Thế giới
06/11/2026 10:21Ông Pete Hegseth đối mặt 3 kịch bản rời ghế Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ sau thất bại bầu cử
Từ chiến tranh Iran đến thất bại bầu cử: Vì sao ông Hegseth bị nhắm tới?
Sức ép với Bộ trưởng Pete Hegseth không chỉ đến từ phe Dân chủ mà còn xuất hiện ngay trong nội bộ đảng Cộng hòa và chính quyền Tổng thống Donald Trump.
Theo kết quả công bố sau cuộc bầu cử ngày 3/11, đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện. Thất bại của phe Cộng hòa diễn ra trong bối cảnh cử tri bất mãn với cuộc chiến Iran kéo dài hơn tám tháng, cùng những hệ lụy về thương vong quân sự và giá năng lượng.
Ông Hegseth trở thành tâm điểm chỉ trích bởi là một trong những người công khai ủng hộ mạnh mẽ chiến dịch quân sự chống Iran. Một quan chức cấp cao Bộ Chiến tranh được CNN dẫn lời cho biết chiến dịch này chủ yếu do cơ quan của ông điều hành. Trong khi đó, một nhân vật Cộng hòa gần Nhà Trắng nhận định nếu Tổng thống muốn tìm người chịu trách nhiệm cho những thất bại chính trị liên quan cuộc chiến, ông Hegseth khó tránh khỏi sức ép.
CBS News đưa tin Tổng thống Trump đã tham khảo ý kiến các cố vấn và những người xung quanh về việc liệu ông Hegseth có nên tiếp tục tại vị hay không. Dù chưa có quyết định thay thế, những dấu hiệu bất ổn đã xuất hiện. Thượng nghị sĩ Cộng hòa Thom Tillis còn công khai nghi ngờ liệu ông Hegseth có đủ khả năng vận động Quốc hội thông qua ngân sách quốc phòng trị giá 1.500 tỷ USD.
Đây không phải chuyện nhỏ. Người đứng đầu Bộ Chiến tranh cần sự tin tưởng của Tổng thống, nhưng cũng phải duy trì được quan hệ làm việc với Quốc hội, nhất là khi ngân sách và các chiến dịch quân sự đều cần sự hậu thuẫn về chính trị lẫn tài chính.
Ngày 5/11, ông Hegseth tuyên bố sẽ tiếp tục tại vị và chống lại những nỗ lực luận tội. Ông bảo vệ chiến dịch tại Iran, gọi đây là hoạt động lịch sử nhằm ngăn nước này sở hữu vũ khí hạt nhân. Cùng ngày, Tổng thống Trump cũng công khai đứng về phía cấp dưới, khẳng định muốn giữ ông Hegseth ở vị trí hiện tại.
Tuy nhiên, những tuyên bố ủng hộ chưa thể xóa đi các dấu hỏi về tương lai của vị bộ trưởng. Trong bối cảnh chính quyền Trump phải đối mặt với sức ép sau bầu cử, có ba kịch bản đáng chú ý có thể xảy ra.
Ông Trump chủ động thay bộ trưởng để giảm sức ép chính trị
Đây là phương án nằm trong quyền quyết định của Tổng thống Mỹ. Ông Trump có thể lựa chọn hoặc miễn nhiệm các thành viên nội các, dù người được chọn thay thế Bộ trưởng Chiến tranh vẫn cần Thượng viện phê chuẩn.
Nếu nhận thấy việc tiếp tục bảo vệ ông Hegseth gây trở ngại cho chương trình nghị sự của Nhà Trắng, đặc biệt là kế hoạch ngân sách quốc phòng và các vấn đề đối ngoại, ông Trump có thể cân nhắc một gương mặt khác để cải thiện quan hệ với Quốc hội.
Theo CBS News, Thống đốc Florida Ron DeSantis được một số nguồn tin nhắc đến như ứng viên tiềm năng thay ông Hegseth. Phương án đang được đề cập là đưa ông DeSantis vào vị trí bộ trưởng trong giai đoạn chuyển tiếp, trước khi nhiệm kỳ thống đốc kết thúc vào ngày 5/1/2027. Dù vậy, đây mới chỉ là một khả năng được bàn tới, chưa phải quyết định nhân sự chính thức của Nhà Trắng.
Nếu thay đổi nhân sự, ông Trump có thể phần nào tách mình khỏi những tranh cãi về việc hoạch định và điều hành chiến tranh Iran. Một nhân vật có kinh nghiệm chính trị, đồng thời có quan hệ với giới lập pháp, cũng có thể giúp Lầu Năm Góc thuận lợi hơn trong việc làm việc với Quốc hội.
