Công nghệ
03/11/2026 09:46Vén màn công xưởng phim ngắn AI Trung Quốc: Chi phí rẻ còn 1/10, ra lò 200 tập phim/ngày
Chi phí giảm 90%, thời gian rút dưới 5 ngày, AI đang biến điện ảnh thành dây chuyền công nghiệp siêu tốc tại Trung Quốc. Nhưng đằng sau hơn 221.900 tác phẩm ra đời trên Douyin, chỉ 0,48% phim vượt 100 triệu lượt xem. VietNamNet giới thiệu tuyến bài 3 kỳ bóc tách câu chuyện phía sau những "công xưởng" phim ngắn AI Trung Quốc: ai thực sự kiếm bộn tiền và ai đang trả giá trong cuộc chơi tỷ USD?
Bài 1: Chi phí giảm 90%, quay 5 ngày: Trung Quốc kiếm tiền tỷ từ phim ngắn AI ra sao?
Bài 2: Không trường quay, không diễn viên: Vén màn công xưởng phim ngắn AI Trung Quốc
Bài 3: 221.900 phim ngắn AI ra đời, chỉ 1.055 phim vượt 100 triệu lượt xem
Thay vì phụ thuộc vào đạo diễn, trường quay và diễn viên, một xưởng phim AI tổ chức sản xuất theo cấu trúc mới: nhóm viết kịch bản, nhóm tạo hình ảnh và nhóm kiểm soát dữ liệu đầu ra. Hệ sinh thái kinh doanh mới này quy tụ các công ty công nghệ, xưởng gia công, nền tảng phát hành và cả chính quyền địa phương.
Xuất hiện các xưởng phim tinh gọn
Dấu hiệu công nghiệp hóa thể hiện rõ qua sự ra đời của các studio chuyên biệt. Sixth Tone phản ánh trường hợp Qidian Interactive tại Vô Tích với nền tảng nội bộ Yudian. Công cụ này tự động hóa việc lên ý tưởng, viết kịch bản, lập storyboard (bảng phân cảnh) và đánh giá chất lượng.
Chỉ trong tháng đầu tiên, chi nhánh Vô Tích của Qidian đã tuyển hơn 50 nhân sự. Đến tháng 6/2026, xưởng duy trì sản lượng 4 đến 5 bộ phim ngắn mỗi ngày (mỗi phim từ 30 đến 44 tập). Đáng chú ý, một dự án từng được ước tính cần 3 năm và 8 đến 10 triệu nhân dân tệ quay thực tế đã được Qidian hoàn thành bằng AI trong 2 tháng, với kinh phí xấp xỉ 1 triệu nhân dân tệ.
Mô hình tự phát triển phần mềm như MOKE của Versatile Media hay Yudian của Qidian cho thấy các doanh nghiệp không chỉ bán sản phẩm phim ảnh đơn lẻ, mà đang thương mại hóa chính công nghệ và quy trình sản xuất.
Trong khi đó, ByteDance nắm lợi thế áp đảo nhờ chuỗi giá trị khép kín: sở hữu mô hình tạo video Seedance 2.0 ở đầu vào và kiểm soát các cổng phát hành khổng lồ như Douyin, Hongguo ở đầu ra. Khả năng kết nối công cụ tạo sinh với mạng lưới người dùng giúp ByteDance tối ưu hóa việc phân phối, đo lường dữ liệu hành vi và bán quảng cáo.
Trong khi đó, truyền thông dẫn lời CEO Gong Yu của iQIYI cho biết, nền tảng này đặt cược lớn vào AI và đang triển khai các gói tài trợ dành riêng cho nhà sáng tạo nội dung AI. Động thái này nhằm mở rộng nguồn cung nội dung số mà không cần trực tiếp gánh toàn bộ chi phí sản xuất.
Cuộc đua trợ cấp từ địa phương
Điểm đáng chú ý trong ngành phim AI Trung Quốc là sự tham gia ngày càng rõ của chính quyền địa phương. Thượng Hải triển khai các biện pháp từ tháng 5/2026 nhằm thúc đẩy sản xuất phim ngắn AI, bao gồm hỗ trợ năng lực tính toán và cung cấp mô hình AI trên nền tảng đám mây để giảm chi phí cho nhà sản xuất.
