế. Boeing đã ký hợp đồng cung cấp 2 máy bay mới nhưng tiến độ đang bị chậm trễ, điều mà ông Trump từng công khai chỉ trích.

Tuy nhiên, dù Qatar có ý định “tặng” một chiếc chuyên cơ sang trọng cỡ nào đi nữa, thì món quà mang tính biểu tượng chính trị này lại chạm vào nhiều lằn ranh nhạy cảm, giữa quyền lực, luật pháp, và an ninh quốc gia. Câu hỏi không chỉ là “có nên nhận hay không”, mà là: “Liệu nước Mỹ có thể chấp nhận để Tổng thống của mình bay trên một món quà?”

QT (SHTT)