Xã hội
13/10/2026 08:49Diện mạo mới của công viên Thủ Lệ: Đề xuất dỡ rào 70% diện tích, phát triển mô hình "vừa mở vừa đóng" hiện đại
Kế hoạch này hướng tới việc tái cấu trúc công viên theo mô hình "vừa mở vừa đóng", mở toang khoảng 70% không gian cho người dân tự do tiếp cận, đồng thời quy hoạch khu vực bảo tồn động vật đạt chuẩn và bổ sung hàng loạt tiện ích không gian ngầm hiện đại.
Mô hình "vừa mở vừa đóng" trên khu đất 19 ha
Khu vực nghiên cứu quy hoạch có tổng diện tích khoảng 19 ha thuộc địa giới hành chính phường Giảng Võ, hiện có khoảng 37 hộ dân với 150 nhân khẩu sinh sống. Vị trí tiếp giáp của khu đất được bao bọc bởi các trục giao thông chính: phía Bắc giáp phố Đào Tấn và làng Thủ Lệ; phía Nam giáp đường Kim Mã - Cầu Giấy; phía Đông giáp đường Nguyễn Văn Ngọc cùng khách sạn Daewoo; phía Tây và Tây Bắc giáp đường Bưởi và dòng sông Tô Lịch.
Theo đồ án mới, công viên Thủ Lệ được định hướng phát triển thành công viên chuyên đề đặc biệt, giữ vai trò bảo tồn hệ sinh thái, nuôi dưỡng động thực vật hoang dã, đồng thời gắn kết không gian xanh với các giá trị văn hóa để trở thành điểm đến du lịch, giải trí hàng đầu của Thủ đô.
Trọng tâm của đề án là chia tách không gian thành hai phân khu chức năng riêng biệt. Khoảng 70% tổng diện tích, tương đương 13,5 ha, sẽ được chuyển đổi thành không gian mở hoàn toàn gồm toàn bộ mặt nước hồ Thủ Lệ, quảng trường, thảm cây xanh và các khu sinh hoạt cộng đồng. Toàn bộ tường rào bao quanh phân khu này sẽ được tháo dỡ để tạo lối đi thông thoáng, giúp người dân dễ dàng tiếp cận trực tiếp từ vỉa hè các tuyến đường Kim Mã, Đào Tấn và Nguyễn Văn Ngọc để tập thể dục, dạo bộ hay thư giãn.
Trong khi đó, khoảng 30% diện tích còn lại, tương đương 5,4 ha, sẽ là khu lõi sinh thái chuyên biệt phục vụ công tác nuôi dưỡng, bảo tồn và trưng bày động vật. Khu vực này được chia làm hai khu: khu nuôi chim và gà ở phía Tây, cùng khu nuôi giữ các loài động vật khác ở phía Bắc. Việc ra vào khu lõi sẽ được quản lý bằng vé kiểm soát. Thay vì dùng lồng sắt thô cứng, ranh giới an toàn sẽ được thiết lập bằng hàng rào sinh thái như hàng cây, hào đá nhân tạo hoặc vách kính chuyên dụng, đồng thời áp dụng khung giờ đóng cửa cố định để bảo đảm thời gian nghỉ ngơi cho các loài thú.
Hành trình "hai thế giới" dưới lòng hồ và bảo tồn di tích Đền Voi Phục
Bên cạnh việc phân khu trên mặt đất, đơn vị lập quy hoạch cũng đề xuất dỡ bỏ toàn bộ hệ thống lan can sắt quanh hồ Thủ Lệ hiện nay để thay thế bằng kè sinh thái, trồng kết hợp cây thủy sinh và cỏ chịu nước. Dọc bờ hồ sẽ hình thành các tuyến đường đi bộ uốn lượn dưới tán cây xanh, xen kẽ các điểm vọng cảnh vươn ra mặt nước giúp khách tham quan dễ dàng thưởng ngoạn toàn cảnh hồ. Đảo giữa hồ dự kiến được nối với bờ bằng cầu đi bộ và quy hoạch làm nơi sinh sống riêng biệt cho một số loài linh trưởng, trong đó các loài có mùi đặc trưng sẽ được gom về đây nhằm hạn chế tối đa ảnh hưởng tới môi trường xung quanh.