Dẫu vậy, quyết định thay ông Hegseth cũng tiềm ẩn rủi ro. Động thái này có thể bị xem là sự thừa nhận chính quyền đã sai lầm trong lựa chọn nhân sự hoặc cách điều hành chiến tranh. Vì thế, đây không chỉ là câu chuyện về chiếc ghế của một bộ trưởng mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hình ảnh của Tổng thống Trump.
Ông Hegseth đối mặt điều tra và luận tội tại Quốc hội
Kịch bản thứ hai có cơ sở chính trị và thủ tục rõ ràng hơn khi đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát Quốc hội.
Nỗ lực luận tội ông Hegseth thực tế đã xuất hiện trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Hồi tháng 4, Hạ nghị sĩ Yassamin Ansari cùng các nghị sĩ Dân chủ đưa ra sáu cáo buộc nhằm vào bộ trưởng. Những nội dung này bao gồm việc phát động chiến tranh với Iran khi chưa được Quốc hội cho phép, xử lý thiếu thận trọng thông tin quân sự mật, cản trở hoạt động giám sát của Quốc hội và lạm dụng quyền lực.
Đến tháng 9, Hạ nghị sĩ Cộng hòa Thomas Massie cũng đưa ra tám điều khoản luận tội ông Hegseth. Sau thất bại bầu cử của phe Cộng hòa, ông Massie tuyên bố sẽ thúc đẩy lại quy trình nếu bộ trưởng không từ chức, thậm chí cho biết có thể đưa vấn đề ra bỏ phiếu ngay trong tuần tới.
Nếu Hạ viện thông qua các điều khoản luận tội, ông Hegseth sẽ phải đối mặt với một phiên xét xử tại Thượng viện. Tuy nhiên, luận tội không đồng nghĩa với việc tự động mất chức. Để kết tội và bãi nhiệm bộ trưởng, ít nhất hai phần ba số thượng nghị sĩ có mặt phải bỏ phiếu tán thành.
Một yếu tố khác cần tính đến là thời điểm chuyển giao quyền lực. Quốc hội mới do đảng Dân chủ kiểm soát chỉ chính thức bắt đầu nhiệm kỳ vào tháng 1/2027. Trước đó, Quốc hội khóa hiện tại vẫn hoạt động với tương quan quyền lực cũ.
Điều này đồng nghĩa ông Hegseth có thể phải đối mặt với sức ép bỏ phiếu luận tội trong những tuần cuối năm 2026, trước khi các cuộc điều tra quy mô lớn hơn có khả năng được triển khai khi Quốc hội mới đi vào hoạt động.
Ngoài quyết định phát động chiến tranh Iran, các nghị sĩ Dân chủ còn muốn làm rõ việc ông Hegseth sa thải nhiều tướng lĩnh cấp cao, chính sách đối với Ukraine và những chiến dịch tấn công các tàu bị nghi liên quan đến hoạt động buôn bán ma túy tại khu vực Mỹ Latinh.
Một khả năng khác là ông Hegseth chủ động từ chức trước khi phải đối mặt với quá trình điều tra kéo dài hoặc cuộc chiến pháp lý tại Quốc hội.
Kịch bản này có thể xảy ra nếu ông nhận thấy sự hậu thuẫn từ Tổng thống không còn đủ để bảo vệ vị trí của mình, hoặc việc tiếp tục tại nhiệm đang khiến chính quyền Trump gặp khó trong những vấn đề cấp bách hơn.
Tuy nhiên, tuyên bố ngày 5/11 cho thấy ông Hegseth chưa có ý định tự nguyện rút lui. Bộ trưởng khẳng định sẽ tiếp tục đấu tranh, đồng thời xem những thay đổi nhân sự tại Lầu Năm Góc và việc đảo ngược một số chính sách đa dạng hóa là thành tựu trong nhiệm kỳ.
Nếu lựa chọn từ chức, ông Hegseth có thể giảm bớt áp lực trực tiếp từ Quốc hội. Dù vậy, điều đó không có nghĩa những cuộc điều tra liên quan đến các quyết định trong thời gian ông đứng đầu Bộ Chiến tranh sẽ lập tức khép lại.
Ông Trump có sẵn sàng hy sinh một đồng minh thân cận?
