Mới đây, đoạn video ghi lại cảnh một nhóm nữ sinh vô tư đứng hút thuốc lá tại đường Vũ Trọng Phụng (Hà Nội) — khu vực ngay gần cổng một trường THPT — đã lan truyền nhanh chóng, khiến dư luận và cộng đồng phụ huynh vô cùng bàng hoàng.

Cảnh tượng được một phụ huynh tình cờ quay lại khi đi đón con tan học đã lập tức dấy lên làn sóng bất bình trên các diễn đàn mạng xã hội. Hàng loạt bình luận bày tỏ sự ngỡ ngàng và lo ngại trước hành vi lệch chuẩn của các em: "Không thể tin nổi, con gái mà đứng phì phèo thuốc lá, thản nhiên như không", "Cháu nào cháu nấy phả khói điệu nghệ, đây mà là nữ sinh à?" hay "Đáng sợ quá, giữa đường phố, đang mặc đồng phục mà dám hút thuốc như thế".

Hình ảnh một nhóm nữ sinh đang khiến các phụ huynh bàng hoàng! - Ảnh 1.
Nhóm nữ sinh vô tư đứng hút thuốc lá giữa đường. Ảnh cắt từ clip

Sự thản nhiên vi phạm quy định nơi công cộng ngay sau giờ tan trường của nhóm học sinh không chỉ gây sốc về mặt hình ảnh, mà còn phơi bày những khoảng trống phức tạp tại khu vực cổng trường — nơi tiếp giáp giữa môi trường giáo dục và không gian xã hội ngoài nhà trường.

"Đạo cụ" tâm lý đằng sau điếu thuốc lá tuổi dậy thì

Dưới góc nhìn chuyên môn, các chuyên gia giáo dục nhận định hành vi này phản ánh những diễn biến tâm sinh lý đặc trưng của lứa tuổi trung học phổ thông. Ở giai đoạn này, nhu cầu thoát khỏi sự bao bọc của gia đình để khẳng định sự độc lập diễn ra vô cùng mạnh mẽ. Tuy nhiên, do nhận thức và kinh nghiệm sống chưa đủ chín chắn, ranh giới giữa việc thể hiện cá tính riêng với các hành vi vi phạm chuẩn mực xã hội của nhiều em trở nên hết sức mong mỏng.

Đối với nhiều bạn trẻ, điếu thuốc lá chưa hẳn xuất phát từ sự phụ thuộc thể chất vào nicotine hay thói quen nghiện ngập, mà đóng vai trò như một "đạo cụ" tâm lý. Các em mượn khói thuốc để khoác lên mình diện mạo "ngầu", "đời", ra dáng người lớn hoặc tạo sự khác biệt. Nỗi sợ bị coi là "trẻ con", sợ bị bạn bè cô lập hoặc mong muốn gượng ép hòa nhập vào một tập thể đã đẩy nhiều học sinh đến hành vi bắt chước các thói quen tiêu cực một cách vụng dại.

Cần giải pháp đồng hành thay vì cấm đoán cứng nhắc

Sự việc lần này là lời cảnh báo rõ ràng rằng các biện pháp răn đe, cấm đoán mang tính hình thức hay án phạt hành chính suông sẽ không thể giải quyết triệt để gốc rễ vấn đề. Nếu nhà trường chỉ xử phạt cứng nhắc mà không giải tỏa được những khúc mắc tâm lý lứa tuổi, học sinh sẽ chỉ chuyển từ hành vi công khai sang lén lút.

Để ngăn chặn hiệu quả những hành vi lệch chuẩn, sự phối hợp đồng bộ giữa gia đình và nhà trường là yếu tố mang tính quyết định. Phía nhà trường cần tăng cường kiểm soát an ninh khu vực quanh cổng trường, đồng thời đẩy mạnh tư vấn tâm lý học đường và tổ chức các sân chơi thể thao, nghệ thuật lành mạnh để học sinh có môi trường khẳng định giá trị bản thân.

Về phía gia đình, sự quan sát, cởi mở trò chuyện và lắng nghe tâm tư của cha mẹ trong giai đoạn dậy thì chính là tấm lá chắn an toàn nhất. Sự đồng hành sát sao từ phụ huynh sẽ giúp các em nhận thức đúng đắn rằng, sự trưởng thành thực sự phải đến từ bản lĩnh và trí tuệ, thay vì tìm kiếm qua điếu thuốc hay những hành vi nổi loạn bồng bột.