Cựu quân nhân Ukraine Serhii K. sẽ hầu tòa tại Đức với cáo buộc chỉ huy chiến dịch phá hoại đường ống Nord Stream năm 2022. Phiên xử được kỳ vọng làm sáng tỏ những chứng cứ trong vụ án gây tranh cãi.

Ngày 14/10, Đức mở phiên tòa xét xử Serhii K., cựu quân nhân Ukraine bị cáo buộc tổ chức chiến dịch bí mật làm nổ tung các đường ống dẫn khí đốt Nord Stream dưới biển Baltic vào tháng 9/2022. Đây là lần đầu tiên công chúng có cơ hội nghe trình bày các chứng cứ được thu thập trong cuộc điều tra kéo dài nhiều năm.

Theo quy định bảo vệ quyền riêng tư của Đức, nghi phạm chỉ được xác định bằng tên Serhii K. Người này bị cáo buộc chỉ huy một nhóm người Ukraine, gồm các thợ lặn và một chuyên gia chất nổ, tham gia chiến dịch phá hoại cơ sở hạ tầng quy mô lớn.

14-1791948451-duc-dua-cuu-quan-nhan-ukraine-ra-xet-xu-trong-vu-no-duong-ong-nord-stream
Nghi phạm người Ukraine, Serhii K. bị áp giải. Ảnh: Reuters.

Các công tố viên Đức cho rằng Serhii K. phối hợp với những thành viên khác lên kế hoạch và thực hiện chiến dịch bí mật “thay mặt cho những cơ quan nhà nước Ukraine” chưa được xác định danh tính. Nghi phạm bị bắt tại Italy vào năm ngoái theo lệnh truy nã quốc tế.

Tuy nhiên, Serhii K. phủ nhận mọi liên quan đến các vụ nổ phá hủy đường ống Nord Stream có tổng chiều dài khoảng 1.200km. Chính phủ Ukraine cũng bác bỏ những nghi ngờ cho rằng nước này đứng sau vụ việc.

Hôm 12/10, Chính phủ Nga tuyên bố mong đợi một “phán quyết công bằng”, đồng thời bày tỏ kỳ vọng vụ án sẽ làm rõ danh tính những người trực tiếp thực hiện cũng như những người ra lệnh tiến hành chiến dịch.

Theo các công tố viên Đức, những hành vi mà Serhii K. bị cáo buộc, bao gồm tấn công mục tiêu dân sự và gây nổ phá hủy cơ sở hạ tầng làm gián đoạn các dịch vụ công, cấu thành “tội ác chiến tranh”. Mục đích được cho là nhằm cắt đứt một nguồn thu ngoại tệ quan trọng của Nga sau khi Moscow phát động chiến dịch quân sự tại Ukraine vào đầu năm 2022.

Serhii K. hiện là người duy nhất bị đưa ra xét xử trong vụ án này. Trong khi đó, giới chức Croatia đã bắt giữ một nghi phạm khác mang tên Vladimir Z., được các công tố viên cho là một trong những thợ lặn tham gia chiến dịch.

Theo cáo trạng, Serhii K. bị nghi đã đi qua Ba Lan để vào Đức khoảng ba tuần trước khi xảy ra vụ nổ, sử dụng hộ chiếu Ukraine giả. Nhóm này sau đó được cho là thuê một chiếc thuyền buồm tại thành phố Rostock, miền Bắc nước Đức, để di chuyển đến khu vực gần đảo Bornholm của Đan Mạch.

Tại đây, những người tham gia chiến dịch bị cáo buộc đã gắn các thiết bị nổ chuyên dụng cấp quân sự, được trang bị bộ hẹn giờ, xuống đáy biển.

Ngày 26/9/2022, các nhà địa chấn học Thụy Điển phát hiện một số vụ nổ cách nhau khoảng 17 giờ. Những vụ nổ này tạo ra các cột khí mê-tan khổng lồ phun vào khí quyển, đồng thời làm vỡ ba trong tổng số bốn đường ống bằng thép phủ bê tông của hệ thống Nord Stream.

Các đường ống Nord Stream nằm ở độ sâu khoảng 80-110m dưới biển Baltic, do tập đoàn khí đốt Gazprom của Nga xây dựng. Hệ thống có khả năng cung cấp tới 110 tỷ mét khối khí đốt cho Đức và từng giữ vai trò trọng tâm trong quan hệ kinh tế giữa Berlin và Moscow.

Trước khi xảy ra vụ phá hoại, Đức nhập khẩu một nửa lượng khí đốt tự nhiên thông qua Nord Stream 1, tuyến đường ống lớn nhất và hiện đại nhất của Nga phục vụ Tây Âu. Tuyến này cho phép Moscow vận chuyển khí đốt mà không cần sử dụng các đường ống có từ thời Liên Xô chạy qua Ukraine.

Nguồn cung khí đốt dự kiến tăng gấp đôi khi Nord Stream 2 đi vào hoạt động. Tuyến đường ống song song này đã được xây dựng hoàn tất, nhưng Berlin hủy phê duyệt vận hành ngay trước khi Nga phát động chiến dịch quân sự tại Ukraine.

Vụ nổ Nord Stream đã chấm dứt sự phụ thuộc lâu dài của Đức vào khí đốt tự nhiên từ Nga. Trong những tháng đầu sau sự kiện, các quan chức phương Tây chủ yếu hướng nghi vấn về phía Moscow. Nga luôn phủ nhận mọi liên quan, đồng thời cho rằng giả thuyết nước này tự phá hủy các đường ống của mình là vô lý.

Phiên tòa dự kiến kéo dài đến tháng 2 năm sau và có thể tạo ra những tác động đối với chính trường Đức. Đảng cực hữu Sự lựa chọn vì nước Đức (AfD), lực lượng dẫn đầu các cuộc thăm dò dư luận trong hơn một năm qua, đã kêu gọi chấm dứt viện trợ quân sự cho Ukraine và khôi phục quan hệ năng lượng với Moscow.

Với những cáo buộc nghiêm trọng và các bên liên quan đưa ra lập trường trái ngược, quá trình xét xử Serhii K. được kỳ vọng sẽ làm rõ thêm những tình tiết trong vụ phá hoại Nord Stream, vốn gây ảnh hưởng sâu rộng đến quan hệ năng lượng giữa Đức và Nga.

QT (SHTT)