Thế giới
12/11/2026 15:51Bê bối đời tư của CEO Nvidia bất ngờ trở thành phép thử mới với quan hệ Mỹ - Trung
Cuộc gặp thượng đỉnh lần thứ ba trong năm giữa ông Donald Trump và ông Tập Cận Bình dự kiến diễn ra bên lề Hội nghị cấp cao APEC tại Trung Quốc vào giữa tháng 11. Tuy nhiên, trước khi hai nhà lãnh đạo ngồi vào bàn đàm phán, một vấn đề mới đã xuất hiện, khiến những bất đồng vốn tồn tại giữa Washington và Bắc Kinh thêm phần phức tạp.
Tâm điểm lần này là Jensen Huang, CEO Nvidia, cùng những tranh cãi xung quanh mối quan hệ ngoài hôn nhân với Alice Huang, nữ doanh nhân bị nghi có liên quan đến hoạt động gián điệp.
Trong nhiều năm, Jensen Huang được xem là một trong những lãnh đạo công nghệ Mỹ tích cực thúc đẩy hợp tác với Trung Quốc. Ông cũng thường xuyên vận động Washington nới lỏng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu chip bán dẫn, cho rằng việc duy trì thị trường Trung Quốc có ý nghĩa quan trọng đối với các doanh nghiệp Mỹ.
Thế nhưng, bê bối mới nhất có thể khiến những nỗ lực này gặp thêm trở ngại. Một số nghị sĩ Mỹ đang có thêm lý do để kêu gọi siết chặt hoạt động xuất khẩu công nghệ tiên tiến sang Trung Quốc. Thời điểm sự việc bị đưa ra công khai càng khiến vấn đề trở nên nhạy cảm, khi cuộc gặp thượng đỉnh giữa hai nhà lãnh đạo chỉ còn cách vài ngày và dự kiến diễn ra tại Thâm Quyến, trung tâm công nghệ lớn của Trung Quốc.
Mối lo lớn hơn nằm ở tương lai thỏa thuận đình chiến thương mại kéo dài một năm giữa hai nước, dự kiến hết hiệu lực vào tháng 1/2027. Khả năng gia hạn thỏa thuận phụ thuộc không nhỏ vào cam kết của Mỹ về việc không tiếp tục áp đặt các hạn chế mới đối với xuất khẩu công nghệ sang Trung Quốc.
Ngày 11/11, Đại sứ Mỹ tại Trung Quốc David Perdue nhận định những tranh cãi hiện nay đang đặt quan hệ song phương trước một phép thử mới, trong bối cảnh hai nước vừa trải qua nhiều biến động.
Tại Bắc Kinh, thời điểm bê bối bị công khai cũng thu hút sự chú ý. Những cáo buộc liên quan đến Jensen Huang xuất hiện sau khi đảng Cộng hòa hứng chịu thất bại lớn trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, khiến vị thế chính trị của Tổng thống Trump bị suy giảm.
Ông Hồ Tích Tiến, cựu Tổng biên tập Thời báo Hoàn Cầu, cho rằng việc thông tin bị các cơ quan tình báo Mỹ rò rỉ không đơn thuần là sự việc ngẫu nhiên mà có thể xuất phát từ những tính toán chính trị nhất định.
Dù vậy, hiện chưa có dấu hiệu rõ ràng cho thấy vụ việc liên quan đến CEO Nvidia sẽ trực tiếp khiến thỏa thuận đình chiến thương mại Mỹ - Trung đổ vỡ. Tuy nhiên, những lời kêu gọi từ một số nghị sĩ và chuyên gia chính sách đối ngoại tại Mỹ về việc tăng cường kiểm soát xuất khẩu đang khiến triển vọng hợp tác trở nên khó đoán hơn.
Jeff Moon, cựu Trợ lý Đại diện Thương mại Mỹ phụ trách các vấn đề Trung Quốc, cho rằng vấn đề nằm ở chính cấu trúc của thỏa thuận. Washington cam kết không gia tăng các biện pháp hạn chế công nghệ, đổi lại Bắc Kinh bảo đảm nguồn cung những loại khoáng sản quan trọng. Vì vậy, bất kỳ diễn biến nào làm thay đổi chính sách công nghệ của Mỹ đều có thể tác động trực tiếp đến một trong những nội dung cốt lõi của thỏa thuận.
