TPHCM bao giờ thoát cảnh ngập kéo dài sau mỗi trận mưa lớn?

Sống giữa biển nước

Hơn một tuần qua, nhiều hộ dân trên đường Công Nghệ Mới, xã Tân Vĩnh Lộc, phải dùng xuồng làm phương tiện đi lại do nước ngập sâu. Có gia đình phải tìm nơi ở nhờ, trong khi những người ở lại phải thích nghi với cảnh nhà cửa bị nước bao quanh.

Chiếc xuồng trở thành phương tiện thiết yếu, từ đưa học sinh đến trường vào buổi sáng cho đến vận chuyển xe máy ra đường lớn. Máy bơm được huy động liên tục nhưng vẫn không thể rút nước kịp.

Bà Thị Hai cho biết những ngày đầu, gia đình cố gắng tát nước ra ngoài nhưng nước liên tục tràn vào. Sau mỗi trận mưa, căn nhà có khi mất 4-5 ngày mới rút hết nước. Có lần điện trong nhà bị chập hai lần, khiến gia đình lo lắng.

Theo bà Hai, có thời điểm nước dâng ngang bồn vệ sinh. Việc nước tù đọng nhiều ngày khiến môi trường ô nhiễm, sinh hoạt bị đảo lộn và ảnh hưởng đến trẻ nhỏ.

Anh Văn Chắt cho biết tình trạng mưa là ngập đã diễn ra thường xuyên ở khu vực này, nhưng năm nay nước dâng sâu và kéo dài hơn. Có thời điểm nước ngập gần 1 m, khiến hàng loạt xe máy chết máy, nhiều xưởng sản xuất và cơ sở kinh doanh phải tạm đóng cửa, kê cao máy móc để hạn chế thiệt hại.

“Buổi sáng nước rút được một chút thì buổi chiều trời mưa, nước dâng lên gấp đôi”, anh Chắt kể. Người dân muốn đi làm bằng xe máy phải đưa xe lên xuồng rồi nhờ người đẩy từ trong hẻm ra đường lớn, đến đoạn khô ráo mới tiếp tục di chuyển.

Tại đường Phan Huy Ích, phường Tân Sơn, ông Nguyễn Văn Đức, người đã thuê nhà ở đây 10 năm, cũng thường xuyên phải chuẩn bị bao cát, xô chậu để ứng phó với nước ngập.

Theo ông Đức, mặt đường Phan Huy Ích thấp hơn khu vực kênh Tham Lương. Khi mưa lớn, nước dồn về kênh dâng cao rồi tràn ra đường. Dòng nước chảy mạnh còn có thể khiến người đi đường bị ngã.

Chị Thảo Phương, ở phường Chánh Hưng, cũng rơi vào cảnh tương tự. Khi mưa lớn, chị chủ động tìm đường khác để tránh ngập nhưng vừa từ hẻm ra đường Phan Huy Ích, nước bất ngờ dâng cao khiến xe chết máy. Chị phải gọi điện báo cho cha và đến khoảng 22h mới về được nhà.

Ở đường Bà Triệu, xã Hóc Môn, nước cũng tràn vào nhà, làm đổ tủ lạnh, bàn ghế. Nhiều hộ phải mua thêm máy bơm để chủ động thoát nước.

Anh Quang Hải cho biết khu vực này đã ngập trong nhiều năm, đặc biệt tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn khi lô cốt phục vụ dự án mở rộng, nâng cấp đường Trần Văn Mười xuất hiện.

Ghi nhận sáng 2/10 cho thấy bên trong công trình không có công nhân thi công, nhiều vật tư vẫn ngổn ngang và nước đọng. Bảng thông tin công trình ghi thời gian thực hiện từ ngày 1/4 đến 29/5.

Theo anh Văn Tư, lô cốt nằm giữa đường khiến việc đi lại khó khăn. Người dân mong dự án sớm hoàn thành để mặt đường được trả lại thông thoáng, đồng thời hệ thống thoát nước được đảm bảo.

Nước rút, thiệt hại còn ở lại

Tối 2/10, khu vực nhà anh Phạm Văn Đạt trên đường Nguyễn Gia Trí, Thạnh Mỹ Tây, ngập gần 1 m. Dù biết xe có thể chết máy, anh vẫn phải đi đón con gái.

Chạy được khoảng 500 m, xe tắt máy. Anh Đạt phải vừa dắt xe vừa bơi qua dòng nước đầy rác để đến nơi con gái học thêm. Hơn 23h, hai cha con mới về đến nhà, quần áo và đồ đạc đều ướt.

