Hồ sơ vụ án làm rõ vai trò của 341 nhân viên kinh doanh thuộc Công ty cổ phần đầu tư và phân phối Egame khi trực tiếp kêu gọi dòng tiền hơn 2.308 tỷ đồng nhưng không bị cơ quan chức năng xem xét trách nhiệm hình sự.

Trong diễn biến mới nhất của đại án xảy ra tại hệ sinh thái Egroup, Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao vừa hoàn tất cáo trạng truy tố bị can Nguyễn Ngọc Thủy (44 tuổi, thường gọi là Shark Thủy) về hai tội danh “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” và “Đưa hối lộ”. Bị can Thủy giữ vai trò Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty cổ phần Tập đoàn giáo dục Egroup.

16-1792116618-huy-dong-hon-2300-ty-dong-cho-shark-thuy-341-nhan-vien-egame-thoat-vong-lao-ly
Shark Thủy. Ảnh: Egroup.

Mạng lưới "vốn ảo" và chính sách hoa hồng bẫy dòng tiền

Theo kết luận từ cơ quan công tố, nhằm huy động nguồn vốn thông qua hình thức chuyển nhượng cổ phần Egroup, Nguyễn Ngọc Thủy đã chỉ đạo Đặng Văn Hiển, Trưởng ban Quan hệ cổ đông Egame phụ trách bộ phận kinh doanh, lập kế hoạch quảng cáo, tiếp thị rầm rộ về hiệu quả kinh doanh cùng các dự án trường học. Đội ngũ bán hàng được tổ chức đào tạo bài bản để tiếp cận, mời chào nhà đầu tư với cam kết lợi nhuận hấp dẫn từ 15% đến 20% mỗi năm, lấy lý do mở rộng chuỗi giáo dục.

Nhằm kích thích động lực gom tiền, Shark Thủy đưa ra chính sách hoa hồng 5% trên tổng giá trị mỗi hợp đồng mua cổ phần; trong đó 2% chi trả bằng chính cổ phần Egroup, 3% thanh toán bằng tiền mặt nhưng luôn khuyến khích nhân viên quy đổi ngược lại thành cổ phần. Để củng cố niềm tin, nhân viên kinh doanh dẫn các nhà đầu tư đi thực địa tại hệ thống trường mầm non và trung tâm tiếng Anh thuộc hệ sinh thái.

Chiến thuật ban đầu nhắm vào các gói đầu tư nhỏ có kỳ hạn ngắn từ 3 đến 6 tháng. Khi khách hàng được hoàn trả gốc và lãi sòng phẳng, đúng hạn, nhân viên tiếp tục vận động họ rót thêm những khoản tiền lớn hơn hoặc lôi kéo người thân, bạn bè cùng tham gia.

Lấy tiền người sau trả người trước và lý do miễn trách nhiệm hình sự

Bức tranh tài chính của tập đoàn bắt đầu lộ dấu hiệu khủng hoảng từ cuối năm 2020. Trước sức ép mất cân đối, Nguyễn Ngọc Thủy trực tiếp chỉ đạo lấy tiền của nhà đầu tư sau đắp vào gốc, lãi cho người tham gia trước. Bước sang giai đoạn năm 2021 đến năm 2023, Shark Thủy chỉ đạo 23 quản lý kinh doanh cho phép cấp dưới giữ lại tới 70% lượng tiền huy động mới để tự chi trả cho khách hàng cũ thuộc diện mình quản lý, chỉ nộp 30% số tiền thu được về quỹ chung của công ty.

Cơ quan công tố xác định, các nhân sự kinh doanh trong giai đoạn này đều nhận thức rõ dòng tiền thu về không hề rót vào hoạt động giáo dục mà dùng để xoay vòng nợ cũ, song vì mức thu nhập hoa hồng thay thế lương cứng, họ vẫn tích cực đẩy mạnh hợp đồng. Từ năm 2021 đến năm 2023, 341 nhân viên đã lôi kéo gần 3.000 khách hàng, mang về hơn 2.308 tỷ đồng và nhận lại trên 77,2 tỷ đồng tiền hoa hồng.

Dù hành vi có dấu hiệu vi phạm, cơ quan điều tra đánh giá nhóm 341 người này thuần túy là người làm công ăn lương, thực hiện nhiệm vụ dưới sự chỉ đạo của Nguyễn Ngọc Thủy và Đặng Văn Hiển, không giữ vai trò cầm đầu. Trong quá trình thụ lý vụ án, nhóm nhân viên đã chủ động nộp lại gần 34 tỷ đồng trong tổng số hơn 77,2 tỷ đồng hoa hồng đã nhận để khắc phục hậu quả.

Căn cứ tinh thần Nghị quyết số 03/2020/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao về phân hóa trách nhiệm, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã quyết định không xử lý hình sự đối với 341 cá nhân này. Quyết định trên được Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao đánh giá là hoàn toàn thỏa đáng và có căn cứ pháp luật.

Bên cạnh nhóm 341 nhân viên trên, cơ quan tố tụng cũng xem xét hành vi của 169 nhân sự kinh doanh từng giúp sức huy động hơn 2.490 tỷ đồng từ 4.942 khách hàng nhưng đã nghỉ việc trước năm 2021. Do thời điểm này tập đoàn chưa phát sinh chủ trương lấy tiền người sau trả người trước và các nhân viên không biết việc Shark Thủy sử dụng vốn sai mục đích, họ không bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Cùng diện không bị xử lý còn có 87 người thân đứng tên hộ cổ phần Egroup theo nhờ cậy của Shark Thủy, 23 nhân viên kế toán và 2 cán bộ pháp chế thuộc Egame. Kết quả điều tra xác định những trường hợp này chỉ thực hiện công việc hành chính theo lệnh cấp trên, không hay biết về chủ trương nâng khống vốn hay phát hành cổ phần "ảo" và không hưởng bất kỳ lợi ích tài chính nào từ các giao dịch sai phạm.

Ngược lại, Nguyễn Ngọc Thủy bị cáo buộc giữ vai trò chủ mưu, tổ chức và định đoạt toàn bộ đường dây lừa đảo. Cơ quan chức năng xác định, trong suốt giai đoạn từ năm 2015 đến năm 2023, Shark Thủy cùng các mắt xích cầm đầu đã lập 26.354 hợp đồng chuyển nhượng cổ phần không có thật, chiếm đoạt trái phép hơn 8.459 tỷ đồng của 10.123 nhà đầu tư trên khắp cả nước.

PV (SHTT)