Dự thảo Nghị định mới bắt buộc phụ huynh phải cho con học hết lớp 9: Trách nhiệm pháp lý của gia đình

Nội dung trên được nêu trong dự thảo Nghị định về phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ từ 5–6 tuổi, giáo dục bắt buộc và xóa mù chữ, đang được đăng tải lấy ý kiến trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ và Bộ GD&ĐT.

Siết chặt giáo dục bắt buộc 9 năm

Trong nhiều năm qua, tình trạng học sinh bỏ học giữa chừng, nhất là tại vùng khó khăn, khu công nghiệp, thường được lý giải do hoàn cảnh kinh tế hoặc lựa chọn cá nhân. Tuy nhiên, dự thảo lần này xác định rõ giáo dục bắt buộc kéo dài từ lớp 1 đến hết lớp 9. Việc hoàn thành chương trình trong độ tuổi theo luật định là nghĩa vụ bắt buộc.

Theo đó, mọi công dân thuộc diện quy định phải học tập để đạt chuẩn phổ cập và hoàn thành giáo dục bắt buộc. Trách nhiệm này không chỉ thuộc về học sinh mà còn gắn với gia đình, nhà trường và chính quyền địa phương.

Gia đình phải bảo đảm tạo điều kiện cho con em trong độ tuổi đến trường đầy đủ. Các cơ sở giáo dục có nhiệm vụ tổ chức thực hiện phổ cập, giáo dục bắt buộc và xóa mù chữ theo chức năng được giao.

Đáng chú ý, dự thảo chuyển trọng tâm quản lý từ việc chỉ công nhận kết quả sang kiểm soát quá trình học tập, theo dõi sát sao tình trạng chuyên cần nhằm hạn chế bỏ học.

Trước đó, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi Luật Giáo dục 2025 số 123/2025/QH15, trong đó quy định giáo dục trung học cơ sở trở thành bậc học bắt buộc từ ngày 1/7/2026.

Chuẩn hóa tiêu chí, tránh hình thức

Dự thảo cũng quy định cụ thể đối tượng và tiêu chuẩn công nhận phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5–6 tuổi, giáo dục bắt buộc và xóa mù chữ.

Với bậc mầm non và giáo dục bắt buộc, các tiêu chí được xây dựng rõ ràng ở cấp cá nhân, cấp xã và cấp tỉnh; đồng thời làm rõ điều kiện công nhận lại để bảo đảm kết quả bền vững. Mục tiêu là trẻ em được chuẩn bị đầy đủ về thể chất và tâm lý trước khi vào lớp 1, cũng như hoàn tất chương trình đến hết THCS.

Đối với công tác xóa mù chữ, dự thảo đưa ra chuẩn đánh giá cá nhân biết chữ, phân loại mức độ 1 và mức độ 2. Các tiêu chí được cụ thể hóa nhằm nâng cao chất lượng thực chất, tránh chạy theo thành tích và ngăn ngừa tái mù chữ.

Đảm bảo mọi trẻ trong độ tuổi đều đến trường

Để thực hiện mục tiêu bao phủ toàn diện, dự thảo đặt ra yêu cầu chi tiết về chương trình đào tạo, đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất, thiết bị dạy học và nguồn lực tài chính.

Mạng lưới trường lớp phải được quy hoạch hợp lý theo địa bàn dân cư, tạo điều kiện thuận tiện cho học sinh đi lại, đặc biệt tại vùng sâu, vùng xa, khu vực có đông đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, hải đảo, khu công nghiệp và đô thị mới.

Một điểm mới khác là tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, cập nhật dữ liệu công nhận phổ cập và theo dõi quá trình thực hiện.

Dự thảo cũng xác định rõ trách nhiệm của các bộ, ngành và địa phương trong tổ chức triển khai, kiểm tra và công nhận kết quả phổ cập mầm non, giáo dục bắt buộc và xóa mù chữ.

Khi được ban hành, chính sách này được kỳ vọng sẽ bảo đảm tất cả trẻ em trong độ tuổi được học hết chương trình bắt buộc, đồng thời mở rộng cơ hội học tập cho người lớn chưa biết chữ hoặc tái mù chữ, qua đó thu hẹp khoảng cách giáo dục giữa các vùng miền và thúc đẩy mục tiêu xây dựng xã hội học tập.

Việc xây dựng Nghị định nhằm cụ thể hóa các định hướng tại Nghị quyết 29-NQ/TW, Nghị quyết 71-NQ/TW và các quy định sửa đổi của Luật Giáo dục liên quan đến phổ cập, giáo dục bắt buộc và xóa mù chữ.