Kể từ khi chiến sự bùng nổ vào ngày 28/2, thủ đô Tehran cùng nhiều thành phố lớn của Iran đã rơi vào một tình cảnh ngặt nghèo chưa từng thấy. Trong khi tiếng nổ của tên lửa và máy bay chiến đấu vang lên suốt ngày đêm, 90 triệu dân nước này đang phải thực hiện một cuộc hành trình sinh tồn đầy gian nan giữa sự phong tỏa thông tin và cơn bão giá thực phẩm.

Cuộc sống dưới bóng mây chiến tranh

Trên khắp đường phố Tehran, nơi sinh sống của gần 10 triệu dân, bầu không khí trở nên tĩnh lặng một cách kỳ lạ. Những cột khói dày đặc bốc lên sau mỗi đợt oanh kích của Mỹ và Israel đã trở thành hình ảnh quen thuộc. Tính đến nay, cuộc xung đột đã cướp đi sinh mạng của hơn 1.000 người, trong đó có cả Lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei cùng nhiều chỉ huy quân sự cấp cao trong đợt tấn công hôm 28/2.

Người dân đi lại ở một khu chợ tại Tehran vào ngày 5/3 giữa lúc xung đột Mỹ-Israel với Iran đang diễn ra. Ảnh: Reuters.

Bất chấp hiểm nguy, nhiều người dân vẫn chọn cách bám trụ. Sepehr, một cư dân ở phía đông Tehran, chia sẻ rằng gia đình anh chỉ rời đi nếu tình hình trở nên tồi tệ hơn, còn hiện tại, "cuộc sống vẫn phải tiếp diễn". Trong khi đó, tại khu vực phía tây, Marjan thường tranh thủ những lúc oanh tạc tạm lắng để đi bộ mua nhu yếu phẩm. Dù hàng dài người vẫn xếp hàng chờ mua bánh mì hay đổ xăng, nhưng nỗi lo lớn nhất của họ không chỉ là bom đạn mà còn là túi tiền đang cạn kiệt.

Cơn lốc lạm phát và áp lực từ nhu yếu phẩm

Ngay cả trước khi tiếng súng vang lên, nền kinh tế Iran đã đứng bên bờ vực. Theo dữ liệu từ Trung tâm Thống kê Iran (SCI), lạm phát thực phẩm đã chạm ngưỡng kinh hoàng 105% vào cuối tháng 2. Người dân đang phải đối mặt với mức tăng giá không tưởng: dầu ăn tăng 207%, thịt đỏ tăng 117%, và ngay cả bánh mì cũng tăng tới 142%.

Người dân mua đồ ở một khu chợ tại Tehran vào ngày 5/3 giữa lúc xung đột Mỹ-Israel với Iran đang diễn ra. Ảnh: WANA/ Reuters.

Đồng rial chạm mức thấp kỷ lục khi 1,66 triệu rial mới đổi được 1 USD, khiến thị trường chứng khoán chìm trong sắc đỏ còn giá vàng vọt cao. Tình hình y tế cũng không khả quan hơn khi thị trường dược phẩm rơi vào hỗn loạn. Các loại thuốc nhập khẩu, đặc biệt là thuốc chống trầm cảm, trở nên khan hiếm và đắt đỏ, buộc người dân phải hài lòng với các lựa chọn nội địa. Chính phủ đã phải mở rộng danh mục hàng hóa trợ cấp, bao gồm cả tã em bé – mặt hàng đã tăng giá gấp đôi chỉ trong vài tháng – để hỗ trợ người dân.

"Bức tường lửa" và sự cô lập thông tin

Trong khi bom đạn vẫn rơi, chính quyền Iran đã dựng lên một rào cản thông tin nghiêm ngặt bằng cách chặn truy cập Internet toàn cầu suốt nhiều ngày qua. Dữ liệu từ các tổ chức quan sát quốc tế như NetBlocks cho thấy kết nối Internet tại Iran đã lao dốc xuống mức dưới 1% so với bình thường.

Người dân bị đẩy vào một môi trường kiểm soát thông tin chặt chẽ, nơi truyền hình nhà nước liên tục phát đi các bản tin về sự chiến thắng của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC). Để tiếp cận với thế giới bên ngoài, nhiều người phải đánh cược với hành động pháp lý từ các công ty viễn thông để tìm mua kết nối proxy trên thị trường chợ đen với giá cắt cổ và tốc độ chậm chạp. Một nhà báo địa phương đã chua xót viết trên mạng xã hội rằng, trong khi họ hoàn toàn mù mờ về thông tin, thì trên sóng truyền hình, Iran dường như "sắp kiểm soát" được cả những cường quốc đối đầu.

Giới chức Iran cho biết một số cơ sở cung cấp nước và điện đã bị hư hại trong các đợt không kích của Mỹ và Israel. Ảnh: Reuters.

Nỗ lực xoay xở trong bế tắc

Giới chức Iran hiện đang kêu gọi người dân tiết kiệm tài nguyên sau khi các cơ sở điện nước bị hư hại. Để đối phó với một cuộc chiến có thể kéo dài nhiều tuần, chính phủ đã trao quyền cho các bộ trưởng và thống đốc tỉnh nhập khẩu hàng hóa thiết yếu số lượng lớn mà không cần qua nhiều thủ tục hành chính.

Giữa bóng đen của sự bất định, người dân Iran vẫn đang kiên cường xoay xở từng ngày. Tuy nhiên, với nền kinh tế gần như "đóng băng" và sự cô lập hoàn toàn về thông tin, câu hỏi về việc họ có thể trụ vững bao lâu dưới "mưa bom bão đạn" vẫn còn là một ẩn số lớn.

QT (SHTT)