Công nghệ
09/11/2026 14:20Vì sao AI có thể viết hàng loạt dòng code nhưng chưa khiến lập trình viên hết thời?
Sự phát triển nhanh chóng của các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) như Claude Code của Anthropic hay GitHub Copilot từng khiến nhiều người lo ngại nghề lập trình sẽ dần bị thay thế. Tuy nhiên, dữ liệu tuyển dụng tại Mỹ đang cho thấy một diễn biến đáng chú ý: nhu cầu tìm kiếm kỹ sư phần mềm phục hồi, ngay cả khi AI ngày càng đảm nhiệm nhiều công việc viết mã.
Theo dữ liệu từ Indeed Hiring Lab, lượng tin tuyển dụng trong lĩnh vực phát triển phần mềm tại Mỹ đã tăng gần 15% kể từ cuối tháng 2/2025. Trong cùng giai đoạn, số tin tuyển dụng trên toàn thị trường lao động lại giảm 7%.
Xu hướng này xuất hiện khi khả năng lập trình của AI đang cải thiện nhanh chóng. Trên nền tảng GitHub, hiện cứ ba yêu cầu gộp mã nguồn (pull request) thì có một yêu cầu có sự tham gia của tác nhân AI, cao hơn đáng kể so với mức dưới 10% của năm trước.
GitHub còn dự báo trong hai năm tới, phần lớn mã nguồn được đưa lên nền tảng có thể do AI tạo ra, với lượng mã lớn đến mức con người không thể đọc hết từng dòng.
Tuy nhiên, sự gia tăng về khả năng tạo mã chưa đồng nghĩa doanh nghiệp không còn cần lập trình viên. Thay vào đó, những kỹ năng được nhà tuyển dụng tìm kiếm đang có sự thay đổi.
AI viết mã nhanh hơn, nhưng con người vẫn phải kiểm soát sản phẩm
Theo phân tích được CNBC dẫn lại, lĩnh vực phát triển phần mềm đang trải qua quá trình chuyển đổi công việc thay vì đơn thuần bị AI xóa bỏ.
Ông Eric Kutcher, Chủ tịch khu vực Bắc Mỹ của McKinsey, cho rằng những dự báo từng nhận định xã hội sẽ không còn cần lập trình viên đang trái ngược với diễn biến thực tế tại nhiều doanh nghiệp.
Khi AI hỗ trợ tạo ra lượng mã nguồn lớn hơn, các công ty vẫn cần đội ngũ kỹ sư có khả năng kết hợp công nghệ này vào quy trình phát triển sản phẩm.
Theo nghiên cứu của McKinsey Global Institute, đợt suy giảm tuyển dụng trong ngành công nghệ trước đây không chỉ bắt nguồn từ AI. Một nguyên nhân quan trọng là các tập đoàn cắt giảm nhân sự sau giai đoạn tuyển dụng ồ ạt trong thời kỳ đại dịch Covid-19.
Dù số tin tuyển dụng phần mềm gần đây phục hồi khoảng 15%, con số hiện tại vẫn thấp hơn khoảng 27,5% so với giai đoạn trước đại dịch.
Bà Sneha Puri, chuyên gia kinh tế tại Indeed Hiring Lab, nhận định AI có thể giúp lập trình viên hoàn thành công đoạn viết mã nhanh hơn, nhưng doanh nghiệp vẫn cần những kỹ sư có kinh nghiệm để giám sát, kiểm tra và hoàn thiện sản phẩm.
Đặc biệt, việc đưa một công cụ AI vào hệ thống đang vận hành đòi hỏi phải bảo đảm các yêu cầu về an toàn, bảo mật và khả năng tương thích với hạ tầng hiện có.
Khối lượng mã nguồn được tạo ra ngày càng lớn cũng kéo theo yêu cầu kiểm soát chất lượng chặt chẽ hơn. GitHub cảnh báo nếu năng lực rà soát không được mở rộng tương ứng, các lỗ hổng bảo mật có thể gia tăng và vượt quá khả năng xử lý.
