Xã hội
01/11/2026 10:22Hai đề tài nghiên cứu tại ĐHQG Hà Nội bị kết luận có dấu hiệu lừa dối, hai chủ nhiệm nộp lại hơn 204 triệu đồng
Theo kết luận thanh tra việc thực hiện cơ chế tự chủ tại Đại học Quốc gia Hà Nội giai đoạn 2021-2024, Thanh tra Chính phủ đã chỉ ra nhiều sai phạm trong quá trình ký hợp đồng thuê khoán, nghiệm thu, thanh toán và quyết toán hai đề tài nghiên cứu khoa học do Trường Đại học Kinh tế chủ trì.
Hai đề tài có kinh phí 500 triệu đồng mỗi đề tài từ ngân sách nhà nước, do tiến sĩ Nguyễn Thị Vũ Hà và tiến sĩ Nguyễn Quốc Việt làm chủ nhiệm. Qua kiểm tra, cơ quan thanh tra phát hiện hồ sơ thuê khoán các chuyên đề chỉ ghi nhận một tác giả, dù nội dung nghiên cứu có sự tham gia của nhiều người và trùng với một số ấn phẩm đã được xuất bản.
Làm việc với đoàn thanh tra, cả hai chủ nhiệm đều thừa nhận những nội dung trùng lặp được chỉ ra. Thanh tra Chính phủ nhận định các sai phạm có dấu hiệu lừa dối trong hoạt động khoa học và công nghệ, vi phạm Luật Khoa học và Công nghệ.
Nội dung đề tài trùng với báo cáo thường niên đã xuất bản
Đề tài thứ nhất mang tên "Báo cáo thường niên kinh tế Việt Nam 2021 - Xác định lại vị thế cạnh tranh của Việt Nam trong bối cảnh biến động toàn cầu", mã số QG.21.46, do tiến sĩ Nguyễn Thị Vũ Hà làm chủ nhiệm.
Đề tài được triển khai từ ngày 10/5/2021 đến 9/5/2023, với tổng kinh phí 500 triệu đồng từ ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, Thanh tra Chính phủ phát hiện hồ sơ thuê khoán hai chuyên đề thuộc đề tài không thể hiện đầy đủ những người thực tế tham gia thực hiện. Mỗi chuyên đề chỉ ghi tên một tác giả.
Đáng chú ý, một phần nội dung của hai chuyên đề có sự trùng lặp với chương 1 và chương 2 trong ấn phẩm "Báo cáo thường niên kinh tế Việt Nam 2021 - Định vị lại Việt Nam trong bối cảnh biến động toàn cầu". Ấn phẩm này có 22 tác giả và được xuất bản ngày 5/4/2022.
Tại buổi làm việc với đoàn thanh tra ngày 2/4/2026, tiến sĩ Nguyễn Thị Vũ Hà đã thừa nhận những nội dung trùng lặp được chỉ ra. Đến ngày 8/9/2026, bà Hà cùng thạc sĩ, nghiên cứu sinh Trần Thị Mai Thành, người được thuê khoán thực hiện chuyên đề, tiếp tục xác nhận có nội dung tương đồng.
Theo kết luận, các chuyên đề thực tế do một nhóm tác giả thực hiện nhưng hợp đồng thuê khoán chỉ được ký với người đại diện. Thanh tra Chính phủ xác định hành vi này có dấu hiệu lừa dối trong hoạt động khoa học và công nghệ.
Với hai chuyên đề nói trên, ngân sách nhà nước đã thanh toán và quyết toán tổng cộng hơn 111 triệu đồng, tương ứng 55,5 triệu đồng mỗi chuyên đề.
Đề tài thứ hai cũng bị phát hiện sai phạm
Những vi phạm tương tự được phát hiện tại đề tài "Báo cáo thường niên kinh tế Việt Nam năm 2020 - Chính sách tài khóa phục vụ phát triển bền vững", do tiến sĩ Nguyễn Quốc Việt làm chủ nhiệm, cũng được Trường Đại học Kinh tế thuộc ĐHQG Hà Nội chủ trì với kinh phí 500 triệu đồng từ ngân sách nhà nước.
Kết quả kiểm tra cho thấy hồ sơ thuê khoán hai chuyên đề của đề tài này cũng chỉ ghi nhận một tác giả cho mỗi chuyên đề, không phản ánh đầy đủ những người thực tế tham gia. Một phần nội dung nghiên cứu đồng thời bị phát hiện trùng với chương 1 và chương 2 của một ấn phẩm báo cáo thường niên kinh tế đã xuất bản trước đó.
Theo biên bản làm việc được dẫn trong kết luận thanh tra, tiến sĩ Nguyễn Quốc Việt thừa nhận các nội dung trùng lặp. Cơ quan thanh tra cũng xác định các chuyên đề do nhóm tác giả thực hiện nhưng hợp đồng thuê khoán chỉ ký với người đại diện.
Đối với hai chuyên đề thuộc đề tài này, ngân sách nhà nước đã thanh toán, quyết toán tổng cộng 92,3 triệu đồng.
Như vậy, hai đề tài có tổng kinh phí được bố trí là 1 tỷ đồng. Riêng bốn chuyên đề bị chỉ ra vi phạm đã được thanh toán, quyết toán tổng cộng hơn 204 triệu đồng.
Theo kết luận thanh tra, tiến sĩ Nguyễn Thị Vũ Hà đã nộp lại hơn 111 triệu đồng về Trường Đại học Kinh tế. Trong khi đó, tiến sĩ Nguyễn Quốc Việt cũng hoàn trả 92,901 triệu đồng. Việc khắc phục này được ghi nhận khi xem xét tính chất, mức độ, hậu quả và trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan.
Tuy nhiên, Thanh tra Chính phủ nhấn mạnh việc hai chủ nhiệm đề tài nộp lại tiền không đồng nghĩa quá trình xử lý các vi phạm trong hoạt động nghiên cứu khoa học đã kết thúc.
Tại phần kiến nghị, cơ quan thanh tra yêu cầu ĐHQG Hà Nội tổ chức đánh giá lại, làm rõ khối lượng thực tế đã thực hiện của hai đề tài, đồng thời thu hồi khoản kinh phí đã thanh toán, quyết toán không đúng quy định ngân sách nhà nước.
Trường hợp phát hiện hành vi có dấu hiệu tội phạm, gây thiệt hại cho ngân sách, ĐHQG Hà Nội phải kịp thời chuyển hồ sơ đến cơ quan điều tra có thẩm quyền để xử lý theo quy định. Cơ quan này cũng yêu cầu ĐHQG Hà Nội cùng các đơn vị liên quan xem xét trách nhiệm của những tổ chức, cá nhân có liên quan, trên cơ sở xác định rõ chức trách, thời kỳ và mức độ vi phạm của từng trường hợp.
Biên Thùy (SHTT)