Xã hội
22/10/2026 20:53Phát hiện hố sụt sâu 120 m, có rừng nguyên sinh dưới đáy tại Phong Nha - Kẻ Bàng
Ngày 22/10, Công ty Thám hiểm Jungle Boss phối hợp với các chuyên gia thuộc Hiệp hội Hang động Mỹ (NSS) và Ban Quản lý Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng công bố kết quả khảo sát một hố sụt lớn tại khu vực Chà Nòi - Khe Gát, tỉnh Quảng Trị.
Theo kết quả khảo sát, hố sụt có miệng hình bầu dục, rộng khoảng 190 m, dài 140 m và sâu 120 m. Điểm đặc biệt là không gian bên trong mở rộng dần xuống phía dưới, trong khi đáy hố được bao phủ bởi thảm thực vật rừng nguyên sinh.
Với kích thước này, hố sụt tại Chà Nòi - Khe Gát được xác định là một trong những hố sụt lớn ở khu vực Phong Nha - Kẻ Bàng, nơi nổi tiếng với hệ thống hang động và địa hình đá vôi đặc trưng.
Từ dấu hiệu bất thường trên ảnh vệ tinh đến hành trình khám phá
Việc phát hiện hố sụt bắt đầu từ những quan sát trên ảnh vệ tinh. Ông Kevin Ditamore, thành viên Hiệp hội Hang động Mỹ, là người đầu tiên nhận thấy dấu hiệu khác thường tại khu vực Chà Nòi - Khe Gát khi nghiên cứu hình ảnh trên Google Earth.
Một vùng tối lớn xuất hiện trên ảnh vệ tinh đã thu hút sự chú ý của chuyên gia này. Từ dấu hiệu ban đầu, ông cùng các chuyên gia và Công ty Jungle Boss tổ chức ba đợt kiểm tra bằng thiết bị bay không người lái (flycam), qua đó xác định vị trí hố sụt.
Tuy nhiên, việc tiếp cận trực tiếp khu vực không hề dễ dàng do địa hình rừng núi hiểm trở. Tháng 4/2025, một đoàn gồm 10 người, trong đó có hai kiểm lâm, đã tổ chức chuyến khảo sát nhằm tìm đường xuống hố.
Sau khi tiếp cận được vành miệng hố, đoàn buộc phải quay trở lại vì địa hình quá khó khăn, trong khi nguồn nước uống và lương thực không còn bảo đảm cho hành trình tiếp theo. Chuyến đi đầu tiên vì vậy chưa thể thực hiện việc khảo sát trực tiếp dưới đáy.
Phải đến cuối tháng 7/2025, hoạt động khảo sát chính thức mới được triển khai với lực lượng đông hơn và sự chuẩn bị về kỹ thuật tiếp cận.
Vượt hơn 20 km đường rừng để xuống đáy hố sụt
Từ ngày 23 đến 29/7/2025, đoàn khảo sát gồm 24 thành viên là chuyên gia NSS, nhân viên kỹ thuật Jungle Boss và kiểm lâm địa phương đã thực hiện hành trình tiếp cận hố sụt Chà Nòi - Khe Gát.
Để đến được khu vực khảo sát, các thành viên phải vượt hơn 20 km đường rừng, di chuyển qua nhiều bãi đá vôi sắc nhọn. Địa hình phức tạp khiến việc tiếp cận miệng hố và tổ chức xuống đáy đòi hỏi phải có các biện pháp bảo đảm an toàn.
Sau khi đến nơi, đoàn thiết lập hệ thống dây an toàn để đưa các thành viên xuống phía dưới. Tại đáy hố, nhóm chuyên gia tiến hành đo đạc, tìm hiểu cấu trúc địa chất và khảo sát hệ sinh thái.
Kết quả ghi nhận hố sụt có độ sâu khoảng 120 m, bên dưới tồn tại thảm thực vật rừng nguyên sinh. Đây là một trong những đặc điểm đáng chú ý của khu vực mới được khảo sát, bên cạnh hình dạng miệng hố và cấu trúc mở rộng xuống dưới.
Phong Nha - Kẻ Bàng có khoảng 5 hố sụt lớn
Theo thông tin được công bố, khu vực Phong Nha - Kẻ Bàng đã ghi nhận khoảng 5 hố sụt lớn, trong đó có hố Kong. So với hố Kong, hố sụt tại Chà Nòi - Khe Gát có kích thước và độ sâu nhỏ hơn.
Các hố sụt dạng này thường gắn với quá trình biến đổi địa chất diễn ra trong thời gian dài ở khu vực đá vôi. Khi nước liên tục bào mòn và hòa tan đá, những khoảng rỗng có thể hình thành bên dưới bề mặt địa hình.
Theo thời gian, nếu phần trần của khoảng rỗng không còn đủ khả năng nâng đỡ lớp đất đá phía trên, hiện tượng sụp đổ có thể xảy ra, tạo thành hố sụt lớn. Đây là một trong những cơ chế hình thành các hố sụt tại những vùng địa hình đá vôi.
Phong Nha - Kẻ Bàng được UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới năm 2003 và mở rộng năm 2015. Khu vực này nổi tiếng với hệ thống hang động đá vôi, trong đó có những cái tên như Sơn Đoòng, hang Én và Pygmy.
Việc khảo sát hố sụt Chà Nòi - Khe Gát bổ sung thêm thông tin về cấu trúc địa chất và hệ sinh thái tại Phong Nha - Kẻ Bàng, đồng thời cho thấy những khu vực có địa hình phức tạp nơi đây vẫn còn nhiều giá trị tự nhiên cần được tiếp tục tìm hiểu.
PV (SHTT)