Điều đó cho thấy tốc độ viết mã không còn là yếu tố quyết định duy nhất. Khả năng đánh giá, kiểm soát và triển khai phần mềm trong môi trường thực tế đang trở nên quan trọng hơn.
Kỹ sư giàu kinh nghiệm được săn đón, người mới vào nghề gặp áp lực
Dù nhu cầu tuyển dụng phần mềm có dấu hiệu tăng trở lại, cơ hội việc làm không phân bổ đồng đều giữa các nhóm lao động.
Theo Indeed, trong giai đoạn tháng 5/2025 đến tháng 5/2026, có tới 71% mức tăng tin tuyển dụng phần mềm thuộc về những vị trí kỹ sư cấp cao.
Các chức danh có đề cập trực tiếp đến kỹ năng AI cũng đóng góp 37% mức tăng tuyển dụng trong cùng giai đoạn.
Những dữ liệu này cho thấy doanh nghiệp đang chú trọng hơn đến đội ngũ có kinh nghiệm và khả năng sử dụng AI trong công việc, thay vì chỉ tìm kiếm nhân sự thực hiện các nhiệm vụ lập trình cơ bản.
Ở chiều ngược lại, người lao động trẻ mới bước vào ngành công nghệ đang chịu sức ép đáng kể.
Báo cáo Chỉ số AI năm 2026 của Đại học Stanford cho thấy tỷ lệ việc làm trong những ngành tiếp xúc nhiều với AI đối với nhóm lao động từ 22 đến 25 tuổi đã giảm 16% kể từ khi AI tạo sinh phát triển mạnh.
Riêng nhóm lập trình viên trẻ mới vào nghề ghi nhận mức sụt giảm việc làm gần 20%.
Một trong những thách thức được bài nguồn đề cập là các nhiệm vụ thường dành cho thực tập sinh hoặc lập trình viên mới, như viết hàm đơn giản, sửa lỗi cú pháp và soạn tài liệu kỹ thuật, ngày càng có thể được các công cụ AI hỗ trợ thực hiện.
Điều này khiến cơ hội tích lũy kinh nghiệm thông qua những công việc đầu vào trở nên hạn chế hơn đối với một bộ phận lao động trẻ.
Bà Sneha Puri cảnh báo việc doanh nghiệp giảm tuyển dụng nhân sự mới có thể dẫn đến thiếu hụt lực lượng kỹ sư giàu kinh nghiệm trong tương lai.
Theo chuyên gia này, những người mới gia nhập thị trường lao động hôm nay chính là nguồn nhân lực cấp cao của các doanh nghiệp trong những năm tiếp theo. Nếu không duy trì tuyển dụng và phát triển đội ngũ kế cận, các công ty có nguy cơ gặp khó khăn về nhân sự nòng cốt sau khoảng 10 năm.
Nghề lập trình vẫn được dự báo tăng trưởng trong thập kỷ tới
Về dài hạn, triển vọng việc làm trong lĩnh vực phát triển phần mềm tại Mỹ vẫn được các cơ quan thống kê đánh giá tích cực.
Theo dự báo của Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS), số việc làm trong ngành phát triển phần mềm dự kiến tăng 10% trong giai đoạn 2025-2035.
Quy mô nhân lực được dự báo tăng từ khoảng 1,72 triệu lên 1,89 triệu việc làm, tương đương bổ sung khoảng 174.700 vị trí mới.
Dù vậy, đây là dự báo dài hạn dành cho thị trường Mỹ, không đồng nghĩa mọi nhóm lập trình viên đều có cơ hội tuyển dụng như nhau.
Các số liệu hiện tại cho thấy một nghịch lý của thị trường lao động công nghệ: AI ngày càng giỏi viết mã, nhưng doanh nghiệp vẫn cần con người để kiểm soát, hoàn thiện và triển khai sản phẩm. Trong khi các kỹ sư giàu kinh nghiệm và có kỹ năng AI được hưởng lợi từ xu hướng tuyển dụng mới, nhóm mới vào nghề lại đứng trước những thách thức đáng kể.
PV (SHTT)