Thế giới
13/11/2026 07:37Bộ trưởng Thương mại Mỹ đứng trước nguy cơ mất chức vì bê bối Nvidia, Nhà Trắng bắt đầu xem xét
Theo Reuters, một số quan chức cấp cao Nhà Trắng đang cân nhắc liệu ông Howard Lutnick có nên tiếp tục giữ chức Bộ trưởng Thương mại hay phải rời vị trí sau những lùm xùm liên quan đến Nvidia và tỷ phú Jensen Huang.
Áp lực nhắm vào ông Lutnick ngày càng tăng khi nhiều nghị sĩ Mỹ công khai chỉ trích chính quyền vì không đưa hàng chục doanh nghiệp Trung Quốc vào danh sách đen thương mại. Đồng thời, họ đặt dấu hỏi về cách Bộ Thương mại giám sát hoạt động xuất khẩu chip AI của Nvidia sang thị trường này.
Đáng chú ý, những tranh cãi đã xuất hiện trước khi Jensen Huang tuyên bố rời vị trí CEO Nvidia vào ngày 12/11. Quyết định này được đưa ra sau khi xuất hiện thông tin về mối quan hệ tình cảm ngoài hôn nhân giữa ông và Alice Huang, nhân vật bị giới chức Mỹ nghi ngờ có liên quan đến hoạt động gián điệp.
Dù vậy, tâm điểm chỉ trích dành cho ông Lutnick không chỉ nằm ở những thông tin xoay quanh Jensen Huang. Các nghị sĩ cho rằng Bộ trưởng Thương mại đã chưa làm đủ để ngăn chặn nguy cơ công nghệ bán dẫn tiên tiến của Mỹ được chuyển tới Trung Quốc. Những hệ lụy từ vụ việc Nvidia khiến câu hỏi về trách nhiệm quản lý của ông ngày càng trở nên gay gắt.
Sau thông tin Reuters đăng tải về các cuộc thảo luận tại Nhà Trắng, cả Nhà Trắng lẫn Bộ Thương mại Mỹ đều chưa đưa ra phản hồi chính thức. Trước đó, một quan chức Nhà Trắng ngày 12/11 khẳng định Tổng thống Donald Trump vẫn "hoàn toàn tin tưởng vào Bộ trưởng và khả năng thực hiện nhiệm vụ của ông".
Thực tế, những lo ngại về cách ông Lutnick điều hành hoạt động kiểm soát xuất khẩu đã xuất hiện từ trước. Hồi tháng 6, Reuters đưa tin chính quyền Tổng thống Trump trì hoãn việc đưa công ty khởi nghiệp AI DeepSeek, nhà sản xuất chip nhớ CXMT cùng hơn 100 doanh nghiệp Trung Quốc khác vào danh sách đen thương mại. Đây đều là những đơn vị bị đánh giá có nguy cơ đe dọa an ninh quốc gia Mỹ.
Sự chậm trễ này đang trở thành vấn đề lớn tại Quốc hội. Thượng nghị sĩ Cộng hòa John Kennedy, khi được CNN hỏi liệu ông Lutnick có nên bị cách chức hay không, trả lời rằng bản thân vẫn chưa có đủ cơ sở để đưa ra kết luận.
Tuy nhiên, ông Kennedy cùng một số nghị sĩ khác đã yêu cầu Bộ trưởng Thương mại sớm trả lời những câu hỏi liên quan. Theo vị thượng nghị sĩ, ông Lutnick sẽ phải ra điều trần trước Quốc hội. Ông Kennedy thậm chí ví mức độ nghiêm trọng của vụ việc với "chứng phình động mạch".
Một chi tiết đáng chú ý là kể từ tháng 10/2025, Mỹ chưa bổ sung thêm bất kỳ doanh nghiệp nào vào danh sách đen thương mại nói trên. Đây là khoảng thời gian dài nhất giữa hai lần cập nhật danh sách trong hơn một thập kỷ.
Không chỉ các nghị sĩ Cộng hòa, phe Dân chủ cũng đang gia tăng sức ép. Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren yêu cầu ông Howard Lutnick và Thứ trưởng Jeffrey Kessler phải giải thích vì sao những lỗ hổng trong quy định kiểm soát xuất khẩu vẫn chưa được khắc phục.
Bà Warren nhấn mạnh chính quyền cần hành động ngay để ngăn công nghệ tiên tiến của Mỹ rơi vào tay quân đội nước ngoài. Cùng với Thượng nghị sĩ Chris Coons, bà đã gửi thư tới ông Lutnick, Ngoại trưởng Marco Rubio và Chánh văn phòng Nhà Trắng Stephen Miller, yêu cầu bảo toàn toàn bộ tài liệu liên quan đến hoạt động xuất khẩu chip AI tiên tiến của Nvidia cũng như những rủi ro an ninh quốc gia đi kèm.
Trong thư, hai thượng nghị sĩ đặc biệt đề cập đến thông tin về mối quan hệ cá nhân giữa Jensen Huang và Alice Huang, người giữ vị trí lãnh đạo tại Megaspeed, công ty có trụ sở ở Singapore. Theo thông tin được nêu, kể từ tháng 6/2024, doanh nghiệp này đã mua hơn 4,8 tỷ USD chip AI tiên tiến của Nvidia.
Một vấn đề khác cũng khiến giới lập pháp Mỹ chú ý là quyết định của Tổng thống Donald Trump vào tháng 12/2025, cho phép Nvidia xuất khẩu dòng chip AI H200 sang Trung Quốc thông qua cơ chế chia sẻ một phần doanh thu xuất khẩu theo quyết định của Bộ Thương mại.
Các nghị sĩ chỉ trích đây là một dạng "thuế xuất khẩu vi hiến". Trong khi đó, Jensen Huang trước đây nhiều lần ủng hộ việc mở rộng xuất khẩu chip AI, bất chấp sức ép từ các nghị sĩ theo đường lối cứng rắn của cả hai đảng, những người liên tục yêu cầu hạn chế khả năng tiếp cận công nghệ này của Trung Quốc.
Thông cáo của Nvidia về việc Jensen Huang rời vị trí CEO không đề cập đến những hành động của ông hay các tranh cãi đang diễn ra.
Về phía Howard Lutnick, ông là gương mặt kỳ cựu của Phố Wall, từng giữ vai trò đồng trưởng nhóm chuyển giao quyền lực cho Tổng thống Donald Trump. Hai người cũng có mối quan hệ bạn bè kéo dài khoảng 30 năm.
Dù Tổng thống Trump trước đó vẫn thể hiện sự tin tưởng, những chất vấn ngày càng dồn dập từ Quốc hội cùng cuộc thảo luận tại Nhà Trắng đang khiến tương lai chính trị của Bộ trưởng Thương mại Mỹ trở nên khó đoán.
QT (SHTT)