Rời trường trung học ở tuổi 17 để theo đuổi ý tưởng kinh doanh, James Dacombe hiện là nhà sáng lập hai công ty công nghệ. Theo Forbes, doanh nhân người Anh đã trở thành tỷ phú tự thân trẻ nhất châu Âu khi mới 25 tuổi.

James Dacombe sinh ra và lớn lên tại Harrogate, miền Bắc nước Anh. Anh bắt đầu tự học lập trình từ năm 13 tuổi, khi tìm hiểu cách xây dựng website và ứng dụng.

Từng theo học trường tư Ashville College, sau đó tiếp tục chương trình trung học nâng cao tại St Aidan's và St John Fisher, Dacombe được kỳ vọng đi theo con đường học thuật thông thường. Tuy nhiên, năm 2017, anh quyết định rời trường chỉ sau hai ngày nhập học để tập trung phát triển ý tưởng kinh doanh.

tỷ phú, công nghệ, khởi nghiệp, não bộ ảnh 2
James Dacombe. Ảnh: Forbes.

Gần một thập kỷ sau, quyết định táo bạo ấy trở thành một chi tiết đáng chú ý trong hành trình lập nghiệp của doanh nhân trẻ, người đang sở hữu cổ phần tại hai startup hoạt động trong lĩnh vực công nghệ y tế và bán dẫn.

Từ công nghệ theo dõi não bộ đến tham vọng sản xuất chip AI

Năm 2018, Dacombe thành lập CoMind, công ty công nghệ y tế phát triển thiết bị theo dõi hoạt động não bộ không xâm lấn.

Thay vì sử dụng những phương pháp cần can thiệp phẫu thuật, thiết bị của CoMind ứng dụng cảm biến và tia laser hồng ngoại để đo các chỉ số liên quan đến lưu lượng máu và áp lực trong não. Công nghệ này hướng đến hỗ trợ bác sĩ theo dõi bệnh nhân trong phẫu thuật tim mạch, chăm sóc tích cực hoặc điều trị chấn thương sọ não.

Theo thông tin doanh nghiệp công bố, mục tiêu của CoMind là cung cấp dữ liệu liên tục, giúp đội ngũ y tế có thêm cơ sở đưa ra quyết định điều trị.

Năm 2025, công ty huy động thành công 102,5 triệu USD, song không công bố mức định giá sau vòng gọi vốn. Dacombe vẫn tiếp tục điều hành CoMind trong khi phát triển dự án công nghệ thứ hai.

Một dấu mốc khác trong sự nghiệp của anh là việc tham gia Thiel Fellowship năm 2022. Đây là chương trình do Peter Thiel, nhà đồng sáng lập Palantir và PayPal, khởi xướng nhằm hỗ trợ những người trẻ muốn theo đuổi dự án kinh doanh thay vì tiếp tục học đại học. Chương trình cung cấp khoản tài trợ 250.000 USD cho người tham gia đủ điều kiện.

Đến năm 2024, Dacombe thành lập Olix tại London. Công ty ban đầu mang tên Flux, tập trung phát triển chip bán dẫn chuyên dụng cho các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI).

Nếu CoMind hướng đến giải quyết những bài toán trong chăm sóc sức khỏe, Olix lại đặt cược vào nhu cầu tính toán ngày càng lớn của ngành AI.

Thay vì phát triển bộ xử lý dùng chung cho nhiều mục đích, Olix muốn tạo ra những con chip được tối ưu cho từng tác vụ, đặc biệt là giai đoạn suy luận, khi mô hình AI xử lý yêu cầu và tạo ra câu trả lời.

Hướng đi này nhằm đáp ứng nhu cầu vận hành AI với chi phí và mức tiêu thụ năng lượng hợp lý hơn khi công nghệ được ứng dụng ngày càng rộng rãi.

Công ty được định giá 3,3 tỷ USD, đưa nhà sáng lập vào hàng ngũ tỷ phú

Tháng 8/2026, Olix huy động 312 triệu USD trong vòng gọi vốn mới, đưa định giá doanh nghiệp lên 3,3 tỷ USD, cao hơn gấp ba lần so với tháng 2 cùng năm.

