Giới trẻ
22/10/2026 18:24Giải mã cái bẫy trì hoãn của người trẻ tại “1 2 3 Dzô Việc”: Bắt tay vào làm trước khi chờ hoàn hảo
Ngày 26/09 vừa qua, tại TP.HCM, Ngày Sự Kiện “1 2 3 Dzô Việc” thuộc khuôn khổ Chiến dịch Nâng cao Nhận thức Sinh viên 2026 do Nhóm Truyền thông Sinh viên S Communications (trực thuộc Hội Sinh viên Đại học Kinh tế TP.HCM - UEH) tổ chức đã thu hút hơn 500 bạn trẻ tham dự.
Trước khi bước vào phiên thảo luận chính, người tham dự đã đi qua chuỗi 3 trạm tương tác công nghệ (màn hình cảm ứng chạm, hộp hiển thị Hologram và quét thực tế tăng cường AR) kết hợp cùng không gian âm nhạc giàu cảm xúc từ CLB Guitar UEH (UEHG), Rapper Long Nón Lá và Ca sĩ Rum. Từ câu hỏi gợi mở đầy trăn trở “Thôi, để lát nữa!”, sự kiện đã dẫn dắt khán phòng đi thẳng vào tâm điểm: buổi Talkshow giải mã hội chứng trì hoãn dưới sự điều phối của MC Thùy Linh cùng hai diễn giả Trần Giang và Nguyễn Cảnh Luân.
Bản chất của sự trì hoãn: Bài toán quản lý cảm xúc, không phải sự lười biếng
Nhiều người trẻ thường tự dằn vặt bản thân vì thói quen “nước đến chân mới nhảy”. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của diễn giả Nguyễn Cảnh Luân, sự trì hoãn không khởi nguồn từ sự lười biếng mà là hệ quả của nỗi sợ hãi và khả năng quản lý cảm xúc.
Anh phân tích cơ chế tâm lý quen thuộc: khi đứng trước một nhiệm vụ lớn hoặc phức tạp, tâm trí lập tức nảy sinh cảm giác lo âu vì mặc định “việc này quá khó”. Ngay lúc đó, nguồn năng lượng dành cho tư duy suy luận gần như cạn kiệt. Để tự xoa dịu cảm xúc tiêu cực, bộ não buộc phải tìm “đường lùi” bằng cách hướng sự chú ý sang những việc gây xao nhãng nhẹ nhàng hơn. Sự né tránh tạm thời này vô tình đẩy người trẻ vào một vòng lặp bế tắc — càng trốn tránh, áp lực càng nhân đôi.
Bên cạnh áp lực nội tại, tác động ngoại cảnh từ mạng xã hội cũng là một lực cản vô hình. Trả lời câu hỏi liệu mạng xã hội đang tiếp thêm động lực hay khiến người trẻ e ngại bắt đầu, diễn giả Trần Giang nhận định rằng những gì hiển thị trên màn hình thực chất chỉ là “lát cắt rực rỡ nhất” của mỗi cá nhân. Phía sau những hình ảnh lung linh đó là những trăn trở và áp lực mà chỉ người trong cuộc mới thấu hiểu.
“Thay vì để sự so sánh làm chùn bước, hãy coi mạng xã hội đơn thuần là một công cụ kết nối. Điều quan trọng hơn cả là hiểu rõ chính mình thông qua việc kết nối với thiên nhiên, đón nhận tình yêu thương từ gia đình, bạn bè và lắng nghe bản thân một cách sâu sắc.” — Diễn giả Trần Giang
"First make it work, then make it better” — Đập tan cái cớ mang tên “thời điểm hoàn hảo”
Một trong những rào cản lớn nhất khiến sinh viên mãi đứng ở vạch xuất phát là tâm lý chờ đợi: chờ hết bận, chờ ổn định, chờ đủ tiền, hoặc chờ tích lũy đủ kiến thức.
