Xã hội
01/11/2026 22:29Chính phủ chính thức rút đề xuất cho người dưới 18 tuổi được đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể, hiến xác
Nội dung này được nêu trong báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo luật của Chính phủ, dự kiến sẽ được Quốc hội đưa ra thảo luận tại hội trường vào sáng 2/11.
Trước đó, trong dự thảo trình Quốc hội ngày 21/10, Chính phủ đề xuất mở rộng nguồn hiến tạng, trong đó cho phép người dưới 18 tuổi đăng ký hiến và được hiến bộ phận cơ thể sau khi chết não hoặc chết tuần hoàn. Điều kiện đi kèm được quy định trong dự thảo là đã đăng ký hiến, hoặc có nguyện vọng trước khi chết và được người đại diện đồng ý.
Đề xuất cũ cũng cho phép người chưa thành niên hiến mô tái sinh khi còn sống: người từ đủ 15 đến dưới 18 tuổi được hiến cho các thành viên trong gia đình, còn người dưới 15 tuổi có thể hiến cho cha, mẹ hoặc anh, chị, em ruột.
Tuy nhiên, đề xuất thu hút nhiều ý kiến trái chiều, nhất là về khả năng nhận thức, quyền tự quyết của trẻ em và nguy cơ bị tác động bởi các mối quan hệ phụ thuộc trong gia đình.
Theo báo cáo giải trình, các đại biểu đề nghị đánh giá kỹ tác động của chính sách cho phép người dưới 18 tuổi đăng ký hiến, đồng thời đảm bảo người dưới 18 tuổi có quyền tự mình hủy đăng ký, từ chối hoặc rút lại sự đồng ý hiến mà không phụ thuộc vào quyết định của người đại diện.
Các ý kiến cũng lưu ý cần có cơ chế xác thực phù hợp với độ tuổi, nhận thức, sự đồng hành của cơ quan bảo vệ trẻ em và biện pháp phòng ngừa nguy cơ lợi dụng quan hệ phụ thuộc.
Một số ý kiến khác đề xuất cho phép người từ đủ 14 hoặc 15 tuổi, có khả năng nhận thức đầy đủ, đăng ký hiến sau khi chết; việc đăng ký cần có người làm chứng độc lập và sự giám sát của cơ quan quản lý trẻ em. Các đại biểu cũng lưu ý rủi ro về sang chấn tâm lý, chuẩn mực đạo đức xã hội và khả năng trẻ bị lợi dụng do phụ thuộc vào người thân.
Tiếp thu các ý kiến, Chính phủ chỉnh lý dự thảo theo hướng: “Chỉ người từ đủ 18 tuổi trở lên được bày tỏ nguyện vọng và đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể, hiến xác của mình”. Quy định về việc đăng ký, thay đổi hoặc hủy đăng ký hiến của người dưới 18 tuổi cũng được loại bỏ.
Bên cạnh đó, dự thảo cũng siết chặt điều kiện hiến mô khi còn sống đối với người chưa thành niên. Cụ thể, theo phương án chỉnh lý, người dưới 18 tuổi chỉ được hiến mô tái sinh, trừ máu và các thành phần máu, cho anh, chị, em ruột khi không có người hiến trưởng thành phù hợp. Nhóm người dưới 18 tuổi sẽ không được hiến bộ phận cơ thể khi còn sống.
So với dự thảo trước, Chính phủ đã bỏ cách phân chia điều kiện theo mốc 15 tuổi, đồng thời loại bỏ trường hợp trẻ dưới 15 tuổi hiến mô cho cha, mẹ. Với trường hợp người từ đủ 18 tuổi trở lên nhưng chưa đăng ký hiến từ trước, việc hiến mô chỉ được thực hiện cho cha đẻ, mẹ đẻ, anh, chị, em ruột hoặc con ruột.
Bên cạnh đó, dự thảo cũng bổ sung yêu cầu bảo vệ người hiến chưa thành niên. Theo quy trình mới, cả người hiến dưới 18 tuổi lẫn cha mẹ đều phải trải qua quá trình tư vấn độc lập. Các cơ sở tiếp nhận mô có trách nhiệm thành lập Hội đồng tư vấn bao gồm các chuyên gia y tế, pháp luật và tâm lý; những thành viên này không được tham gia quá trình lấy, ghép mô của trường hợp đó.
Bác sĩ đánh giá điều kiện hiến phải hoạt động độc lập, không trùng lặp với bác sĩ chẩn đoán, chỉ định ghép hay người tư vấn cho bên hiến, bên nhận. Người nhận mô trong trường hợp này chỉ có thể là anh, chị, em ruột của người hiến, loại trừ tình huống cha, mẹ vừa là người đại diện, vừa là người nhận mô
PV (SHTT)