Hôm nay công bố giải Nobel Hòa bình 2026: ông Trump khao khát, nhưng người đàn ông Việt Nam đã khước từ nó từ 53 năm trước

Đó là một chiếc huy chương danh giá. Một sự công nhận toàn cầu. Một đỉnh cao mà vô số chính trị gia khao khát.

Khao khát đến mức nào? Hãy nhìn đương kim Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Chỉ mới vài ngày trước, ông lại đăng đàn nói về giải Nobel Hoà bình 2026. Ông tuyên bố hùng hồn rằng mình đã "dàn xếp 8 cuộc chiến", làm được những điều chưa từng có tổng thống nào làm được. Rằng ông hoàn toàn xứng đáng với giải Nobel Hoà bình, và việc uỷ ban không trao nó cho ông sẽ là một "sự mất uy tín lớn" đối với họ.  

Ông Trump thèm muốn nó. Ông nhắc về nó như một nỗi ám ảnh, liên tục so bì với cựu Tổng thống Obama và tin rằng mình xứng đáng nhận giải "4 hoặc 5 lần". Một vị đương kim tổng thống của siêu cường số một thế giới, vẫn mải miết đi tìm sự công nhận từ hội đồng ở Na Uy.  

Nhưng lịch sử luôn có những nghịch lý kiêu hãnh.

Cách đây 53 năm. Có một người đàn ông Việt Nam đã làm chấn động thế giới phương Tây.

Ông nói: "Không" với giải Nobel Hòa bình.

Người đàn ông đó là Lê Đức Thọ, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Trưởng ban Tổ chức Trung ương -  Cố vấn đặc biệt của phái đoàn Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tại Hội nghị Paris.

Năm 1973, Ủy ban Nobel Hòa bình quyết định trao giải Hoà bình đồng hạng. Phần thưởng được chia đôi cho Henry Kissinger và Lê Đức Thọ. Lý do: Hai người đã cùng đàm phán và ký kết Hiệp định Paris, tạo bước ngoặt chấm dứt chiến tranh tại Việt Nam.

Phía Mỹ, Kissinger tự hào đón nhận, coi đó như một mốc son trong sự nghiệp chính trị.

Còn Lê Đức Thọ? Ông thẳng thừng khước từ. Quyết định đó đưa ông đi vào lịch sử với tư cách là người đầu tiên và duy nhất cho đến nay từ chối giải Nobel Hoà bình.

Lý do của ông rất rõ ràng. Ngắn gọn. Sắc như dao.

Thứ nhất, hòa bình thực sự chưa lập lại. Dù hiệp định đã ký, súng vẫn nổ và máu người Việt vẫn rơi trên chiến trường. Một văn bản trên giấy chưa phải là nền hòa bình trọn vẹn để mang ra ăn mừng hay nhận thưởng.

Thứ hai, và là điều cốt lõi nhất: Danh dự. Ông chỉ ra sự bất công và sai lầm của Ủy ban Nobel. Họ đánh đồng kẻ đi xâm lược và người bị xâm lược. Họ đặt ngang hàng kẻ chủ động gây ra chiến tranh và những người phải đổ máu để bảo vệ Tổ quốc. Ông khẳng định mạnh mẽ: Người làm hòa bình là người Việt Nam, chứ không phải Mỹ.

Ông không thể đứng chung bục. Không thể chia sẻ cùng một danh hiệu với đại diện của quốc gia đã trút hàng triệu tấn bom xuống quê hương mình. Danh dự của một người cộng sản không cho phép ông thỏa hiệp.

Thế giới phương Tây ngày đó ngỡ ngàng. Một giải thưởng uy tín đến vậy. Kèm theo một số tiền lớn đến vậy. Tại sao lại chối bỏ?

Bởi vì Lê Đức Thọ không cần một tổ chức phương Tây để khẳng định giá trị của mình. Ông không cần chiếc huy chương ở Oslo để chứng minh bản thân yêu hòa bình. Hòa bình mà ông và cả dân tộc khao khát không mạ vàng. Hòa bình đó là sự tự do. Là nền độc lập thực sự, thấm đẫm mồ hôi và máu.

Đương kim Tổng thống Donald Trump có thể tiếp tục tự hào về thành tích của mình và đòi hỏi sự công nhận. Với số đông được nhận giải thưởng là minh chứng của quyền lực và sự vĩ đại.

Còn với Lê Đức Thọ, sự vĩ đại nằm ở việc ông dám nói không. Ông từ chối một vinh quang cá nhân phù phiếm. Để giữ lại sự tự tôn và danh dự kiêu hãnh cho cả một dân tộc.

PV (SHTT)