Căng thẳng Trung Đông đẩy giá dầu tăng, UOB cảnh báo rủi ro lạm phát Việt Nam

Bước sang năm 2026, kinh tế toàn cầu cũng như Việt Nam được dự báo sẽ đối mặt với nhiều biến động khó lường, xuất phát từ các yếu tố địa chính trị và sự thay đổi trong chính sách thương mại quốc tế.

Các chuyên gia của Ngân hàng UOB cho rằng năm 2026 nhiều khả năng vẫn là giai đoạn nhiều bất ổn khi những chính sách kinh tế mới của Tổng thống Mỹ Donald Trump cùng với căng thẳng leo thang tại Trung Đông đang tạo áp lực lên thị trường hàng hóa toàn cầu và triển vọng tăng trưởng kinh tế.

Ông Suan Teck Kin, Giám đốc Khối Nghiên cứu thị trường và Kinh tế toàn cầu của United Overseas Bank (UOB) tại Singapore, cho rằng ngay từ quý I/2026, môi trường kinh tế quốc tế đã cho thấy dấu hiệu gia tăng bất ổn.

Theo ông, các chính sách thương mại cứng rắn từ Mỹ cùng với xung đột quân sự lan rộng ở Trung Đông, đặc biệt giữa Mỹ và Iran, đang làm thay đổi cấu trúc thương mại toàn cầu.

Những cuộc tấn công nhằm vào cơ sở năng lượng tại khu vực Vùng Vịnh và nguy cơ gián đoạn hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz đã làm dấy lên lo ngại về nguồn cung dầu mỏ. Điều này không chỉ đẩy giá năng lượng tăng mạnh mà còn làm gia tăng áp lực lạm phát, đồng thời khiến nhiều đồng tiền tại châu Á suy yếu.

Dù bối cảnh thế giới nhiều rủi ro, UOB vẫn giữ dự báo tăng trưởng GDP của Việt Nam năm 2026 ở mức khoảng 7,5%, nhờ nền tảng kinh tế vững chắc được duy trì từ các năm trước.

Trong số các yếu tố có thể ảnh hưởng đến kinh tế vĩ mô, giá dầu được xem là biến số quan trọng. Theo kịch bản cơ sở của UOB, giá dầu Brent có thể tăng lên khoảng 90 USD/thùng trong quý II/2026 trước khi giảm về quanh 80 USD/thùng vào cuối năm. Nếu kịch bản này xảy ra, tác động đến tăng trưởng và lạm phát của Việt Nam được đánh giá là ở mức vừa phải.

Ông Suan Teck Kin dẫn lại kinh nghiệm từ năm 2022 - thời điểm giá dầu từng vọt lên 128 USD/thùng sau xung đột Nga - Ukraine, cho thấy cứ mỗi khi giá dầu Brent tăng thêm 10 USD, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Việt Nam có thể tăng thêm khoảng 0,3 - 0,4 điểm phần trăm, với độ trễ từ 2 - 3 tháng. Ngoài ra, mức tăng của giá dầu cũng có thể làm giảm tốc độ tăng trưởng GDP khoảng 0,6 - 0,9 điểm phần trăm, với tác động xuất hiện sau khoảng 2 - 4 quý.

Trước những rủi ro từ biến động giá dầu, ông Đinh Đức Quang - Giám đốc Khối kinh doanh tiền tệ của Ngân hàng UOB Việt Nam, cho biết Việt Nam đã chủ động triển khai nhiều giải pháp nhằm đảm bảo an ninh năng lượng. Trong đó có việc đa dạng hóa nguồn cung, tăng cường khai thác và lọc hóa dầu trong nước, đồng thời thúc đẩy phát triển các nguồn năng lượng tái tạo.

Bên cạnh đó, Quỹ bình ổn giá xăng dầu vẫn đóng vai trò quan trọng giúp Chính phủ giảm bớt tác động từ biến động mạnh của giá nhiên liệu trên thị trường quốc tế.

Liên quan đến chính sách tiền tệ, UOB dự báo Ngân hàng Nhà nước Việt Nam sẽ duy trì cách tiếp cận thận trọng và giữ lãi suất tái cấp vốn ở mức 4,5% trong suốt năm 2026.

Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh lạm phát trong nước vẫn đang được kiểm soát tốt. Dữ liệu cho thấy CPI tháng 1/2026 tăng khoảng 2,53%, thấp hơn so với nhiều dự báo trước đó.

Tuy nhiên, những biến động của giá dầu thế giới cũng như áp lực mất giá của đồng VND buộc cơ quan điều hành phải theo dõi sát diễn biến thị trường để có điều chỉnh phù hợp.

Ông Đinh Đức Quang cho biết lãi suất VND đã có xu hướng tăng kể từ quý III/2025 do nhu cầu tín dụng cao nhằm phục vụ tăng trưởng kinh tế. Ngoài ra, việc khối ngoại bán ròng trên thị trường chứng khoán cùng các thay đổi trong chính sách quản lý doanh thu hộ kinh doanh cũng đang tác động đến thanh khoản hệ thống ngân hàng.

Dù vậy, các công cụ điều hành tiền tệ vẫn đang được sử dụng linh hoạt để ổn định thị trường tài chính.

Về tỷ giá, đồng Việt Nam hiện chịu áp lực ngắn hạn khi tâm lý né tránh rủi ro gia tăng trên toàn cầu do căng thẳng địa chính trị.

Tỷ giá USD/VND đã tăng lên khoảng 26.200 vào đầu tháng 3/2026. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, dư địa giảm giá thêm của VND không lớn do tỷ giá đã tiến gần mức giới hạn trong biên độ điều hành của Ngân hàng Nhà nước.

UOB dự báo tỷ giá USD/VND trong năm 2026 có thể dao động khoảng 2 - 3%, với các mốc dự kiến khoảng 26.400 trong quý II, giảm về 26.200 vào quý III và quanh 26.100 vào cuối năm.

Trong trung hạn, triển vọng của đồng VND vẫn được đánh giá tích cực nhờ nền tảng vĩ mô ổn định, dòng vốn FDI duy trì khả quan và kỳ vọng Việt Nam có thể được nâng hạng lên thị trường mới nổi vào tháng 9/2026.

Đối với thị trường tài chính, các chuyên gia cho rằng chứng khoán Việt Nam trong năm nay có thể tiếp tục biến động nhưng vẫn duy trì nền tảng tích cực.

Bà Thiều Thị Nhật Lệ, Tổng giám đốc Công ty CP Quản lý Quỹ UOBAM Việt Nam, cho rằng thị trường chứng khoán trong năm nay có thể bước vào giai đoạn ổn định hơn, với xu hướng phân hóa ngày càng rõ giữa các nhóm ngành. Theo đánh giá của bà, dòng tiền nhiều khả năng sẽ ưu tiên chảy vào những lĩnh vực sở hữu nền tảng cơ bản vững chắc như ngân hàng, bán lẻ, vật liệu xây dựng, xây dựng và năng lượng.

Trong bối cảnh lãi suất và giá vàng vẫn có thể biến động khó lường, đại diện UOB nhận định rằng thị trường chứng khoán vẫn là lựa chọn đáng cân nhắc đối với những nhà đầu tư theo đuổi chiến lược dài hạn và có mức chấp nhận rủi ro phù hợp, qua đó giúp họ đa dạng hóa danh mục trong năm 2026.