Thế giới
16/10/2026 14:31Ukraine đối mặt khủng hoảng phòng không khi tên lửa Patriot gần cạn kiệt
Theo Washington Post và CNN, dẫn lời các quan chức Ukraine và đại diện NATO, Kiev đang rơi vào tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng tên lửa đánh chặn dành cho hệ thống phòng không Patriot do Mỹ sản xuất.
Washington Post cho biết, tính đến ngày 7/10, Ukraine chỉ còn 10 quả tên lửa Patriot. Một quan chức Ukraine giấu tên nói rằng phần lớn số đạn đã được sử dụng để đẩy lùi các cuộc tấn công và hiện chỉ còn lại vài quả. Một nguồn tin khác am hiểu về hệ thống phòng không Ukraine cũng xác nhận kho dự trữ loại vũ khí công nghệ cao này đã cạn kiệt, trong khi Patriot đóng vai trò quan trọng trong việc đánh chặn tên lửa đạn đạo Nga.
CNN nhận định tình trạng thiếu đạn dược là nguyên nhân chính khiến Ukraine không thể đánh chặn hiệu quả tên lửa Nga trong đợt tập kích quy mô lớn gần đây.
Nguồn cung tên lửa Patriot chịu nhiều sức ép
Khó khăn của Ukraine diễn ra trong bối cảnh lượng tên lửa đánh chặn trên toàn cầu suy giảm do xung đột tại Trung Đông. Riêng tháng đầu tiên của cuộc chiến với Iran, Mỹ đã sử dụng hơn 1.000 tên lửa đánh chặn thuộc các hệ thống Patriot và THAAD.
Dù Washington ưu tiên tăng tốc sản xuất, thời gian chế tạo một quả tên lửa có thể kéo dài tới 36 tháng, khiến việc bổ sung nguồn dự trữ không thể diễn ra nhanh chóng.
Trước đây, Ukraine nhận tên lửa thông qua chương trình PURL, theo đó các đồng minh châu Âu chi trả cho vũ khí do Mỹ sản xuất. Một quan chức cấp cao NATO khẳng định chương trình vẫn hoạt động và các loại đạn phòng không, trong đó có tên lửa Patriot, tiếp tục được chuyển giao.
Tuy nhiên, phía Ukraine lo ngại về tính ổn định của nguồn viện trợ. Một quan chức nước này cho biết các đợt bàn giao đã trở nên không đều đặn kể từ tháng 5, đồng thời không có gì bảo đảm chắc chắn các lô hàng tiếp theo sẽ đến đúng lúc.
Trong mùa hè và mùa thu, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nhiều lần đề nghị các đối tác tăng cường cung cấp tên lửa Patriot. Hồi tháng 8, ông cho biết Ukraine cần từ 300 đến 360 quả đạn để vượt qua mùa đông an toàn.
Trong khi đó, nguồn cung từ phương Tây được cho là giảm từ 675 tên lửa năm 2023 xuống 364 quả năm 2025 và dự kiến còn 264 quả vào năm 2026. Truyền thông cũng đưa tin Hy Lạp và Tây Ban Nha lựa chọn lưu kho các tên lửa Patriot sắp hết hạn sử dụng thay vì chuyển giao cho Ukraine.
Áp lực càng lớn khi Nga tăng cường tập kích hạ tầng năng lượng Ukraine. Trong hai ngày 13-14/10, Nga phóng 39 tên lửa đạn đạo vào Kiev, nhắm tới cả ba nhà máy nhiệt điện của thành phố và các cơ sở trọng yếu tại tỉnh Kiev. Theo nguồn tin chia sẻ với CNN, gần như toàn bộ tên lửa Nga đã vượt qua hệ thống phòng không Ukraine do thiếu đạn đánh chặn Patriot.
Quan hệ Kiev - Washington thêm bất ổn
Tháng 9, ông Zelensky từng thông báo Tổng thống Mỹ Donald Trump chấp thuận cấp giấy phép để Ukraine sản xuất tên lửa phòng không Patriot, tạo thêm kỳ vọng về khả năng chủ động nguồn cung.
Tuy nhiên, căng thẳng giữa hai bên tiếp tục gia tăng. Trong cuộc phỏng vấn ngày 15/10, ông Trump mô tả ông Zelensky là người “không dễ làm việc cùng”. Trước đó, nhà lãnh đạo Mỹ đổ lỗi cho các cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào nhà máy lọc dầu Nga khiến giá nhiên liệu toàn cầu tăng cao. Đội ngũ của ông cũng cảnh báo có thể cắt hỗ trợ tình báo và các lô vũ khí nếu Kiev không dừng những cuộc tấn công này.
Washington sau đó công bố thỏa thuận cho phép Moscow xuất khẩu dầu diesel sang Mỹ và các thị trường khác, bất chấp các lệnh trừng phạt liên quan đến xung đột Ukraine. Hôm 11/10, ông Trump còn đơn phương tuyên bố về một “thỏa thuận đình chiến năng lượng” giữa Nga và Ukraine, khiến giới chức Ukraine bất ngờ.
Kiev ủng hộ thỏa thuận và cho biết đã tạm dừng các cuộc tấn công nhằm vào nhà máy lọc dầu Nga sau thông báo. Tuy nhiên, Moscow vẫn tiếp tục tập kích mạng lưới điện Ukraine. Rạng sáng 15/10, Ukraine lại nhằm vào hai nhà máy lọc dầu của Nga tại Saratov và Ryazan.
Trong bối cảnh mùa đông đến gần, kho tên lửa Patriot suy giảm cùng những bất ổn trong quan hệ với Mỹ đang đặt hệ thống phòng không Ukraine trước sức ép ngày càng lớn.
Thùy Dương (SHTT)