Theo Forbes, Dacombe nắm khoảng 30% cổ phần Olix. Giá trị phần sở hữu này, cùng các tài sản khác, đưa khối tài sản ước tính của anh vượt mốc 1 tỷ USD.

Nhờ đó, doanh nhân 25 tuổi trở thành tỷ phú tự thân trẻ nhất châu Âu và nằm trong nhóm tỷ phú tự thân trẻ nhất thế giới.

Vòng gọi vốn của Olix có sự tham gia của nhiều nhà đầu tư đáng chú ý, gồm quỹ Fundomo, hãng thiết kế chip Arm, công ty giao dịch định lượng Hudson River Trading và Reed Hastings, nhà đồng sáng lập Netflix. Quỹ Sovereign AI của chính phủ Anh cũng rót vốn vào doanh nghiệp.

Theo Financial Times, Olix hiện có hơn 140 nhân viên tại bốn văn phòng quốc tế. Công ty đang hướng đến hoàn tất thiết kế chip trước khi đưa vào sản xuất, với mục tiêu bàn giao những hệ thống hoàn chỉnh đầu tiên cho khách hàng trong năm 2027.

Tham vọng này đồng nghĩa Olix sẽ phải cạnh tranh trong thị trường có sự hiện diện của Nvidia, doanh nghiệp giữ vị thế quan trọng trong lĩnh vực chip phục vụ AI.

tỷ phú, công nghệ, khởi nghiệp, não bộ ảnh 1
Tỷ phú trẻ khởi nghiệp với công nghệ ứng dụng trong lĩnh vực y tế. Ảnh: Financial Times.

Dù vậy, định giá hàng tỷ USD chưa đồng nghĩa với thành công thương mại. Olix vẫn cần hoàn thiện sản phẩm, đưa chip vào sản xuất và chứng minh khả năng đáp ứng nhu cầu khách hàng trên quy mô thực tế.

Ngoài Olix, Dacombe còn sở hữu khoảng 12% CoMind. Tuy nhiên, do công ty công nghệ y tế này chưa công bố định giá, Forbes không đưa ra giá trị đầy đủ của khoản sở hữu.

Tài sản của Dacombe vì thế chủ yếu được ước tính dựa trên cổ phần tại các doanh nghiệp tư nhân, không có nghĩa anh đang nắm giữ số tiền mặt tương đương.

Lợi thế khởi nghiệp sớm, theo góc nhìn của tỷ phú 25 tuổi

Trong cuộc trao đổi với The Sunday Times năm 2024, Dacombe từng cho rằng một lợi thế khi bắt đầu kinh doanh lúc còn trẻ là sự “ngây thơ”.

Theo anh, những người chưa trải qua quá nhiều thất bại thường ít bị giới hạn bởi nỗi lo, từ đó sẵn sàng thử nghiệm các hướng đi khác nhau.

Quan điểm này phần nào thể hiện trong lựa chọn của Dacombe: khởi nghiệp với thiết bị y tế, sau đó bước sang ngành bán dẫn, lĩnh vực đòi hỏi nguồn vốn lớn, năng lực kỹ thuật cao và thời gian phát triển sản phẩm dài.

Hành trình của Dacombe cũng diễn ra trong bối cảnh các startup AI thu hút nguồn vốn đầu tư lớn, đặc biệt là những doanh nghiệp phát triển hạ tầng công nghệ phục vụ thế hệ ứng dụng tiếp theo.

Tuy nhiên, câu chuyện của anh không chỉ nằm ở quyết định rời trường năm 17 tuổi hay danh hiệu tỷ phú ở tuổi 25. Những cột mốc tiếp theo sẽ phụ thuộc vào khả năng CoMind chứng minh hiệu quả ứng dụng trong y tế và Olix đưa sản phẩm bán dẫn ra thị trường như kế hoạch.

Với Dacombe, thành công tài chính đến sớm, nhưng hành trình xây dựng hai doanh nghiệp công nghệ vẫn đang ở phía trước.

PV (SHTT)