Phía sau hào quang Gangnam: 40 năm phận đời "vô hình" trong khu ổ chuột đắt đỏ nhất Seoul

Quận Gangnam từ lâu đã trở thành thước đo của sự thành đạt tại Seoul, nơi một căn hộ ba phòng ngủ bình thường có giá lên tới 2,6 triệu USD. 

Thế nhưng, ngay sát những tòa tháp lấp lánh ấy là làng Guryong – một khu định cư không phép rộng hơn 28 ha với những mái nhà lụp xụp phủ đầy bạt nhựa và lốp xe cũ.

Bà Lee Chang-wol, 85 tuổi, là một trong những cư dân kỳ cựu tại đây. Suốt 40 năm, cuộc sống của bà gói gọn trong những con hẻm hẹp chỉ vừa một người đi, nơi dây điện chằng chịt rủ xuống từ những mái che sờn cũ. 

Khi màn đêm buông xuống, trong khi các tòa chung cư đối diện rực rỡ ánh đèn, Guryong lại chìm trong bóng tối, chỉ có ánh sáng le lói từ vài căn nhà tạm và mùi khói bốc lên từ than tổ ong hay bãi rác cháy. Sự tương phản này không chỉ là về kiến trúc, mà còn là vực thẳm về kinh tế sâu sắc giữa những người giàu nhất và nghèo nhất Seoul.

Guryong không tự nhiên sinh ra. Ngôi làng này hình thành từ cuộc càn quét các khu ổ chuột ở trung tâm Seoul để chuẩn bị cho Thế vận hội Olympic 1988. Để làm đẹp bộ mặt thành phố, người nghèo bị đẩy ra vùng ven. Tại đây, họ dựng lên những nơi ở tạm bợ bằng vật liệu tận dụng. 

Trong suốt thời gian diễn ra Olympic, chính quyền thậm chí đã quây rào chắn Guryong để khách du lịch không nhìn thấy. "Những người sống ở đó trở thành người vô hình", một nhà nghiên cứu lịch sử địa phương đã nhận định như vậy.

Sự "vô hình" này còn đi kèm với việc thiếu hụt các dịch vụ cơ bản. Chính quyền từ chối cung cấp điện nước chính thức và không cấp sổ cho các căn nhà để tránh việc cư dân đòi bồi thường sau này. 

Nỗi đau ấy còn hằn sâu vào tâm trí những đứa trẻ lớn lên tại đây, như câu chuyện về một học sinh bị bạn cùng lớp đổ rác lên bàn vì cho rằng "gia đình cậu sống trong bãi rác".

Dù khốn khó, Guryong từng là một cộng đồng tự quản mạnh mẽ với đầy đủ tiệm tạp hóa, nhà thờ và có lúc lên tới 10.000 dân vào những năm 1990. Họ làm đủ nghề từ rửa bát đến nhặt rác với một hy vọng duy nhất: làm việc chăm chỉ để con cái không phải thừa kế cái nghèo.

Hiện nay, thành phố đang đẩy mạnh kế hoạch giải tỏa Guryong để xây dựng 3.800 căn hộ mới. Chính quyền đã đưa ra đề nghị bồi thường khoảng 3.300 - 4.000 USD và yêu cầu người dân rời đi. 

Tuy nhiên, hàng trăm người vẫn kiên quyết bám trụ. Đối với họ, số tiền đó là quá ít ỏi, không đủ để chi trả tiền thuê nhà ngay chính trên mảnh đất này sau khi nó được tái thiết.

Tại lối vào làng, một tháp canh cùng những biểu ngữ phản đối rực sắc đỏ đen đã được dựng lên. Những cư dân như ông Baek Su-hyeon, 66 tuổi, coi việc cưỡng chế này giống như một cuộc "cướp bóc những người không còn nơi nào khác để đi". 

Trong khi đó, bà Ko Jae-ok, 86 tuổi, người đã dành cả đời tiết kiệm từng đồng, giờ đây trắng tay sau một vụ hỏa hoạn thiêu rụi tài sản và những đồng tiền hiếm bà giấu dưới sàn nhà.

Giữa những áp lực từ chính quyền và sự thờ ơ của xã hội, câu hỏi của bà Lee Chang-wol vẫn đau đáu: "Nếu những nơi chúng tôi đã sống suốt ngần ấy năm không phải là chỗ cho con người ở, thì chúng tôi là gì?". 

Đối với một số người, cư dân Guryong là những kẻ chiếm dụng đất tham lam, nhưng với những người trong cuộc, họ chỉ là những mảnh đời bị bỏ lại sau cuộc tăng trưởng thần tốc của đất nước, đang nỗ lực chiến đấu để không bị xóa sổ hoàn toàn khỏi chính khu phố mà họ đã góp công xây dựng.