Thế giới
15/10/2026 21:03Nghi án đầu độc nghiên cứu sinh gốc Việt tại Mỹ: Từ cốc trà lạ đến "âm mưu" đánh cắp thành tựu nghiên cứu
Nghiên cứu sinh gốc Việt được xác định bằng tên viết tắt K.T. Người bị cáo buộc đầu độc anh là Vương Ái Lệ (Aili Wang), 32 tuổi, nghiên cứu sinh ngành vi sinh tại cùng trường.
Ngày 6/10, Vương bị bắt tại sân bay quốc tế Los Angeles. Giới chức nghi ngờ cô tìm cách trở về Trung Quốc sau cuộc thẩm vấn liên quan đến vụ việc.
Theo cáo buộc, Vương đã hai lần đặt mua acrylamide qua eBay vào giữa năm nay, sau đó yêu cầu nền tảng xóa tài khoản. Cô bị nghi trộn hóa chất có độc tính thần kinh này vào máy pha cà phê của K.T.
Tuy nhiên, động cơ đầu độc để đánh cắp thành quả nghiên cứu hiện vẫn là nghi vấn. Đại học Wyoming nhấn mạnh các cáo buộc chưa được chứng minh và Vương được suy đoán vô tội.
Theo giáo sư vi sinh Mark Gomelsky, người hướng dẫn cả hai nghiên cứu sinh, K.T. bắt đầu mệt mỏi nghiêm trọng, khó ngủ và xuất hiện những triệu chứng không rõ nguyên nhân sau khi tham dự một hội nghị khoa học hồi tháng 8.
Cũng trong thời gian này, anh nhận thấy trà pha bằng chiếc máy pha cà phê nhỏ trên bàn làm việc có vị lạ. Mùi vị ấy biến mất mỗi khi máy được vệ sinh.
Tình trạng sức khỏe khiến K.T. phải đến phòng y tế của trường trong tháng 8. Các ngón tay của anh ngày càng tê, ngứa ran, kèm theo yếu chân.
Khi nghi ngờ có người đầu độc chồng, vợ K.T. cùng nhân viên nhà trường kiểm tra bình nước của máy pha cà phê. Sau khi đun cạn nước, họ thu được 63 mg bột trắng, tương đương 0,063 gam. Một giáo sư hóa học của trường kiểm tra và xác định phần bột này có chứa acrylamide.
Vợ K.T. sau đó phối hợp với cảnh sát trường lắp camera tại văn phòng anh dùng chung với Vương.
Theo một sĩ quan cảnh sát Đại học Wyoming, camera ngày 27/9 ghi lại cảnh Vương lục lọi bàn làm việc của K.T. Đến ngày 1/10, cô tiếp tục xem và chụp ảnh các cuốn sổ ghi chép của đồng nghiệp, rồi tráng cốc của anh bằng chất lỏng lấy từ cốc của mình.
Các điều tra viên nhận định Vương không có lý do chính đáng để tự ý lục lọi bàn làm việc của K.T. Hai người không cùng lĩnh vực nghiên cứu và có quan hệ không tốt.
Những cuốn sổ bị chụp lại gắn với công trình đang trong quá trình đăng ký bằng sáng chế. Nghiên cứu của K.T. được tài trợ bằng ngân sách liên bang Mỹ, liên quan đến công nghệ mới phục vụ điều trị ung thư, các bệnh thần kinh và bệnh di truyền.
Giáo sư Gomelsky cho biết K.T. có thành tích xuất sắc, nghiên cứu cách đưa RNA vào tế bào người thông qua vi khuẩn. Trong khi đó, theo hồ sơ điều tra, Vương từng thực hiện nghiên cứu tương tự tại Trung Quốc trước khi sang Mỹ.
Tak Sumaya, phó giáo sư hóa học tại trường, đánh giá phương pháp điều trị ung thư mà K.T. theo đuổi khá triển vọng. Ông cho biết Vương đã chụp ảnh từng trang trong cuốn sổ đồng nghiệp để trên bàn.
Theo ông Sumaya, việc chụp sổ ghi chép của đồng nghiệp cùng văn phòng hoặc phòng thí nghiệm cần có lý do chính đáng, nhưng Vương không có lý do như vậy.
Khi bắt Vương tại sân bay, cảnh sát thu giữ máy tính xách tay, thiết bị lưu trữ dữ liệu điện tử và tài liệu. Những tình tiết này làm dấy lên nghi vấn hành vi đầu độc có liên quan đến việc chiếm đoạt kết quả nghiên cứu của K.T.
Vương được cảnh sát trường thẩm vấn ngày 5/10. Trong lời khai ban đầu, cô nói mình “không sử dụng acrylamide trong nhiều năm”. Một ngày sau, cô rời trường, ra sân bay để trở về Trung Quốc và bị bắt.
Với K.T., ảnh hưởng sức khỏe vẫn kéo dài. Giáo sư Gomelsky cho biết anh khó tập trung, dễ mệt mỏi và mất cảm giác ở bàn tay trái. Ông lo ngại học trò có thể không hồi phục hoàn toàn.
Đại học Wyoming đang tiến hành quy trình kỷ luật độc lập. Về phía cơ quan tố tụng, giới chức bang Wyoming cáo buộc Vương phạm tội hành hung nghiêm trọng, với hình phạt tối đa có thể lên tới 10 năm tù và 10.000 USD tiền phạt.
Thẩm phán Robert Sanford đã chấp thuận đề nghị của công tố viên, nâng mức bảo lãnh tại ngoại từ 200.000 USD lên 1,5 triệu USD tiền mặt, gấp 7,5 lần mức ban đầu.
PV (SHTT)