Bê bối Jensen Huang xuất hiện trong lúc Mỹ và Trung Quốc vẫn chưa giải quyết xong nhiều khúc mắc về việc thực hiện các cam kết thương mại trước đó.
Đầu tháng 11, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent và Đại diện Thương mại Jamieson Greer đã có cuộc trao đổi với Phó Thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong về tiến độ thực hiện thỏa thuận thương mại mà ông Trump và ông Tập đạt được tại Hàn Quốc một năm trước.
Một trong những nội dung quan trọng nhất là bảo đảm nguồn cung đất hiếm. Đây là nhóm nguyên liệu có vai trò thiết yếu trong nhiều ngành công nghiệp, từ sản xuất điện thoại di động cho đến chế tạo tên lửa.
Mặc dù Washington đã đạt được thỏa thuận nhằm duy trì nguồn cung khoáng sản chiến lược, một số quan chức Mỹ, trong đó có ông Jamieson Greer, nhiều lần bày tỏ không hài lòng khi cho rằng Trung Quốc chưa cung cấp đủ số lượng và chưa đáp ứng đúng tiến độ cam kết.
Tình trạng này đang tạo ra áp lực đối với các nhà sản xuất tại Mỹ, Nhật Bản và nhiều quốc gia khác. Khi những bất đồng về đất hiếm vẫn chưa được tháo gỡ, tranh cãi liên quan đến Nvidia có nguy cơ trở thành một yếu tố khiến Washington xem xét lại cách tiếp cận với Bắc Kinh.
Ông Tôn Thành Hạo, nhà nghiên cứu tại Trung tâm Chiến lược và An ninh Quốc tế thuộc Đại học Thanh Hoa ở Bắc Kinh, cảnh báo một rủi ro đáng chú ý đối với Trung Quốc. Theo ông, cuộc điều tra liên quan đến một cá nhân có thể bị sử dụng làm cơ sở để Mỹ mở rộng các biện pháp hạn chế công nghệ đối với doanh nghiệp Trung Quốc.
Điều này không chỉ ảnh hưởng đến những tập đoàn lớn mà còn khiến các hoạt động hợp tác, tiếp xúc kinh doanh vốn diễn ra bình thường giữa doanh nghiệp hai nước trở nên nhạy cảm hơn về mặt chính trị.
Trong khi đó, ảnh hưởng của Jensen Huang trong các nỗ lực thúc đẩy hợp tác công nghệ Mỹ - Trung cũng có thể suy giảm. Điều này khiến việc tìm kiếm tiếng nói chung giữa Washington và Bắc Kinh thêm phần khó khăn, nhất là khi các cuộc tranh luận về an ninh quốc gia ngày càng chi phối chính sách thương mại.
Ông Ngô Tâm Bá, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Mỹ thuộc Đại học Phúc Đán ở Thượng Hải, nhận định thời điểm bê bối bị đưa ra ánh sáng có thể phản ánh những bất đồng bên trong cộng đồng tình báo Mỹ về cách Tổng thống Trump xử lý quan hệ với Trung Quốc.
Tuy nhiên, vị chuyên gia này cũng cảnh báo việc Washington tiếp tục mở rộng kiểm soát công nghệ có thể mang lại lợi thế ngược cho chính các doanh nghiệp Trung Quốc.
Theo ông, những hạn chế bổ sung sẽ tạo điều kiện để các công ty nội địa như Huawei mở rộng thị phần, đặc biệt khi sản phẩm công nghệ Mỹ ngày càng khó tiếp cận thị trường Trung Quốc.
Như vậy, bê bối của CEO Nvidia không chỉ dừng lại ở câu chuyện đời tư của một tỷ phú công nghệ. Trong bối cảnh Mỹ và Trung Quốc đang tìm cách duy trì thỏa thuận thương mại mong manh, vụ việc có thể trở thành chất xúc tác cho những tranh luận gay gắt hơn về an ninh, công nghệ và lợi ích kinh tế giữa hai cường quốc.
QT (SHTT)