Cựu Thứ trưởng không bị truy cứu trách nhiệm hình sự vì tự nguyện nộp lại 500 triệu đồng, lộ diện người đưa tiền

Nguyên Thứ trưởng bị xác định nhận 500 triệu đồng

Theo cáo trạng vừa được Viện KSND Tối cao ban hành, bị can Nguyễn Bá Hoan (cựu Thứ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội) cùng bị can Tống Hải Nam (cựu Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước) bị truy tố về tội “Nhận hối lộ”, chuẩn bị đưa ra xét xử tại TAND TP Hà Nội.

Ngoài ra, 27 bị can khác cũng bị truy tố với các tội danh như “Môi giới hối lộ”, “Nhận hối lộ” và “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”.

Theo nội dung cáo trạng, trong giai đoạn 2017-2025, nhiều sai phạm xảy ra tại Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội trong quá trình thẩm định hồ sơ của 28 doanh nghiệp xin cấp giấy phép hoạt động dịch vụ đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, cùng 4 doanh nghiệp đề nghị cấp phiếu trả lời đăng ký hợp đồng cung ứng lao động đi làm việc tại nước ngoài.

Cơ quan công tố xác định ông Nguyễn Bá Hoan và ông Tống Hải Nam đã chỉ đạo cấp dưới kéo dài thời gian xử lý hồ sơ, gây khó khăn cho doanh nghiệp nhằm buộc các đơn vị này phải chi tiền “bôi trơn”, với tổng số tiền hơn 30,2 tỷ đồng.

Trong đó, ông Nguyễn Bá Hoan bị cáo buộc nhận tổng cộng 16,3 tỷ đồng; ông Tống Hải Nam nhiều lần nhận hối lộ với tổng số tiền 14,3 tỷ đồng và hưởng lợi cá nhân khoảng 7,9 tỷ đồng.

Đáng chú ý, ngoài các bị can bị truy tố, cơ quan tố tụng còn xác định một số cá nhân khác cũng nhận tiền nhưng không bị xử lý hình sự.

Cụ thể, theo Viện Kiểm sát, ông Lê Tấn Dũng dù không trực tiếp phụ trách Cục Quản lý lao động ngoài nước nhưng đã ký 7 giấy phép theo diện được ủy quyền.

Ông Dũng được xác định đã nhận 500 triệu đồng từ bị can Tống Hải Nam. Tuy nhiên, cơ quan tố tụng cho rằng ông không biết việc cấp dưới gây khó dễ cho doanh nghiệp để buộc đưa tiền, không tham gia bàn bạc, không tiếp xúc với doanh nghiệp và đã chủ động nộp lại toàn bộ số tiền nhận được nên chưa đủ căn cứ xem xét trách nhiệm hình sự.

Trước đó, tại kỳ họp thứ 70 ngày 16/12/2025, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã quyết định thi hành kỷ luật cảnh cáo đối với ông Lê Tấn Dũng.

Theo kết luận của cơ quan kiểm tra, ông Dũng đã vi phạm quy định của Đảng và pháp luật Nhà nước trong quá trình thực hiện nhiệm vụ được giao; vi phạm các quy định về phòng chống tham nhũng, tiêu cực; vi phạm trách nhiệm nêu gương và những điều đảng viên không được làm, gây hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởng tới uy tín của tổ chức đảng và cơ quan công tác.

Ngoài ông Dũng, Viện Kiểm sát cũng cho biết có một số cá nhân khác nhận tiền khi thực hiện nhiệm vụ theo chỉ đạo của cấp trên, không tiếp xúc doanh nghiệp, không biết việc gây khó khăn để nhận tiền và đã tự nguyện giao nộp lại toàn bộ số tiền nên cũng không bị xem xét xử lý hình sự.

Đối với các bị can Nghiêm Quốc Hưng (Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty Hoàng Long), Nguyễn Đức Nam (Chủ tịch HĐQT Công ty Sona), Nghiêm Văn Định (Giám đốc Công ty Incoop3) cùng nhiều cá nhân tại các doanh nghiệp xuất khẩu lao động, cơ quan tố tụng xác định họ đã đưa tiền cho cán bộ, lãnh đạo thuộc Cục Quản lý lao động ngoài nước để được cấp giấy phép và phiếu trả lời, có dấu hiệu của tội “Đưa hối lộ” theo Điều 364 Bộ luật Hình sự.

Tuy nhiên, theo đánh giá của Viện Kiểm sát, việc đưa tiền xuất phát từ việc các doanh nghiệp bị tạo “rào cản”, bị gây khó khăn trong quá trình thẩm định hồ sơ, buộc phải chi tiền mới được giải quyết thủ tục.

Quá trình điều tra, các cá nhân này được xác định đã thành khẩn khai báo, đồng thời có đơn tố cáo hành vi nhận hối lộ của nhóm cán bộ thuộc Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội.

Vận dụng Nghị quyết số 03/2020 của Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao và Nghị quyết 68-NQ/TW năm 2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an quyết định không xử lý hình sự đối với những người này về hành vi “Đưa hối lộ”.

Nhiều kẽ hở trong quản lý xuất khẩu lao động

Đối với hành vi “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”, Viện Kiểm sát cho rằng một số nhân viên giúp việc cho các bị can Nghiêm Quốc Hưng, Nguyễn Đức Nam và Nghiêm Văn Định chỉ tham gia tuyển sinh, thu tiền từ người lao động nhưng không biết việc cấp trên thu vượt quy định và để ngoài sổ sách kế toán nên không đủ căn cứ xử lý hình sự.

Qua vụ án, Viện KSND Tối cao nhận định các quy định hiện hành liên quan điều kiện, thủ tục cấp giấy phép hoạt động dịch vụ đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài còn thiếu chặt chẽ, chưa đồng bộ và tồn tại nhiều khoảng trống pháp lý.

Theo cơ quan công tố, những bất cập này dẫn tới việc áp dụng pháp luật thiếu thống nhất, tạo điều kiện để người có thẩm quyền lợi dụng chức vụ gây phiền hà, nhũng nhiễu doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, công tác quản lý Nhà nước trong lĩnh vực xuất khẩu lao động cũng như việc kiểm tra, kê khai, báo cáo thuế đối với doanh nghiệp chưa được thực hiện hiệu quả.

Viện Kiểm sát cho rằng trách nhiệm liên quan thuộc về Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính cùng các đơn vị có liên quan do chưa kịp thời phát hiện, xử lý sai phạm tại Cục Quản lý lao động ngoài nước và các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất khẩu lao động.

Từ vụ án này, cơ quan công tố kiến nghị cần tăng cường hoạt động thanh tra, kiểm tra trong lĩnh vực xuất khẩu lao động nhằm kịp thời phát hiện và ngăn chặn vi phạm.