Thế giới
05/11/2026 10:40Nga được cho là muốn trao công nghệ S-500 cho Ấn Độ, tham vọng sở hữu "sát thủ máy bay tàng hình" lộ diện
Theo Times of India, Nga có thể đưa ra đề xuất chuyển giao cho Ấn Độ quyền tiếp cận một số công nghệ liên quan đến hệ thống phòng thủ tên lửa chiến lược S-500 Prometheus. Động thái này được cho là nằm trong khuôn khổ một thỏa thuận xuất khẩu mới, bao gồm khả năng cung cấp thêm 10 tiểu đoàn S-400 cho New Delhi.
Ấn Độ vốn là một trong những khách hàng lớn của ngành công nghiệp quốc phòng Nga. Tháng 10/2018, hai nước ký hợp đồng trị giá 5,43 tỷ USD để New Delhi mua 10 tiểu đoàn S-400. Mỗi tiểu đoàn là một tổ hợp phòng không hoàn chỉnh với đầy đủ các thành phần tác chiến.
Đến nay, Nga đã bàn giao 4 tổ hợp, trong khi hệ thống thứ 5 dự kiến được chuyển tới Ấn Độ vào tháng 11. Nếu đề xuất mua thêm 10 tiểu đoàn được thông qua, quy mô hợp tác quốc phòng giữa hai nước sẽ tiếp tục mở rộng đáng kể.
Số lượng S-400 bổ sung có thể giúp Ấn Độ tăng cường bảo vệ những khu vực trọng yếu, các cơ sở quân sự và hạ tầng chiến lược. Tuy nhiên, giá trị cũng như những điều khoản cụ thể của thương vụ vẫn chưa được công bố.
Đáng chú ý, S-500 mới là cái tên khiến giới quan sát quan tâm. Hồi tháng 9, một số nguồn tin tại Ấn Độ tiết lộ Bộ Quốc phòng nước này đang xem xét khả năng mua hệ thống phòng thủ tiên tiến của Nga.
Theo The Economic Times, vấn đề S-500 từng xuất hiện trong các cuộc thảo luận giữa Thủ tướng Narendra Modi và Tổng thống Vladimir Putin bên lề hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hợp tác Thượng Hải tại Kyrgyzstan vào cuối tháng 8, đầu tháng 9.
Nếu được đưa vào biên chế, S-500 sẽ tạo thêm một tầng phòng thủ mới bên cạnh mạng lưới S-400 mà Ấn Độ đang từng bước mở rộng.
Khác với S-400 vốn tập trung đối phó máy bay, tên lửa hành trình, máy bay không người lái và một số loại tên lửa đạn đạo, S-500 được phát triển để xử lý những mục tiêu phức tạp hơn nhiều. Hệ thống này được xem là một trong những giải pháp phòng thủ có khả năng đối phó với máy bay tàng hình hiện đại.
Phạm vi tác chiến của S-500 còn mở rộng tới các mục tiêu ở độ cao lớn, bao gồm vệ tinh, phương tiện bay trong không gian, tên lửa đạn đạo xuyên lục địa và vũ khí siêu vượt âm. Đây cũng là điểm tạo nên sự khác biệt đáng kể giữa hệ thống này với những tổ hợp phòng không thế hệ trước.
Một yếu tố khác có thể khiến New Delhi quan tâm là khả năng tiếp cận công nghệ. Ấn Độ đang thúc đẩy các chương trình tự chủ quốc phòng, hướng tới giảm phụ thuộc vào nguồn cung nước ngoài trong sản xuất thiết bị, bảo trì và thay thế linh kiện.
Nếu Nga đồng ý chia sẻ sâu các quy trình sản xuất hoặc tài liệu kỹ thuật, ngành công nghiệp quốc phòng Ấn Độ có thể tham gia nhiều hơn vào hoạt động bảo dưỡng, duy trì và thậm chí chế tạo một số bộ phận của S-500.
Dù vậy, mức độ chuyển giao vẫn là dấu hỏi lớn. Thỏa thuận có thể chỉ dừng ở lắp ráp tại chỗ, đào tạo nhân lực bảo trì hoặc mở rộng tới quyền sản xuất các thành phần của hệ thống. Hiện chưa có thông tin xác nhận Nga sẽ chấp nhận phạm vi hợp tác nào.
S-500 có gì khiến giới quân sự chú ý?
So với S-400, S-500 được thiết kế theo hướng đánh chặn những mục tiêu có tốc độ và độ cao vượt trội. Mỗi xe phóng tự hành của hệ thống này mang theo 2 tên lửa đánh chặn, ít hơn mức 4 quả trên xe phóng S-400. Tuy nhiên, tầm đánh chặn được công bố có thể lên tới 600 km.
Khoảng cách này được cho là gấp 1,5 lần tầm bắn xa nhất của S-400 và gấp khoảng 3 lần so với các hệ thống THAAD hoặc Patriot của Mỹ.
S-500 không chỉ hoạt động như một tổ hợp đánh chặn độc lập mà còn được thiết kế để đóng vai trò trung tâm điều phối trong mạng lưới phòng không. Hệ thống có thể kết nối và phối hợp với các tổ hợp phòng thủ tầm gần, tầm trung và tầm xa, hình thành một mạng lưới tác chiến thống nhất.
Khả năng tính toán và xử lý dữ liệu giúp S-500 phân bổ mục tiêu giữa các tổ hợp phù hợp, qua đó nâng cao hiệu quả đánh chặn và tránh lãng phí nguồn lực phòng thủ.
Điểm đáng chú ý khác nằm ở khả năng đối phó với vũ khí siêu vượt âm và một số mục tiêu trong không gian, trong đó có vệ tinh hoạt động trên quỹ đạo thấp. Những tính năng này mở rộng đáng kể phạm vi tác chiến của hệ thống, vượt ra ngoài nhiệm vụ phòng không thông thường.
Bên cạnh đó, khả năng cơ động giúp S-500 bổ sung cho hệ thống phòng thủ chiến lược A-235 Nudol của Nga, vốn được triển khai trong các giếng phóng cố định. Sự kết hợp giữa hai hệ thống được kỳ vọng tạo nên mạng lưới phòng thủ nhiều tầng, có khả năng ứng phó với những mối đe dọa từ nhiều hướng khác nhau.
QT (SHTT)