Bắc Kinh có quỹ 260 triệu nhân dân tệ hỗ trợ công nghệ nghe nhìn. Quận Hoài Nhu, nơi tập trung hoạt động sản xuất phim ảnh, cung cấp phiếu hỗ trợ giảm chi phí tính toán cho các nhà sản xuất phim AI.
Trong khi đó, Thâm Quyến thu hút nhân lực và doanh nghiệp bằng hỗ trợ kỹ thuật, dịch vụ sản xuất hình ảnh, tạo nội dung và ưu đãi tiền thuê mặt bằng. Zhu Zhili, một nhà làm phim AI tại Thâm Quyến, cho biết ông liên tục nhận được lời mời từ các thành phố và khu công nghiệp muốn thu hút doanh nghiệp của mình đến hoạt động.
Cách tiếp cận này gợi nhớ chiến lược Trung Quốc từng áp dụng với xe điện, pin và năng lượng mặt trời: xây dựng cụm công nghiệp, hỗ trợ hạ tầng và thu hút doanh nghiệp để tạo lợi thế cạnh tranh.
Với địa phương, phim AI không đơn thuần là một ngành giải trí. Đây còn là lĩnh vực có thể kéo theo nhu cầu về trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây, nhân lực công nghệ, dịch vụ sáng tạo và xuất khẩu nội dung.
Một bộ phim AI có thể kiếm tiền từ đâu?
Mô hình kinh doanh của phim AI không chỉ phụ thuộc vào doanh thu lượt xem. Một sản phẩm có thể được thương mại hóa theo nhiều hướng.
Thứ nhất là doanh thu quảng cáo. Khi phim được phát hành trên các nền tảng có lượng người dùng lớn, lượt xem và thời gian theo dõi có thể tạo ra giá trị quảng cáo. Tuy nhiên, doanh thu thực tế phụ thuộc vào chính sách chia sẻ của nền tảng, định dạng quảng cáo và khả năng giữ chân người dùng.
Thứ hai là khai thác IP. Một nhân vật thành công có thể được phát triển thành nhiều phần phim, sản phẩm phái sinh hoặc nội dung quảng bá thương mại. Đây là nguồn thu có tiềm năng dài hạn hơn việc chỉ bán một bộ phim.
Thứ ba là sản xuất theo đơn đặt hàng. Các thương hiệu có thể thuê studio tạo video quảng cáo, nhân vật ảo hoặc những câu chuyện ngắn phục vụ chiến dịch tiếp thị.
Thứ tư là phân phối quốc tế. Công nghệ AI giúp giảm chi phí bản địa hóa hình ảnh, giọng nói và ngôn ngữ. Một bộ phim có thể được phát triển thành nhiều phiên bản để tiếp cận khán giả tại các thị trường khác nhau.
Tuy nhiên, một bộ phim đạt hàng chục triệu lượt xem chưa chắc đã tạo ra dòng tiền tương ứng cho studio. Nếu nền tảng không có cơ chế chia sẻ doanh thu phù hợp, lượt xem chủ yếu mang lại giá trị quảng bá. Tương tự, một dự án nhận được nhiều đơn hàng nhưng phải chi lớn cho quảng cáo, nhân sự và công cụ vẫn có thể không có lãi.
Trong giai đoạn đầu, studio sản xuất có thể hưởng lợi nhờ chi phí đầu vào giảm. Nhưng khi công nghệ trở nên phổ biến, lợi thế này có nguy cơ biến mất.
Nhà cung cấp công cụ có thể thu tiền từ số lượng lớn người dùng. Nền tảng có thể hưởng lợi từ lượng nội dung và thời gian người xem. Chủ sở hữu IP có thể tạo ra dòng thu dài hạn từ những nhân vật và câu chuyện có sức hút.
Vì vậy, lợi thế cạnh tranh có thể dịch chuyển từ khả năng sản xuất sang quyền kiểm soát các tài sản chiến lược: công nghệ, dữ liệu khán giả, nội dung độc quyền và kênh phân phối.
Theo Du Lam (VietNamNet)