Mùi hoa sữa nồng và phấn hoa phát tán trong không khí có thể gây khó chịu, kích hoạt phản ứng dị ứng ở người nhạy cảm, đặc biệt là người có tiền sử bệnh đường hô hấp.

Hoa sữa là loài cây quen thuộc, gắn với mùa thu Hà Nội. Tuy nhiên, khi hoa nở rộ, mùi hương đậm đặc có thể khiến một số người khó chịu, đau đầu, trong khi phấn hoa có khả năng kích hoạt phản ứng dị ứng ở người nhạy cảm.

Lương y đa khoa Bùi Đắc Sáng, Hội Đông y Hà Nội, cho biết hoa sữa có tên khoa học là Alstonia scholaris, thuộc họ Trúc đào. Cây có thể cao 15-30 m, thân gỗ, lá mọc vòng, hoa màu trắng hoặc xanh nhạt, thường mọc thành cụm ở đầu cành và tỏa mùi thơm đặc trưng. Khi thân hoặc các bộ phận bị tổn thương, cây tiết ra nhựa màu trắng đục như sữa, từ đó có tên gọi hoa sữa.

Loài cây này phân bố rộng ở Việt Nam, đặc biệt tại các tỉnh miền Bắc. Dù được nhiều người yêu thích bởi hương thơm đặc trưng của mùa thu, hoa sữa cũng gây tranh cãi do mùi khá nồng, nhất là khi cây được trồng gần nhà ở, trường học hoặc trên những tuyến phố đông dân cư.

Theo lương y Bùi Đắc Sáng, mức độ dễ chịu hay khó chịu khi tiếp xúc với hoa sữa phụ thuộc vào khoảng cách, thời gian tiếp xúc và cơ địa từng người. Khi đứng xa, mùi hương có thể thoang thoảng. Ngược lại, ở gần cây hoặc lưu lại lâu trong khu vực có mùi đậm đặc, một số người có thể cảm thấy mùi xộc vào mũi, gây khó chịu, thậm chí đau đầu hoặc chóng mặt.

Hoa sữa từ lâu gắn với mùa thu Hà Nội, vừa gợi thương nhớ, vừa gây tranh cãi bởi mùi hương nồng đặc trưng.

Phấn hoa sữa có thể gây dị ứng

Khả năng gây dị ứng của phấn hoa sữa đã được ghi nhận trong nghiên cứu khoa học. Công trình đăng trên tạp chí Environmental Monitoring and Assessment năm 2014 khảo sát phấn hoa Alstonia scholaris tại miền Đông Ấn Độ, đồng thời đánh giá phản ứng của 140 bệnh nhân có dị ứng đường hô hấp. Kết quả cho thấy 40 người, tương đương 28,57%, có phản ứng dương tính với chiết xuất phấn hoa sữa qua thử nghiệm lẩy da. 

Kết quả này cho thấy phấn hoa sữa có thể là tác nhân gây dị ứng ở một bộ phận người nhạy cảm. Tuy nhiên, tỷ lệ trên chỉ phản ánh nhóm bệnh nhân tham gia nghiên cứu tại Ấn Độ, không đại diện cho toàn bộ dân số hay người dân Việt Nam.

Khi tiếp xúc với dị nguyên, người có cơ địa dị ứng có thể xuất hiện các triệu chứng như ngứa, nổi mẩn, phát ban hoặc biểu hiện ở đường hô hấp. Người có tiền sử viêm mũi dị ứng, viêm xoang, viêm kết mạc dị ứng hoặc mắc bệnh hô hấp cần chú ý hơn khi hoa sữa nở rộ.

Cần phân biệt phản ứng dị ứng với cảm giác khó chịu do mùi hương nồng. Không phải ai đau đầu hoặc khó chịu khi ngửi hoa sữa cũng bị dị ứng với phấn hoa. Việc xác định nguyên nhân cần căn cứ vào triệu chứng và đánh giá chuyên môn khi cần thiết.

Để hạn chế nguy cơ, người nhạy cảm nên tránh đứng lâu dưới tán cây đang nở hoa, hạn chế tiếp xúc trực tiếp với phấn hoa và rời khỏi khu vực nếu xuất hiện triệu chứng bất thường. Nếu có biểu hiện khó thở, khò khè hoặc sưng môi, lưỡi sau khi tiếp xúc với tác nhân nghi gây dị ứng, cần được cấp cứu kịp thời.

Không tự ý dùng vỏ cây hoa sữa làm thuốc

Ngoài vấn đề dị ứng, lương y Bùi Đắc Sáng lưu ý người dân không nên nhầm cây hoa sữa với cây vú sữa. Đặc biệt, không tự ý thu hái vỏ cây hoa sữa để sắc uống hoặc sử dụng làm thuốc khi chưa có hướng dẫn của người có chuyên môn, bởi việc dùng sai bộ phận, liều lượng hoặc chế phẩm có thể gây nguy hiểm.

Hoa sữa vẫn là một phần cảnh sắc quen thuộc của mùa thu Hà Nội. Tuy nhiên, với người có cơ địa nhạy cảm, việc hạn chế tiếp xúc khi cây nở rộ và theo dõi các biểu hiện của cơ thể là cách chủ động bảo vệ sức khỏe.