Xã hội
22/11/2026 09:55Doanh nghiệp vi phạm môi trường có thể bị phạt tới 2 tỷ đồng theo quy định mới
Chính phủ vừa ban hành Nghị định 412/2026 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, thay thế Nghị định 45/2022. Văn bản mới điều chỉnh tăng mức xử phạt đối với nhiều hành vi vi phạm, trong đó có việc không có giấy phép môi trường, xả khí thải vượt quy chuẩn và không bảo đảm hạ tầng xử lý chất thải tại các khu công nghiệp.
Theo quy định mới, đối với các dự án, cơ sở thuộc thẩm quyền cấp giấy phép môi trường của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tổ chức hoạt động không có giấy phép có thể bị phạt từ 400-600 triệu đồng. Mức này cao hơn đáng kể so với quy định trước đây, khi khung phạt đối với nhóm cơ sở thuộc thẩm quyền cấp phép của UBND cấp tỉnh là 150-170 triệu đồng và nhóm thuộc thẩm quyền của Bộ là 200-220 triệu đồng.
Đặc biệt, nếu tái phạm hành vi không có giấy phép môi trường sau khi đã bị xử phạt, mức phạt có thể lên tới 1 tỷ đồng đối với cá nhân và 2 tỷ đồng đối với tổ chức, áp dụng cho nhóm cơ sở thuộc thẩm quyền cấp phép của Bộ.
Một trong những hành vi bị xử lý nặng là không xây dựng công trình xử lý chất thải đáp ứng yêu cầu hoặc tự ý lắp đặt thiết bị, đường ống để xả chất thải chưa qua xử lý. Với nhóm cơ sở thuộc thẩm quyền cấp phép của Bộ, cá nhân vi phạm có thể bị phạt 800 triệu đến 1 tỷ đồng, trong khi mức phạt dành cho tổ chức lên tới 1,6-2 tỷ đồng. Trước đó, mức phạt cao nhất đối với cá nhân theo quy định cũ là 400-500 triệu đồng.
Xả khí thải, nước thải vượt quy chuẩn có thể chịu phạt hàng tỷ đồng
Trong lĩnh vực kiểm soát khí thải, Nghị định 412/2026 đưa ra mức phạt rất cao đối với hành vi xả bụi, khí thải vượt quy chuẩn từ 3 lần trở lên, với lưu lượng từ 100.000 m3/giờ.

Cụ thể, tổ chức vi phạm có thể bị phạt từ 1,9-2 tỷ đồng, còn cá nhân chịu mức 950 triệu đến 1 tỷ đồng. Trong khi đó, quy định cũ chỉ áp dụng khung phạt cao nhất từ 900-950 triệu đồng đối với hành vi tương ứng.
Hành vi phát thải bụi, khí thải có chứa chất phóng xạ gây nhiễm xạ môi trường vượt quy chuẩn cũng có thể bị xử phạt tới 1 tỷ đồng đối với cá nhân và 2 tỷ đồng đối với tổ chức.
Đối với hành vi xả nước thải không đạt quy chuẩn, mức phạt cao nhất được nâng lên 950 triệu đồng với cá nhân và tương ứng 1,9 tỷ đồng với tổ chức. Số tiền xử phạt cụ thể sẽ phụ thuộc vào loại thông số ô nhiễm, mức độ vượt quy chuẩn và lưu lượng nước thải. Như vậy, không phải mọi trường hợp xả nước thải vượt quy chuẩn đều phải chịu mức phạt tối đa.
Không chỉ các cơ sở sản xuất, chủ đầu tư hạ tầng cụm công nghiệp cũng phải đối mặt với mức xử phạt nghiêm khắc hơn nếu vi phạm quy định về thu gom, đấu nối và xử lý nước thải tập trung.
Theo đó, cá nhân có thể bị phạt tới 800 triệu đồng, trong khi tổ chức chịu mức tối đa 1,6 tỷ đồng đối với những vi phạm nghiêm trọng. Các hành vi bị xử lý bao gồm không bảo đảm công suất xử lý toàn bộ lượng nước thải tiếp nhận hoặc không thu gom, đấu nối triệt để nước thải từ các cơ sở vào hệ thống xử lý tập trung.
Ngoài tiền phạt, cơ sở vi phạm còn có thể bị đình chỉ hoạt động, tước quyền sử dụng giấy phép môi trường hoặc buộc thực hiện các biện pháp khắc phục ô nhiễm, cải tạo công trình xử lý chất thải. Đối với trường hợp tự ý lắp đặt đường ống, thiết bị để xả chất thải chưa qua xử lý hoặc sau xử lý vẫn không đạt quy chuẩn, cơ sở còn có thể bị yêu cầu phá dỡ hạng mục vi phạm.
Hơn 11.000 vụ vi phạm môi trường bị xử lý trong 9 tháng
Việc tăng mạnh mức xử phạt được đưa ra trong bối cảnh tình trạng vi phạm quy định về môi trường vẫn diễn biến đáng chú ý tại nhiều địa phương.
Theo Cục Thống kê, trong 9 tháng đầu năm 2026, cơ quan chức năng phát hiện 14.055 vụ vi phạm môi trường trên cả nước, tăng 25,2% so với cùng kỳ năm trước. Trong số này, 11.182 vụ đã bị xử lý với tổng số tiền phạt hơn 206 tỷ đồng.
Riêng tháng 9, cả nước ghi nhận 1.285 vụ vi phạm được phát hiện tại 32/34 địa phương.
Một trường hợp đáng chú ý được ghi nhận tại Khu công nghiệp và Khu tiểu thủ công nghiệp Lê Minh Xuân, TP HCM. Trong năm nay, cơ quan chức năng kiểm tra 100 cơ sở tại khu vực này và phát hiện 87 cơ sở có vi phạm, với tổng cộng 286 hành vi. Số tiền xử phạt gần 16 tỷ đồng, đồng thời hồ sơ của 5 trường hợp có dấu hiệu tội phạm đã được chuyển sang cơ quan công an.
Các vi phạm chủ yếu liên quan đến thủ tục môi trường, quản lý chất thải, xả nước thải không đạt yêu cầu, chuyển giao chất thải cho đơn vị không đủ chức năng và đổ chất thải rắn trái phép.
Đáng chú ý, kết quả lấy mẫu tại hố ga trên đường số 8 thuộc Khu công nghiệp Lê Minh Xuân cho thấy chỉ số BOD5 vượt tiêu chuẩn đấu nối tới 2.797 lần, dầu mỡ khoáng vượt 1.348 lần và COD vượt 1.041 lần.
Tại kênh C12, tình trạng ô nhiễm cũng được ghi nhận với chỉ số BOD5 vượt quy chuẩn 61,4 lần, COD vượt 47,15 lần và sắt vượt 25,66 lần.
Với hàng loạt mức phạt được điều chỉnh tăng, Nghị định 412/2026 đặt ra yêu cầu nghiêm ngặt hơn đối với doanh nghiệp và chủ đầu tư hạ tầng trong việc tuân thủ các quy định bảo vệ môi trường, đặc biệt là kiểm soát khí thải, nước thải và xử lý chất thải phát sinh trong hoạt động sản xuất.
Biên Thùy (SHTT)