Đặc biệt, đồ án đưa ra ý tưởng đột phá về việc xây dựng khu trưng bày động, thực vật biển và nước ngọt ngay dưới lòng hồ. Du khách sẽ trải nghiệm tuyến đường ngầm xuyên qua trung tâm hồ với hai khung cảnh đối lập: một bên tái hiện cảnh sắc sông hồ nhiệt đới nước ngọt, bên còn lại mô phỏng thế giới đại dương bao la với rạn san hô và cảnh quan biển sâu, tạo nên hành trình khám phá qua "hai thế giới" kỳ thú.
Đối với khu vực Đền Voi Phục – di tích quốc gia đặc biệt nằm trong khuôn viên, đồ án xác định đây là hạt nhân để kiểm soát và định hình cảnh quan tổng thể phía Tây. Nhằm bảo đảm sự tôn nghiêm, các trò chơi giải trí vốn nằm trong vùng đệm di tích sẽ được di dời về phía Đông Bắc giáp đường Đào Tấn và đưa xuống khu ngầm dưới quảng trường. Một dải cây xanh nhiều tầng tán cũng sẽ được thiết lập để ngăn cách hoàn toàn khu vui chơi sôi động với các không gian yên tĩnh của di tích.
Khai thác không gian ngầm và cầu nối thẳng từ ga metro số 3
Nhằm hoàn thiện hạ tầng giao thông kết nối, đồ án đề xuất xây dựng một cây cầu đi bộ trên cao nối thẳng từ tầng trung chuyển của ga S8 tuyến metro số 3, băng qua tuyến đường bên dưới để dẫn trực tiếp vào quảng trường đón tiếp trung tâm bên trong công viên. Quảng trường này sẽ trở thành không gian sinh hoạt cộng đồng đa năng, phục vụ biểu diễn nghệ thuật và truyền thông với sự hỗ trợ của màn hình LED cỡ lớn, hệ thống âm thanh vòm, ánh sáng tương tác và công nghệ trình chiếu kỹ thuật số.
Phía dưới quảng trường trung tâm sẽ là tổ hợp ngầm đa chức năng tích hợp bãi đỗ xe thông minh nhiều tầng, quầy bán vé tự động, trung tâm thông tin, khu vệ sinh công cộng, chuỗi cửa hàng ăn uống, khu mua sắm và các dịch vụ giải trí trong nhà. Tổng thể công viên sẽ có 3 cụm không gian ngầm phục vụ hạ tầng tiện ích gồm: bãi xe phía Tây gần đường Bưởi, khu ngầm phía Đông Nam dưới quảng trường và khu ngầm phía Đông Bắc.
Lãnh đạo UBND phường Giảng Võ khẳng định việc điều chỉnh quy hoạch chi tiết không làm thay đổi các chức năng cốt lõi vốn có của công viên Thủ Lệ là lá phổi xanh, không gian mặt nước, điểm vui chơi giải trí và vườn thú đặc thù giữa lòng đô thị. Động thái này nhằm mở rộng tối đa không gian phục vụ cộng đồng, nâng cấp cảnh quan, bảo tồn di tích lịch sử và cải thiện triệt để điều kiện chăm sóc động vật sau nhiều năm xuống cấp.
Được xây dựng từ giai đoạn 1975-1976 nhân kỷ niệm 30 năm Quốc khánh, hệ thống hạ tầng chuồng trại tại công viên Thủ Lệ sau nhiều thập kỷ khai thác đã rơi vào tình trạng bong tróc, han gỉ, thiếu diện tích vận động cho thú và ảnh hưởng đến trải nghiệm của khách tham quan. Kế hoạch điều chỉnh quy hoạch chi tiết 1/500 lần này chính là bước triển khai cụ thể sau khi UBND TP Hà Nội chấp thuận chủ trương vào tháng 3/2025.
PV (SHTT)