Sau gần 20 năm sinh sống tại đây, anh Đạt cho biết đây là lần đầu chứng kiến khu vực ngập nặng và nước rút chậm đến vậy.

Tại hẻm 84 đường số 11, phường Thủ Đức, mưa lớn kết hợp triều cường khiến hàng trăm căn nhà chìm trong nước. Nhiều thiết bị điện tử, phương tiện và tài sản bị ngâm nước, hư hỏng.

Người dân cho biết nước bắt đầu dâng nhanh từ chiều tối 30/9. Do nước lên quá nhanh, nhiều gia đình không kịp đưa đồ đạc lên cao. Một số căn nhà cấp 4 gần như bị nước tràn vào toàn bộ khu vực sinh hoạt.

Ông Lê Công Thành cho biết khoảng 20h, nước tràn vào rất nhanh, có nơi ngập khoảng 1 m. Giường, tủ, chiếu cùng nhiều vật dụng trong nhà bị hư hỏng. Gia đình ông phải dọn dẹp từ 2h sáng, dùng nước xịt bùn rồi vệ sinh lại đồ đạc.

Máy giặt, tủ lạnh và nhiều thiết bị khác cũng bị ngâm nước. Theo ông Thành, nước lên quá nhanh khiến người dân không kịp trở tay.

Không chỉ nhà dân, trường học cũng bị ảnh hưởng. Tại trường tiểu học Bình Triệu, phường Hiệp Bình, cô Lý Thị Như Hoa, Phó Hiệu trưởng nhà trường, cho biết chỉ cần mưa khoảng một giờ là nước có thể tràn vào các phòng học tầng trệt.

Sình bùn và côn trùng xuất hiện trong trường khiến nhà trường phải thay đổi giờ học để có thời gian dọn dẹp. Có ngày, UBND phường Hiệp Bình phải bố trí máy bơm và người hỗ trợ từ 3-4h sáng để đưa nước ra ngoài.

Chị Võ Thị Mỹ Hương, ngụ phường Thủ Đức, cho biết gia đình gần như thức trắng trong đêm vì nước ngập. Nhiều dụng cụ, thiết bị phục vụ công việc làm nail cũng bị ngâm nước, gây thiệt hại đáng kể.

Sau khi nước rút, người dân phải tranh thủ dọn nhà, phơi đồ và làm sạch bùn đất. Tại một tiệm sửa xe ở đầu hẻm 84, nhiều xe máy được đưa đến kiểm tra do bị ngâm nước. Một số phương tiện chưa thể khởi động, trong khi nhiều ô tô, xe máy khác cũng chịu ảnh hưởng.

Đại diện UBND phường Thủ Đức cho biết nguyên nhân ban đầu của tình trạng ngập nặng là mưa lớn kết hợp triều cường. Ngoài ra, một số đoạn cống tại khu vực bờ rạch Thủ Đức liên quan đến quá trình thi công dự án Vành đai 2 gặp vấn đề, khiến nước tràn vào khu dân cư.

Bài toán thoát nước vẫn là vấn đề lớn

Theo TS Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường TPHCM, lượng nước mưa tại thành phố rất lớn nên không thể chỉ dựa vào hệ thống cống để chứa và thoát toàn bộ lượng nước.

Ông Thuận từng nhiều lần đề xuất xây dựng các hồ sinh thái tại những vị trí thường xuyên xảy ra ngập. Theo phương án này, vào mùa mưa, những khu vực trên có thể đảm nhiệm vai trò hồ chứa nước; đến mùa khô, không gian có thể được sử dụng làm sân chơi, công viên, bãi đỗ xe hoặc các công trình công cộng khác.

Theo ông Thuận, chi phí thực hiện không nhất thiết quá lớn nếu tận dụng địa hình tự nhiên và dùng máy móc để nạo vét, khôi phục không gian chứa nước. Các vật liệu tái chế, vật liệu tuần hoàn cũng có thể được tận dụng để hình thành những công viên công cộng hoặc không gian sinh thái kết hợp.

Trong khi những giải pháp căn cơ chưa được triển khai, mỗi trận mưa lớn vẫn đang khiến nhiều khu dân cư TPHCM phải vật lộn với nước ngập, từ việc di chuyển, bảo vệ tài sản cho đến khắc phục hậu quả sau khi nước rút.

QT (SHTT)