Thủ tướng yêu cầu đẩy nhanh sắp xếp, tinh gọn thôn và tổ dân phố trên cả nước

Theo chỉ đạo của Thủ tướng, việc này cần được triển khai trong quý II/2026 và phải gắn với việc sử dụng hiệu quả đội ngũ cán bộ không chuyên trách tại cơ sở.

Tại cuộc làm việc, Thủ tướng nhấn mạnh ngành nội vụ cần tiếp tục rà soát, tham mưu sắp xếp các đơn vị sự nghiệp công lập, đặc biệt trong hai lĩnh vực giáo dục và y tế. Đồng thời, Bộ Nội vụ phải tiến hành đánh giá toàn diện sau một năm triển khai việc sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, từ đó kịp thời tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc phát sinh.

Người đứng đầu Chính phủ cũng giao Bộ Nội vụ triển khai chương trình “năm cán bộ cơ sở”, nhằm bảo đảm đủ số lượng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ tại địa phương. Cùng với đó, Bộ cần xây dựng hệ thống học liệu số dùng chung trên toàn quốc dành cho cán bộ cấp xã; nghiên cứu cơ chế liên thông nhân sự giữa khu vực công và khu vực tư. Thủ tướng yêu cầu Bộ Nội vụ đề xuất các giải pháp đột phá trong công tác tuyển dụng, bố trí, sử dụng cũng như chế độ đãi ngộ, qua đó tham mưu chính sách thu hút và trọng dụng nhân tài.

Chủ trương sắp xếp lại thôn và tổ dân phố đã được Chính phủ đề cập từ tháng 4/2025 trong đề án tổ chức lại đơn vị hành chính các cấp, đồng thời xây dựng mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Theo định hướng này, Bộ Nội vụ được giao nghiên cứu lộ trình thực hiện theo hướng tinh gọn, phù hợp với thực tiễn và phục vụ trực tiếp đời sống của cộng đồng dân cư.

Theo quy định hiện hành, tại cấp xã, các đơn vị cư trú có thể mang nhiều tên gọi khác nhau như thôn, làng, ấp, bản, buôn, bon, phum, sóc. Trong khi đó, tại các phường, đơn vị tương ứng là tổ dân phố với các tên gọi như khu phố, khối phố, khóm hoặc tiểu khu. Tính đến hết năm 2021, cả nước có hơn 90.000 thôn và tổ dân phố, trong đó khoảng 69.500 thôn và 20.900 tổ dân phố, với gần 297.800 người hoạt động không chuyên trách.

Thôn và tổ dân phố không phải là cấp hành chính mà là các tổ chức tự quản của cộng đồng dân cư trong cùng địa bàn cư trú. Các đơn vị này hoạt động theo nguyên tắc tự quản, chịu sự quản lý trực tiếp của chính quyền cấp xã và sự lãnh đạo của cấp ủy đảng, bảo đảm dân chủ, công khai và minh bạch. Mỗi thôn có trưởng thôn, mỗi tổ dân phố có tổ trưởng và trong trường hợp cần thiết có thể bố trí thêm một phó.

Đối với Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Thủ tướng yêu cầu khẩn trương hoàn thiện dự thảo Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi), đồng thời hướng dẫn triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia theo hướng tránh chồng chéo và lãng phí nguồn lực. Bộ này cũng được giao phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo hoàn thiện chính sách dành cho học sinh, sinh viên và thanh niên dân tộc thiểu số, đồng thời xây dựng đề án tạo việc làm, phát triển dịch vụ và kết nối lao động bền vững đến năm 2031.

Bên cạnh đó, Thanh tra Chính phủ được giao tập trung thanh tra các lĩnh vực nhạy cảm, dễ phát sinh tham nhũng và tiêu cực. Thủ tướng yêu cầu cơ quan này đổi mới phương thức hoạt động theo hướng không chỉ phát hiện và xử lý vi phạm mà còn tăng cường phòng ngừa, cảnh báo, tổng kết thực tiễn để hoàn thiện thể chế, khơi thông nguồn lực và thúc đẩy phát triển. Đồng thời, Thanh tra Chính phủ cần hướng dẫn các địa phương giải quyết dứt điểm những dự án đang gặp khó khăn, vướng mắc trên địa bàn.