12 năm thảm kịch phà Sewol: Những hồ sơ mật cuối cùng và cuộc chạy đua tìm lại sự thật

Bước sang cột mốc năm thứ 12, ngày tưởng niệm 16/4 năm nay không chỉ là dịp để xướng tên 304 nạn nhân xấu số mà còn thắp lên tia hy vọng rực rỡ nhất về việc đưa những sự thật bị vùi lấp dưới đáy đại dương bấy lâu nay ra trước ánh sáng.

Nỗi đau ngưng đọng và những số điện thoại chưa bao giờ xóa

Tại trường trung học Danwon, thời gian như vĩnh viễn dừng lại vào ngày 16/4/2014. Những học sinh năm ấy nếu còn sống nay đã bước sang tuổi 30, nhưng trong ký ức của những người cha, người mẹ, các em mãi mãi là những cô cậu học trò tuổi 18 đầy hoài bão.

Ông Kim Young-oh, cha của nữ sinh Yumin, đã khiến hàng triệu người rơi nước mắt khi chia sẻ về thói quen suốt 12 năm qua: ông vẫn giữ nguyên số điện thoại của con gái. Yumin từng chọn 4 số cuối là 6866 – trùng với ngày sinh của cha – để không bao giờ quên sinh nhật ông. 

Đối với ông Kim, mỗi lần nhìn vào màn hình điện thoại, ông vẫn có cảm giác chỉ cần nhấn nút gọi, con gái sẽ bắt máy. “Tôi vẫn không hiểu nổi vì sao con tôi lại ở đây, vì sao lại bị nhốt trong một không gian nhỏ bé như vậy,” ông nghẹn ngào khi đứng trước nơi an nghỉ của con. 

Lời nhắn gửi của ông cũng là tiếng lòng của hàng trăm gia đình: “Xin hãy nhớ đến những đứa trẻ xinh đẹp vẫn đang ở lại nơi đây, để các em bớt đi phần nào nỗi oan ức.”

Bước ngoặt lịch sử từ những hồ sơ bị niêm phong

Điểm khác biệt lớn nhất trong lễ tưởng niệm năm nay chính là những tín hiệu tích cực từ cơ quan tư pháp. Sau gần một thập kỷ bị giữ kín dưới dạng hồ sơ mật từ năm 2017, danh mục các tài liệu liên quan đến “7 giờ Sewol” cuối cùng đã có lệnh phát hành.

Vào ngày 10/4 vừa qua, Tòa án Cấp cao Seoul đã phán quyết yêu cầu Cơ quan Lưu trữ Tổng thống phải công khai các tài liệu này. Đây được xem là dữ liệu then chốt, ghi lại chi tiết các hành động của cựu Tổng thống Park Geun-hye và cách thức Nhà Xanh ứng phó trong 7 giờ vàng cực kỳ quan trọng khi thảm kịch xảy ra. 

Các gia đình nạn nhân và giới quan sát đánh giá đây chính là “bước ngoặt mở cánh cửa sự thật”, giúp chấm dứt những thuyết âm mưu và xác định rõ trách nhiệm của bộ máy nhà nước.

Cam kết của người đứng đầu quốc gia

Lễ tưởng niệm năm nay tại công viên Hwarang (Ansan) còn đánh dấu một sự kiện chưa từng có tiền lệ: sự hiện diện của Tổng thống đương nhiệm Lee Jae-myung cùng các lãnh đạo cấp cao của Quốc hội. Đây là lần đầu tiên một tổng thống đương nhiệm trực tiếp tham dự lễ tưởng niệm Sewol, thể hiện sự coi trọng đặc biệt của chính phủ đối với nỗi đau của người dân.

Trong bài phát biểu đầy sức nặng, Tổng thống Lee Jae-myung khẳng định: “Lý do tồn tại của quốc gia là để bảo vệ tính mạng và sự an toàn của người dân.” Ông thừa nhận trách nhiệm nặng nề của người đứng đầu và cam kết sẽ không để những bài học đắt giá của ngày hôm đó bị lãng quên, đồng thời hứa hẹn về những thay đổi thực chất trong hệ thống an toàn quốc gia.

Song hành với những lời hứa, các nhà lập pháp tại Quốc hội cũng đang thúc đẩy việc thông qua “Luật cơ bản về an toàn sinh mạng” – một dự luật đã bị trì hoãn trong thời gian dài. Các chính trị gia thừa nhận rằng, chừng nào sự thật và trách nhiệm chưa được làm rõ trọn vẹn, nỗi đau Sewol sẽ vẫn là một chương dang dở đối với tất cả người dân Hàn Quốc.

Dưới bầu trời nơi 304 “ngôi sao” vẫn đang dõi nhìn, hành trình “trục vớt sự thật” của các gia đình nạn nhân suốt 12 năm qua dường như đang tiến gần hơn bao giờ hết tới đích đến cuối cùng. 16/4 không chỉ là ngày để đau thương, mà đã thực sự trở thành ngày để nhắc nhở về quyền được sống an toàn của mỗi con người.