Lỗ hổng trên "lá chắn thép": Khi tên lửa Iran thách thức trung tâm hạt nhân Israel

Sa mạc Negev, nơi đặt cơ sở nghiên cứu và lò phản ứng hạt nhân chiến lược của Israel, vốn được bảo vệ bởi một mạng lưới phòng không dày đặc và tinh vi bậc nhất thế giới. Tuy nhiên, sự kiên cố đó đã bị thách thức khi hai tên lửa đạn đạo vượt qua lớp lớp phòng vệ để rơi xuống thị trấn Dimona và thành phố Arad lân cận.

Đáng chú ý, quân đội Israel thừa nhận họ đã nỗ lực đánh chặn nhưng không thành công. Việc hai vụ tấn công xảy ra cách nhau khoảng ba giờ đồng hồ cho thấy đây không phải là một sự cố ngẫu nhiên, mà là một minh chứng cho thấy hệ thống phòng thủ dù hiện đại đến đâu cũng có những kẽ hở chết người. 

Cảnh tượng tàn phá tại hiện trường đã khiến người dân Israel — những người vốn đã quá quen thuộc với tiếng còi báo động — cũng phải bàng hoàng.

Sự thất bại trong việc bảo vệ vùng trời Dimona làm dấy lên nghi vấn về việc quân đội Israel đang phải cân nhắc kỹ lưỡng trong việc sử dụng các loại tên lửa đánh chặn đắt đỏ. Có những dấu hiệu cho thấy hệ thống Arrow 3 — "át chủ bài" trong việc chống tên lửa đạn đạo — đã không được kích hoạt trong vụ tấn công này.

Nguyên nhân có thể xuất phát từ thực tế khắc nghiệt: mỗi quả tên lửa đánh chặn Arrow 3 có chi phí cực kỳ lớn và quy trình sản xuất chậm. Sau cuộc chiến kéo dài 12 ngày với Iran vào năm ngoái, kho dự trữ của Israel có thể đã bị hao hụt đáng kể. 

Trong bối cảnh Tổng tham mưu trưởng Eyal Zamir nhận định chiến dịch hiện tại mới chỉ đi được "nửa chặng đường", Israel buộc phải đối mặt với bài toán nan giải: tiết kiệm nguồn lực để chuẩn bị cho một cuộc chiến dài hơi hay đánh chặn mọi mục tiêu bằng mọi giá. "Đây không phải là nguồn lực vô hạn," một chuyên gia cảnh báo, "mỗi lần đánh chặn, chúng tôi cũng phải nghĩ đến ngày mai."

Mặc dù sở hữu hệ thống phòng thủ đa tầng từ Iron Dome cho tầm ngắn đến Arrow 3 cho ngoài khí quyển, với tỷ lệ thành công được công bố lên tới hơn 90%, nhưng các chuyên gia thừa nhận không có hệ thống nào là tuyệt đối. Việc đánh chặn một tên lửa đạn đạo di chuyển với tốc độ cực cao được ví như việc "dùng một viên đạn để bắn trúng một viên đạn khác giữa không trung".

Thách thức ngày càng trở nên phức tạp hơn khi Iran sử dụng các loại tên lửa "chùm" có khả năng tách thành nhiều đầu đạn hoặc các tên lửa có khả năng cơ động quỹ đạo. Chỉ một sai số nhỏ trong tính toán hoặc biến động của khí quyển cũng có thể dẫn đến thất bại. Thêm vào đó, ngay cả khi đánh chặn thành công, những mảnh vỡ từ tên lửa hoặc bình nhiên liệu rơi xuống vẫn là mối đe dọa thường trực đối với dân thường.

Trong chuyến thị sát hiện trường, Thủ tướng Benjamin Netanyahu đã gọi việc không có thương vong về người là một "phép màu". Tuy nhiên, thực tế vẫn có khoảng 175 người bị thương, trong đó 10 người đang trong tình trạng nguy kịch. Những nhân chứng tại Dimona mô tả vụ nổ khủng khiếp như "sự kết hợp giữa bão và động đất", cho thấy sức công phá kinh hoàng của vũ khí đối phương.

Vụ việc tại sa mạc Negev là một lời nhắc nhở lạnh lùng rằng trong chiến tranh hiện đại, không có lá chắn nào là hoàn hảo. Khi áp lực từ các đợt tấn công của Iran ngày càng tăng với khoảng 400 tên lửa được phóng đi chỉ trong ba tuần qua, Israel đang phải gồng mình để duy trì hiệu quả của "lá chắn thép" trước khi những lỗ hổng nhỏ trở thành những thảm họa lớn hơn.