Giám đốc Trung tâm Bệnh nhiệt đới giải đáp câu hỏi về căn bệnh đã "đến mùa", gần 3.000 trẻ em mắc

Tại Bệnh viện Nhi Trung ương, các số liệu thống kê cho thấy một thực tế đầy thách thức: tính từ đầu năm đến nay, cơ sở này đã tiếp nhận và chẩn đoán cho gần 3.000 trẻ mắc bệnh, trong đó có tới 1/3 số trường hợp bắt buộc phải nhập viện để điều trị nội trú. Đáng chú ý, khi so sánh với cùng kỳ năm 2025, tổng số ca bệnh đã tăng 56%, riêng số lượng bệnh nhi cần điều trị nội trú đã tăng gấp 2 lần.

Tay Chân Miệng vốn là một căn bệnh truyền nhiễm phổ biến thường tấn công trẻ nhỏ, đặc biệt là nhóm đối tượng dưới 5 tuổi. Bệnh do virus đường ruột gây ra và có khả năng lây lan từ người sang người, chủ yếu thông qua đường tiêu hóa, khiến nguy cơ bùng phát thành dịch là rất lớn. Dù phần lớn các ca bệnh hiện nay đều diễn biến nhẹ, các chuyên gia vẫn đưa ra lời cảnh báo thận trọng vì một số trường hợp có thể chuyển biến rất nhanh, trở nặng và dẫn đến những biến chứng nguy hiểm cho sức khỏe của trẻ.

Việc trang bị kiến thức để nhận diện sớm và xử lý đúng cách là yếu tố then chốt giúp trẻ mau chóng hồi phục và phòng tránh rủi ro. Nhằm hỗ trợ các bậc phụ huynh trong việc chăm sóc trẻ mắc bệnh một cách hiệu quả nhất, TS.BS Nguyễn Văn Lâm, Giám đốc Trung tâm Bệnh nhiệt đới, Bệnh viện Nhi Trung ương đã chia sẻ những thông tin giải đáp chuyên sâu, giúp cha mẹ có cái nhìn đúng đắn và chủ động hơn trước căn bệnh này.

1. Bệnh tay chân miệng có biểu hiện như thế nào?

TS.BS Nguyễn Văn Lâm: Ở giai đoạn khởi phát (1-2 ngày), trẻ sốt nhẹ, mệt mỏi, đau họng, biếng ăn, tiêu chảy vài lần trong ngày.

Giai đoạn toàn phát (3-10 ngày): Loét miệng, phát ban đa dạng, hồng ban hoặc phỏng nước (ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, đùi, mông)

Bệnh có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm như viêm não - màng não, viêm cơ tim, phù phổi cấp dẫn đến tử vong nếu không được phát hiện sớm và xử trí kịp thời.

2. Trẻ đã mắc tay chân miệng 1 lần thì có bị lại không?

TS.BS Nguyễn Văn Lâm: Có, trẻ hoàn toàn có thể mắc tay chân miệng nhiều lần.

Nguyên nhân là do bệnh gây ra bởi nhiều chủng virus khác nhau thuộc nhóm Enterovirus (như Coxsackievirus, EV71) và cơ thể chỉ tạo kháng thể bền vững với một chủng cụ thể.

3. Trẻ bị tay chân miệng phải có nhiều mụn nước mới nguy hiểm?

TS.BS Nguyễn Văn Lâm: Không nhất thiết phải nổi nhiều mụn nước thì bệnh tay chân miệng mới nguy hiểm. Nguy cơ không nằm ở số lượng mụn nước mà ở chủng virus (đặc biệt là EV71) và các biến chứng thần kinh, tim mạch. Trẻ vẫn có thể mắc bệnh với triệu chứng nhẹ hoặc không điển hình (chỉ sốt, loét miệng) nhưng vẫn có nguy cơ diễn biến nặng nhanh chóng.

4. Dấu hiệu nào cho thấy trẻ mắc tay chân miệng đang chuyển nặng?

TS.BS Nguyễn Văn Lâm: Có 3 dấu hiệu sớm cảnh báo bệnh diễn biến nặng

- Sốt cao không đáp ứng với điều trị: Trẻ sốt trên 2 ngày, sốt trên 39 độ, đáp ứng kém với thuốc hạ sốt.

- Giật mình chới với: Từng cơn ngắn 1-2 giây, chủ yếu ở tay và chân, dễ xuất hiện khi bắt đầu giấc ngủ hay khi cho trẻ nằm ngửa.

- Run chi: Tây chân run, đi loạng choạng

5. Có nên tự cho con uống thuốc kháng sinh?

TS.BS Nguyễn Văn Lâm: Tuyệt đối không. Bệnh do virus gây ra, kháng sinh không có tác dụng, thậm chí gây hại thêm nếu dùng sai cách. Khi thấy trẻ có dấu hiệu nghi ngờ mắc tay chân miệng, cha mẹ cần đưa trẻ đi khám ngay để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

6. Con không chịu ăn vì đau miệng, cha mẹ nên làm gì?

TS.BS Nguyễn Văn Lâm: Nếu trẻ còn bú, tiếp tục cho ăn sữa mẹ, có thể vắt sữa và cho trẻ ăn bằng thìa khi trẻ đau miệng không bú được.

Trẻ lớn: Cho trẻ ăn thức ăn lỏng, dễ tiêu như súp, cháo. Nên cho trẻ ăn làm nhiều bữa nhỏ.

7. Có cần kiêng tắm cho trẻ mắc Tay Chân Miệng?

TS.BS Nguyễn Văn Lâm: Cha mẹ nên tắm cho trẻ nhẹ nhàng hằng ngày bằng xà phòng sát khuẩn hoặc nước sạch, không kỳ cọ mạnh, không chọc vỡ hay đắp lá lên nốt phỏng. Sau khi tắm, bôi dung dịch sát khuẩn (như Betadine 3%) để phòng nhiễm trùng da. Cắt móng tay cho con để trẻ không gãi mạnh làm vỡ các nốt phỏng nước.

8. Làm sao để con không bị lây bệnh Tay Chân Miệng?

TS.BS Nguyễn Văn Lâm:

- Cha mẹ cho trẻ rửa tay thường xuyên với xà phòng

- Vệ sinh bề mặt tiếp xúc và đồ chơi hằng ngày

- Ăn chín, uống sôi

- Không cho trẻ tiếp xúc với người bệnh hay nghi ngờ mắc bệnh

- Đưa trẻ đi khám ngay nếu có dấu hiệu nghi ngờ.

Theo Bệnh viện Nhi Trung ương