Đời sống
20/11/2026 09:05Mẹo buộc gừng vào chân để chữa ho cho con khi trời lạnh: Bác sĩ cảnh báo hiểm họa khó lường
Thấy cậu con trai 11 tháng tuổi bắt đầu húng hắng ho khi Hà Nội chuyển lạnh, chị Trần Thu Hà (phường Long Biên) quyết định không cho con dùng kháng sinh ngay mà lên mạng tìm mẹo dân gian.
Thấy nhiều người chia sẻ bí quyết dùng 1-2 lát gừng đắp vào lòng bàn chân bé trước giờ đi ngủ để giữ ấm và trị ho, chị liền làm theo. Mỗi tối, chị sao khô vài lát gừng, buộc chặt vào hai gan bàn chân con rồi đi tất kín mít.
Chị Hà kể lại, suốt 3 ngày áp dụng, chị đinh ninh cách này sẽ giúp hút hàn khí, làm ấm chân để con ngủ ngon hơn. Thế nhưng đến đêm thứ ba, bé liên tục quấy khóc, vặn vẹo khó chịu. Linh tính có chuyện chẳng lành, chị tháo tất ra kiểm tra thì tá hỏa khi thấy lòng bàn chân con đỏ ửng, nổi lên những vết phồng rộp hệt như bị bỏng.

Giải thích về hiện tượng này, ThS.BS Nguyễn Văn Lực (Giảng viên Bộ môn Khí công dưỡng sinh - Xoa bóp bấm huyệt, Học viện Y Dược học cổ truyền Việt Nam) cho hay, theo Đông y, gừng tươi (sinh khương) mang vị cay, tính ấm, giúp phát tán phong hàn và làm ấm kinh mạch.
Trong khi đó, lòng bàn chân lại là nơi tọa lạc của huyệt Dũng Tuyền – huyệt đạo khởi đầu của kinh Thận, vốn được coi là gốc rễ duy trì dương khí cho cơ thể, đồng thời tương ứng với vùng phổi và tuyến thượng thận trên đồ hình phản xạ.
Về mặt lý thuyết, việc tác động nhiệt ấm từ gừng lên gan bàn chân có thể hỗ trợ lưu thông khí huyết, giữ ấm và làm dịu cơn ho nhẹ. Tuy nhiên, hiệu quả này chỉ có được khi dùng đúng người, đúng cách, và tuyệt đối không khuyến khích tự ý làm cho trẻ nhỏ.
Theo phân tích của BS Lực, chất gingerol và shogaol tạo nên vị cay nóng đặc trưng của gừng có tính kích ứng rất mạnh. Da của trẻ nhỏ vốn mỏng manh, hàng rào bảo vệ chưa hoàn thiện nên khi bị áp trực tiếp thứ dược liệu nóng rát này suốt nhiều tiếng đồng hồ, phản ứng viêm da tiếp xúc kích ứng rất dễ xảy ra, gây đỏ rát và phồng rộp.
Nếu cha mẹ muốn áp dụng y học cổ truyền để phòng hay chữa bệnh cho con, tốt nhất nên đưa bé đến cơ sở chuyên khoa để bác sĩ bắt mạch, lên phác đồ phù hợp với thể trạng thay vì làm theo các mẹo truyền miệng trên mạng. Với những bé lớn hơn, nếu chỉ đơn thuần muốn giữ ấm chân, phụ huynh có thể dùng một chút tinh dầu tràm pha loãng để xoa bóp nhẹ nhàng.
Ở góc độ nhi khoa, TS.BS Nguyễn Văn Khiêm (Trung tâm Miễn dịch - Dị ứng - Khớp, Bệnh viện Nhi Trung ương) chia sẻ rằng bệnh viện tiếp nhận không ít ca bệnh nhi nhập viện trong tình trạng bệnh đã kéo dài và trở nặng. Điểm chung là trước đó, cha mẹ đều tự chữa cho con ở nhà bằng thuốc tự mua hoặc đắp gừng, tỏi vào chân, bụng, nách nhưng không thuyên giảm.
Bác sĩ Khiêm nhấn mạnh, hệ miễn dịch của trẻ nhỏ chưa hoàn chỉnh nên tốc độ diễn biến bệnh thường rất nhanh. Cơn ho thực chất chỉ là phản xạ tự nhiên giúp cơ thể tống đờm dãi hay dị vật ra ngoài, còn căn nguyên sâu xa lại có thể do virus hoặc vi khuẩn tấn công.
Vì thế, những mẹo tác động ngoài da hoàn toàn không thể thay thế việc chẩn đoán và điều trị y khoa. Việc tự ý chữa mẹo dễ khiến phụ huynh chủ quan, bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm, khiến nhiễm trùng hô hấp chuyển biến nhanh sang viêm phổi, suy hô hấp, thậm chí đe dọa trực tiếp đến tính mạng của trẻ.
Để bảo vệ con an toàn trong những ngày rét, các chuyên gia khuyên cha mẹ chỉ cần mặc quần áo đủ ấm cho trẻ, tập trung giữ ấm vùng cổ, ngực và lưng, tránh ủ quá nhiều lớp khiến bé toát mồ hôi rồi thấm ngược lại gây cảm lạnh.
Bên cạnh đó, việc nhỏ nước muối sinh lý ấm mỗi ngày sẽ giúp làm sạch dịch nhầy vùng mũi họng hiệu quả. Ngay khi thấy con có dấu hiệu ho dai dẳng, sốt cao khó hạ, thở nhanh, khò khè hay bỏ bú, phụ huynh cần đưa trẻ tới bệnh viện ngay để được xử trí kịp thời.
PN (SHTT)