Đời sống
08/11/2026 22:50Nhiều người tử vong vì ung thư thực quản, 4 điều nên tránh để giảm nguy cơ bệnh
Khác với dạ dày có thể nhanh chóng phát tín hiệu cảnh báo qua tình trạng đầy bụng hay trào ngược axit, thực quản lại là một đường dẫn âm thầm, không hề có “chuông báo động” bằng cảm giác đau.
Ngay cả khi bị tổn thương ở giai đoạn đầu, cơ quan này hoàn toàn không lên tiếng, chỉ đến khi xảy ra tắc nghẽn nghiêm trọng thì người bệnh mới cảm thấy đau. Khi các biểu hiện nuốt vướng hay tức nghẹn ở ngực xuất hiện và thôi thúc người bệnh đi khám, nhiều trường hợp đã bỏ lỡ mất “thời điểm vàng” để điều trị tốt nhất.
Bên ngoài các phòng khám, câu nói xót xa: “Bình thường tôi vẫn khỏe mạnh, tại sao đi kiểm tra lại phát hiện bệnh ở giai đoạn muộn?” vốn không hề hiếm gặp. Nguyên nhân sâu xa nằm ở sự chủ quan sau hai chữ “khỏe mạnh”.
Không ít người đã tự trấn an mình bằng cách gán cảm giác khó chịu khi nuốt là do nóng trong, nhầm lẫn cảm giác vướng víu ở cổ họng với viêm họng, thậm chí còn ngộ nhận việc sụt cân là tín hiệu giảm cân thành công. Chính những suy nghĩ đó đã vô tình trì hoãn thời cơ phát hiện bệnh kịp thời.
Để bảo vệ thực quản, có 4 mối nguy hại thường trực nên tránh xa.
Trước hết là canh và nước quá nóng. Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) thuộc Tổ chức Y tế Thế giới đã xếp đồ uống nóng trên 65 độ C vào nhóm có khả năng gây ung thư. Thói quen thường xuyên uống trà, nước hoặc húp canh khi còn bỏng rát dễ gây tổn thương lặp đi lặp lại ở lớp niêm mạc, làm gia tăng nguy cơ biến đổi tế bào; do đó cần để đồ ăn thức uống nguội bớt trước khi dùng.
Mối nguy hại tiếp theo là rượu mạnh khi bụng đói. Cồn có khả năng kích thích và trực tiếp làm tổn hại niêm mạc thực quản, đặc biệt khi dạ dày trống rỗng không có thức ăn làm đệm lót. Việc uống rượu kéo dài có liên quan mật thiết đến nguy cơ ung thư thực quản, vì vậy cần hạn chế và tuyệt đối tránh uống nhiều rượu mạnh khi chưa ăn lót dạ.
Bên cạnh đó, các thực phẩm bị ẩm mốc như ngô, đậu phộng và các loại hạt có thể sản sinh độc tố aflatoxin – chất có liên quan tới ung thư gan và các bệnh lý tiêu hóa khác. Việc chỉ cạo bỏ phần mốc nhìn thấy rồi tiếp tục ăn là sai lầm nguy hiểm vì độc tố có thể đã thẩm thấu sâu, cách xử lý duy nhất là vứt bỏ toàn bộ.
Sau cùng, thức ăn thô ráp, quá cứng hoặc cá còn nhiều xương dăm cùng lối ăn nhanh, nuốt vội sẽ cọ xát gây trầy xước niêm mạc, làm tăng nguy cơ tổn thương và mắc nghẹn.
Song song với việc loại trừ các tác nhân gây hại, việc thiết lập những thói quen bảo vệ đường tiêu hóa đóng vai trò then chốt. Cần rèn luyện việc ăn chậm và nhai thật kỹ trước khi nuốt để vừa giảm áp lực vận hành cho thực quản, vừa tạo điều kiện cho cơ thể kịp nhận biết cảm giác no.
Đồng thời, hãy kiên nhẫn đợi thực phẩm nguội tới nhiệt độ thích hợp trước khi thưởng thức, bởi sự điều chỉnh nhỏ này lại mang ý nghĩa lớn trong việc ngăn ngừa tổn thương bề mặt niêm mạc.
Quan trọng không kém, việc duy trì vệ sinh răng miệng, chủ động theo dõi các chuyển biến bất thường của cơ thể và tiến hành tầm soát sức khỏe là điều không thể xem nhẹ.
Đặc biệt, những ai có tiền sử gia đình mắc bệnh, sống tại khu vực có tỷ lệ mắc cao hoặc có thói quen hút thuốc, uống rượu lâu năm cần sớm thảo luận cùng bác sĩ để có phương án sàng lọc thích hợp.
PV (SHTT)