Cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan nhận hối lộ hơn 16 tỷ đồng, "tạo rào cản" để doanh nghiệp phải "bôi trơn"

Trục lợi từ việc cấp phép "chớp nhoáng"

Theo cáo trạng, ông Nguyễn Bá Hoan bị truy tố về tội “Nhận hối lộ” với cáo buộc lợi dụng chức vụ Thứ trưởng phụ trách mảng lao động ngoài nước để trục lợi cá nhân. Trong giai đoạn từ năm 2021 đến tháng 5/2025, ông Hoan bị xác định đã biết rõ nhưng vẫn để mặc cho thuộc cấp là ông Tống Hải Nam (nguyên Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước) thực hiện các hành vi gây khó dễ cho doanh nghiệp.

Cụ thể, các doanh nghiệp khi làm thủ tục thẩm định hồ sơ cấp Giấy phép hoạt động dịch vụ đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài thường xuyên bị kéo dài thời gian xử lý và yêu cầu bổ sung giấy tờ vô lý. Để "xuôi chèo mát mái", doanh nghiệp buộc phải chi tiền "bôi trơn" dao động từ 100 triệu đến 400 triệu đồng cho mỗi giấy phép.

Cơ quan điều tra xác định, ông Nguyễn Bá Hoan đã trực tiếp nhận tiền để ký cấp 14 Giấy phép hoạt động dịch vụ cho các đơn vị này. Tổng số tiền hối lộ mà cựu Thứ trưởng này nhận được trong giai đoạn 2020 - 2025 lên tới hơn 16,33 tỷ đồng.

"Rào cản kỹ thuật" và phí 500 USD trên mỗi đầu người lao động

Một trong những tình tiết đáng chú ý trong vụ án là việc xây dựng quy trình thẩm định trái pháp luật nhằm "bóp nghẹt" doanh nghiệp. Cáo trạng nêu rõ, ông Hoan đã đồng ý cho ông Tống Hải Nam áp dụng một quy trình thẩm định hồ sơ cung ứng lao động (diện visa E7) đầy rẫy các rào cản kỹ thuật.

Những yêu cầu khắt khe vượt quá quy định pháp luật được đưa ra khiến doanh nghiệp không thể tự hoàn thiện. Đây thực chất là "cái bẫy" để buộc các đơn vị xuất khẩu lao động phải chi khoản tiền "tạo điều kiện" khoảng 500 USD cho mỗi lao động. Ngoài ra, vào các dịp lễ, Tết, các doanh nghiệp còn phải chi thêm tiền "biếu" để hồ sơ được giải quyết thuận lợi.

Thông qua cơ chế này, ông Hoan, ông Nam cùng các cán bộ liên quan tại Cục Quản lý lao động ngoài nước bị cáo buộc đã nhận tổng cộng hơn 30,2 tỷ đồng từ 31 doanh nghiệp.

Hệ lụy từ sai phạm kế toán và thất thoát ngân sách

Vụ án không chỉ dừng lại ở hành vi đưa và nhận hối lộ. Quá trình điều tra còn làm rõ sai phạm tại các công ty do Nghiêm Quốc Hưng, Nguyễn Đức Nam và Nghiêm Văn Định điều hành.

Nhóm bị can này đã thiết lập hai hệ thống sổ sách kế toán song song nhằm che giấu doanh thu khổng lồ. Tổng số tiền bị để ngoài sổ sách lên đến hơn 1.241 tỷ đồng. Hành vi gian lận này đã làm giảm nghĩa vụ thuế, gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước số tiền hơn 244 tỷ đồng.

Trong vụ án này, Viện KSND Tối cao đã truy tố tổng cộng 9 bị can nguyên là lãnh đạo, cán bộ thuộc Bộ LĐTB&XH về tội "Nhận hối lộ". Ngoài ra còn có các bị can bị truy tố về tội "Môi giới hối lộ" và "Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng".

Hành vi của ông Nguyễn Bá Hoan được Viện kiểm sát nhận định là có dấu hiệu cấu thành tội "Nhận hối lộ" theo điểm a, khoản 4, Điều 354 Bộ luật Hình sự, với khung hình phạt cao nhất.