Biến số quan trọng nhất đối với tương lai của ông Hegseth có thể không nằm ở các động thái từ phe Dân chủ, mà ở cách Tổng thống Trump tính toán lợi ích chính trị.
Trong nhiệm kỳ thứ hai, ông Trump nhiều lần cho thấy sự coi trọng lòng trung thành của các thành viên nội các. Ông Hegseth là người ủng hộ mạnh mẽ đường lối quân sự của Tổng thống, đặc biệt trong chiến dịch Iran. Nếu loại bỏ một đồng minh như vậy, ông Trump có thể tạo ra tiền lệ rằng ngay cả những người thân cận cũng không chắc giữ được vị trí khi chính quyền gặp khó khăn.
Tuy nhiên, lòng trung thành không phải yếu tố duy nhất mà Nhà Trắng phải cân nhắc.
Trước hết là khả năng thông qua ngân sách quốc phòng 1.500 tỷ USD. Kế hoạch này cần sự hợp tác của Quốc hội, trong khi quan hệ căng thẳng giữa ông Hegseth và các nghị sĩ có thể trở thành rào cản đáng kể.
Tiếp đó là trách nhiệm chính trị liên quan đến chiến tranh Iran. Nếu xung đột tiếp tục gây tổn thất về quân sự, kinh tế và chính trị, Nhà Trắng sẽ phải đối mặt với yêu cầu giải trình ngày càng lớn. Thay đổi người đứng đầu Bộ Chiến tranh có thể là cách để Tổng thống thể hiện rằng ông đang điều chỉnh đội ngũ và phương thức điều hành.
Cuối cùng là sức ép từ các cuộc điều tra. Khi đảng Dân chủ nắm quyền kiểm soát cả hai viện, ông Hegseth có nguy cơ trở thành tâm điểm của các phiên điều trần, yêu cầu cung cấp tài liệu và hoạt động giám sát quân sự. Những động thái này không đồng nghĩa bộ trưởng đã phạm pháp, nhưng có thể khiến Nhà Trắng liên tục phải đối mặt với sức ép chính trị.
Cũng cần phân biệt rõ giữa việc Hạ viện thông qua luận tội và việc bãi nhiệm. Phe Dân chủ có thể thông qua các điều khoản luận tội bằng đa số phiếu, nhưng để kết tội tại Thượng viện vẫn cần sự ủng hộ của ít nhất hai phần ba số thượng nghị sĩ có mặt. Ngay cả khi kiểm soát cả hai viện, họ vẫn cần một số lượng đáng kể nghị sĩ Cộng hòa đứng về phía mình.
Chiếc ghế Bộ trưởng Chiến tranh trước phép thử quyền lực mới
Tương lai của ông Hegseth đang bị chi phối bởi nhiều sức ép cùng lúc: sự ủng hộ của Tổng thống Trump, phản ứng từ các nghị sĩ Cộng hòa và chiến dịch giám sát của phe Dân chủ.
Đáng chú ý, ông Trump đã công khai bảo vệ cấp dưới, nhưng CBS News lại đưa tin Tổng thống từng tham khảo ý kiến cố vấn về việc ông Hegseth có nên tiếp tục tại vị hay không. Hai diễn biến này cho thấy những tuyên bố trước công chúng và các tính toán nhân sự bên trong Nhà Trắng có thể không hoàn toàn giống nhau.
Vì vậy, điều đáng theo dõi không chỉ là khả năng Hạ viện thúc đẩy luận tội. Những dấu hiệu quan trọng hơn nằm ở việc ông Trump có tiếp tục bảo vệ bộ trưởng hay không, các nghị sĩ Cộng hòa có tham gia thúc đẩy quy trình luận tội, liệu Ron DeSantis hoặc một ứng viên khác có được cân nhắc chính thức và ông Hegseth còn đủ khả năng vận động Quốc hội thông qua các ưu tiên ngân sách của chính quyền hay không.
Nghịch lý lớn nhất là ông Hegseth vẫn có thể nhận được sự hậu thuẫn từ Tổng thống, nhưng đồng thời lại trở thành nhân vật gây khó khăn cho chính chương trình nghị sự của ông Trump. Khi đó, quyết định giữ hay thay bộ trưởng sẽ không đơn thuần phụ thuộc vào việc ông Hegseth có xứng đáng tại vị, mà còn là lựa chọn chính trị của Tổng thống: tiếp tục đặt cược vào một đồng minh đang gây tranh cãi hay thay đổi nhân sự để giảm sức ép cho Nhà Trắng.
QT (SHTT)