Dụi mắt bằng tay bẩn, người phụ nữ suýt mất thị lực

Một phụ nữ 63 tuổi vừa được tiếp nhận tại Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình trong tình trạng mắt phải đau nhức dữ dội, thị lực suy giảm nghiêm trọng. Bác sĩ xác định người bệnh bị viêm loét giác mạc do nấm.

Trước đó, người bệnh đã nhiều lần thăm khám và điều trị tại các cơ sở y tế khác nhau, sử dụng nhiều loại thuốc nhưng tình trạng không cải thiện mà ngày càng nặng thêm.

Trong quá trình khai thác bệnh sử, bác sĩ nhận thấy người phụ nữ làm việc tại một xưởng sản xuất mắm thủ công, thường xuyên tiếp xúc với các chất hữu cơ. Bà có móng tay dài, nhiều cặn bẩn bám sâu ở các kẽ móng.

Theo bác sĩ, trong môi trường thường xuyên tiếp xúc với chất hữu cơ, bàn tay, đặc biệt khu vực dưới móng nếu không được vệ sinh kỹ, có thể trở thành nơi lưu giữ nhiều vi sinh vật.

Khi dùng tay chưa sạch để dụi mắt, lau mồ hôi quanh mắt hoặc chạm trực tiếp vào mắt, các tác nhân gây bệnh có thể được đưa tới bề mặt nhãn cầu.

Móng tay dài có thể gây xước giác mạc

Dụi mắt bằng tay bẩn không chỉ tạo điều kiện đưa vi khuẩn, nấm hoặc các tác nhân gây bệnh tiếp xúc với mắt. Móng tay dài còn có thể vô tình gây những vết xước nhỏ trên kết mạc và giác mạc.

Những tổn thương này có thể trở thành đường xâm nhập của tác nhân gây nhiễm trùng, dẫn đến viêm, loét giác mạc và ảnh hưởng thị lực.

Bàn tay mỗi ngày tiếp xúc với nhiều bề mặt như điện thoại, tay nắm cửa, tiền, đất, bụi, hóa chất, thực phẩm và các chất hữu cơ. Vì vậy, thói quen đưa tay lên mắt khi chưa vệ sinh sạch có thể làm tăng nguy cơ đưa vi sinh vật vào vùng mắt.

Nguy cơ cũng không chỉ xuất hiện khi dụi mắt. Dùng tay chưa sạch để nhỏ thuốc, tháo hoặc lắp kính áp tròng hay xử lý các vấn đề quanh mắt đều có thể đưa tác nhân gây bệnh tiếp xúc trực tiếp với bề mặt nhãn cầu.

Nhiễm nấm giác mạc có thể gây tổn thương nghiêm trọng

Viêm giác mạc do nấm là tình trạng nhiễm trùng ở giác mạc, có thể gây đau mắt, đỏ mắt, chảy nước mắt, nhìn mờ và sợ ánh sáng. Nếu không được điều trị, bệnh có nguy cơ gây sẹo giác mạc, suy giảm thị lực, thậm chí mù.

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), viêm giác mạc do nấm tương đối hiếm nhưng có thể gây biến chứng nghiêm trọng. Bệnh có thể gặp ở cả người đeo kính áp tròng và người không sử dụng kính áp tròng. Một số loại nấm thường gây bệnh gồm Fusarium, Aspergillus và Candida.

Chấn thương mắt, đặc biệt khi mắt tiếp xúc với vật liệu từ cây cối, là một trong những yếu tố nguy cơ được ghi nhận. Người mắc bệnh bề mặt nhãn cầu, suy giảm miễn dịch hoặc sử dụng corticosteroid cũng có nguy cơ cao hơn.

Điều trị viêm giác mạc do nấm thường cần thuốc chống nấm theo chỉ định. Với những trường hợp không đáp ứng điều trị, tổn thương nặng, người bệnh có thể phải can thiệp phẫu thuật, trong đó có ghép giác mạc.

Do đó, khi xuất hiện các triệu chứng bất thường ở mắt, đặc biệt đau, đỏ, nhìn mờ hoặc sợ ánh sáng, người bệnh cần được khám sớm thay vì tự điều trị kéo dài.

Không nên tự ý dùng thuốc nhỏ mắt

Một trong những vấn đề đáng lưu ý là các bệnh lý giác mạc do vi khuẩn, nấm hoặc những tác nhân khác có thể có biểu hiện ban đầu tương tự nhau, nhưng cách điều trị không giống nhau.

Theo các bác sĩ, người bệnh có biểu hiện đau mắt, đỏ mắt, cộm, chảy nước mắt, sợ ánh sáng hoặc giảm thị lực nên đến cơ sở chuyên khoa mắt để xác định nguyên nhân. Không nên tự mua thuốc nhỏ mắt và sử dụng kéo dài khi chưa được thăm khám.

Đặc biệt, thuốc chứa corticosteroid không nên tự ý sử dụng khi chưa có chỉ định của bác sĩ. CDC cảnh báo steroid nhỏ mắt không phù hợp có thể khiến một số trường hợp nhiễm nấm trở nên nghiêm trọng hơn.

Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể cần lấy mẫu từ vùng giác mạc tổn thương để xét nghiệm nhằm xác định tác nhân gây bệnh, từ đó lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

Giữ tay sạch để bảo vệ mắt

Phòng ngừa bắt đầu từ những thói quen đơn giản. Người dân cần rửa tay bằng xà phòng và nước sạch, làm sạch lòng bàn tay, mu bàn tay, kẽ ngón, đầu ngón, ngón cái và khu vực quanh móng.

Móng tay nên được cắt ngắn, giữ sạch, đặc biệt với những người làm việc trong môi trường thường xuyên tiếp xúc với đất, bụi, thực phẩm hoặc chất hữu cơ.

Sau khi lao động, cần vệ sinh tay kỹ trước khi chạm lên mặt và vùng mắt. Trước khi nhỏ thuốc, đeo hoặc tháo kính áp tròng cũng cần rửa tay sạch và lau khô.

Quan trọng hơn, cần hạn chế tối đa thói quen dụi mắt, nhất là khi tay chưa được vệ sinh.

Nếu mắt đột ngột đau, đỏ, chảy nước mắt nhiều, sợ ánh sáng hoặc nhìn mờ, cần đi khám sớm. Với các bệnh lý giác mạc, phát hiện và điều trị đúng nguyên nhân có ý nghĩa quan trọng trong việc hạn chế tổn thương lâu dài đối với thị lực.

HL (SHTT)