Pháp luật
12/11/2026 09:40Vụ án Free Land: Đất nhà ở xã hội chuyển thành chung cư thương mại, kiến nghị truy thu hơn 48 tỷ đồng
Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã làm rõ những vấn đề liên quan đến việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất và xác định nghĩa vụ tài chính tại dự án khu dân cư rộng khoảng 125 ha ở Long Tân, Nhơn Trạch, Đồng Nai, do Công ty cổ phần Free Land thực hiện.
Theo kết luận điều tra, gần 8.400 m² đất ban đầu được bố trí xây dựng chung cư nhà ở xã hội đã được chuyển sang đất xây dựng chung cư thương mại. Tuy nhiên, nghĩa vụ tài chính đối với diện tích đất chuyển đổi chưa được xác định đầy đủ trong nhiều năm.
Ngày 6/9/2018, UBND tỉnh Đồng Nai ban hành quyết định giao đất đợt 1 cho Công ty cổ phần Free Land, với tổng diện tích gần 140.700 m². Trong đó, hơn 62.500 m² là đất ở, gần 8.400 m² dành xây dựng nhà ở xã hội, phần còn lại gồm đất giao thông, cây xanh và các hạng mục khác.
Đến ngày 7/4/2020, UBND tỉnh Đồng Nai ban hành quyết định sửa đổi nội dung giao đất trước đó, chuyển gần 8.400 m² đất xây dựng chung cư nhà ở xã hội thành đất xây dựng chung cư thương mại.
Việc thay đổi mục đích sử dụng đất đặt ra yêu cầu xác định lại giá đất, làm cơ sở tính khoản tiền sử dụng đất mà doanh nghiệp phải nộp vào ngân sách Nhà nước.
Ba đơn vị tư vấn không hoàn thành việc xác định giá đất
Kết luận điều tra cho thấy, trong khoảng thời gian từ tháng 8/2020 đến tháng 7/2025, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Đồng Nai đã ký hợp đồng với ba doanh nghiệp tư vấn để xác định giá đất. Tuy nhiên, cả ba đơn vị đều không hoàn thành công việc.
Tháng 8/2020, cơ quan chức năng ký hợp đồng với Công ty cổ phần Thẩm định giá và Tư vấn đầu tư xây dựng Thế Hệ Mới. Đến tháng 6/2022, doanh nghiệp này bị Bộ Tài chính rút giấy phép hoạt động nên không thể tiếp tục thực hiện việc tư vấn xác định giá đất.
Tháng 10/2022, công việc được giao cho Công ty cổ phần Thẩm định giá Sen Việt. Tuy nhiên, ngày 15/5/2023, doanh nghiệp này từ chối tiếp tục thực hiện hợp đồng.
Đến tháng 9/2023, cơ quan chức năng tiếp tục ký hợp đồng với Công ty cổ phần Thẩm định giá và Dịch vụ tài sản Toàn Cầu. Do không có kết quả thực hiện, Sở Tài nguyên và Môi trường đã thanh lý hợp đồng vào ngày 15/10/2024.
Vì vậy, đến thời điểm vụ án được khởi tố vào tháng 7/2025, việc xác định nghĩa vụ tài chính đối với phần diện tích đất chuyển từ nhà ở xã hội sang chung cư thương mại vẫn chưa hoàn tất, dù quyết định chuyển đổi đã được ban hành hơn 5 năm trước.
Kiến nghị truy thu hơn 48 tỷ đồng tiền sử dụng đất
Trong quá trình điều tra, cơ quan chức năng đã tiến hành xác định lại giá đất đối với gần 8.400 m² đất được chuyển đổi.
Căn cứ Bản kết luận định giá tài sản số 01/KL-HĐĐGTS ngày 5/8/2026 của Hội đồng định giá tài sản trong tố tụng hình sự và kết quả xác định của cơ quan thuế, đơn giá đất được xác định gần 5,8 triệu đồng/m².
Từ kết quả này, số tiền sử dụng đất Công ty cổ phần Free Land phải nộp vào ngân sách Nhà nước đối với diện tích chuyển đổi là hơn 48 tỷ đồng.
Theo kết luận điều tra, bị can Vũ Minh Lý, cựu Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng giám đốc Công ty cổ phần Free Land, đề nghị sử dụng khoản tiền đã nộp để khắc phục hậu quả vụ án, gồm 753.300 USD và hơn 299 tỷ đồng, nhằm thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với diện tích đất nói trên.
Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an kiến nghị cơ quan có thẩm quyền tại Đồng Nai truy thu hơn 48 tỷ đồng tiền sử dụng đất từ nguồn tiền bị can Vũ Minh Lý đã nộp khắc phục hậu quả trong quá trình giải quyết vụ án.
Đồng thời, cơ quan điều tra đề nghị tiếp tục xác định khoản tiền sử dụng đất Công ty cổ phần Free Land phải nộp đối với các đợt giao đất thứ 4 và thứ 5 theo quy định.
Liên quan đến các sai phạm tại dự án, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an xác định việc lựa chọn chủ đầu tư không thông qua đấu thầu, giao đất không qua đấu giá quyền sử dụng đất và xác định tiền sử dụng đất không đúng quy định tại ba đợt giao đất trước đó đã gây thất thoát ngân sách Nhà nước hơn 117 tỷ đồng.
Cùng với hành vi trốn thuế hơn 14 tỷ đồng, tổng thiệt hại của vụ án được cơ quan điều tra xác định là hơn 131 tỷ đồng.
Riêng khoản hơn 48 tỷ đồng tiền sử dụng đất liên quan đến diện tích chuyển đổi từ nhà ở xã hội sang chung cư thương mại được xác định là nghĩa vụ tài chính phải truy thu, không phải khoản thiệt hại được cộng thêm vào tổng thiệt hại của vụ án.
Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã đề nghị truy tố Vũ Minh Lý cùng 13 bị can khác về các tội Đưa hối lộ, Nhận hối lộ, Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí và Trốn thuế.
PV (SHTT)