Đặt ngược vấn đề với cả khán phòng bằng câu hỏi trực diện: “Các bạn sợ thất bại, hay sợ người khác nhìn thấy thất bại của bạn?”, diễn giả Nguyễn Cảnh Luân thẳng thắn chỉ rõ mọi sự chờ đợi “thời điểm hoàn hảo” thực chất chỉ là kế hoãn binh của tâm lý sợ sai.
Để phá vỡ sự trì trệ ngay cả trong những ngày thiếu cảm hứng nhất, hai diễn giả đã gợi mở lộ trình hành động thực tế từ vi mô đến vĩ mô:
- Chia nhỏ mục tiêu để “đánh lừa” áp lực não bộ: Thay vì nhìn vào một dự án đồ sộ, diễn giả Nguyễn Cảnh Luân khuyên người trẻ hãy phân bổ công việc thành những thao tác nhỏ nhất không gây áp lực — đôi khi chỉ đơn giản là bấm nút mở máy tính, hoặc tạo sẵn một thư mục lưu tài liệu trên Drive. Khi bước đầu tiên đủ nhẹ nhàng, não bộ sẽ ngừng kháng cự, giảm thiểu cảm giác tự trách và giúp duy trì đà làm việc lâu dài.
- Làm cho ra việc trước, hoàn thiện sau: Tinh thần cốt lõi để bứt phá được anh Cảnh Luân đúc kết qua nguyên tắc “First make it work, then make it better”. Sự hoàn hảo không bao giờ tự nhiên xuất hiện ở vạch xuất phát; nó chỉ được hình thành khi người trẻ chấp nhận bắt tay vào làm, chấp nhận những thiếu sót ban đầu và cho phép bản thân nâng cấp mỗi ngày.
- Kiến tạo tầm nhìn dài hạn từ ước mơ lớn: Ở chiều hướng chiến lược, diễn giả Trần Giang nhấn mạnh rằng động lực bền vững không nên được thúc đẩy bởi nỗi sợ deadline, mà phải khởi nguồn từ một ước mơ đủ lớn để mỗi người muốn thức dậy mỗi ngày. “Giống như một thành phố luôn cần tầm nhìn quy hoạch để phát triển, mỗi người trẻ cũng nên phác thảo cho mình bản kế hoạch 5 năm, 10 năm để kiên định tiến về một phiên bản tốt hơn”, anh chia sẻ.
Giới hạn nào giữa “chấp nhận dừng lại” và “kiên trì bước tiếp”?
Ở phần giao lưu trực tiếp (Q&A), một câu hỏi từ khán giả đã chạm đến nỗi băn khoăn chung của rất nhiều người trẻ khi dấn thân: “Khi kết quả không như mong muốn, làm sao để phân biệt đâu là điểm giới hạn nên dừng lại để chuyển hướng, đâu chỉ là vật cản cần phải bước qua?”
Giải đáp trăn trở này, diễn giả Nguyễn Cảnh Luân cho rằng không có một công thức hay giới hạn cố định nào cho việc bỏ cuộc hay đi tiếp; câu trả lời nằm ở mục đích cốt lõi của người thực hiện. Lấy dẫn chứng từ chính hành trình tự học đàn Guitar để phục vụ việc sáng tác nhạc của bản thân, anh cho biết mình không đặt nặng việc phải trở thành một nghệ sĩ chơi đàn xuất sắc ngay lập tức, mà chủ động trau dồi vừa đủ kỹ năng để hiện thực hóa đam mê làm nhạc tốt hơn.
Khi người trẻ giữ được tâm thế chủ động học hỏi và liên tục nâng cấp bản thân, những kết quả chưa như ý sẽ không còn là rào cản chặn đường, mà trở thành bước đệm tất yếu để đi xa hơn. Khép lại chương trình, thông điệp “Không phải bây giờ, thì bao giờ?” một lần nữa được khẳng định: sự sẵn sàng không phải là một trạng thái cảm xúc cần phải đi tìm, mà là một quyết định chủ động ngay khi chúng ta bắt tay vào việc.
TN (SHTT)