Ba kịch bản lạm phát khi giá dầu biến động vì căng thẳng Trung Đông

Giá dầu tăng có thể tạo hiệu ứng lan tỏa lên lạm phát

Trao đổi với Vietnamnet, ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng (Trường Đại học Nguyễn Trãi), cho rằng căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đang khiến thị trường năng lượng toàn cầu trở nên nhạy cảm hơn, làm gia tăng lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung.

Theo ông Huy, biến động giá xăng dầu không chỉ tác động đến thị trường năng lượng mà còn có thể lan sang nhiều lĩnh vực của nền kinh tế. Xăng dầu là đầu vào quan trọng của các ngành vận tải, logistics, công nghiệp chế biến và một phần nông nghiệp.

Khi giá nhiên liệu tăng, chi phí vận tải và logistics thường chịu tác động trực tiếp đầu tiên. Áp lực chi phí này có thể dần phản ánh vào giá thành hàng hóa, dù trong thực tế nhiều doanh nghiệp có xu hướng chia sẻ hoặc hấp thụ một phần chi phí để duy trì sức cạnh tranh.

Ở góc độ vĩ mô, biến động giá xăng dầu cũng có thể tạo áp lực nhất định lên lạm phát. Trong rổ tính chỉ số giá tiêu dùng (CPI), nhóm giao thông chiếm tỷ trọng đáng kể nên giá nhiên liệu tăng có thể tác động trực tiếp tới CPI.

“Bên cạnh tác động trực tiếp, chi phí sản xuất và phân phối tăng cũng có thể tạo hiệu ứng lan tỏa lên mặt bằng giá”, ông Huy nói.

Ba kịch bản lạm phát khi giá dầu biến động

Theo ông Nguyễn Quang Huy, trong bối cảnh thị trường năng lượng khó dự báo, việc xây dựng các kịch bản ứng phó là cần thiết để hạn chế rủi ro lạm phát.

Kịch bản thứ nhất là giá dầu tăng mạnh và kéo dài nếu căng thẳng địa chính trị leo thang, khiến nguồn cung toàn cầu bị gián đoạn. Khi đó, chi phí năng lượng duy trì ở mức cao có thể gây áp lực đáng kể lên chi phí sản xuất và mặt bằng giá.

“Khi cú sốc giá dầu xảy ra, việc phối hợp linh hoạt các chính sách vĩ mô và các công cụ bình ổn giá sẽ đóng vai trò quan trọng trong kiểm soát lạm phát”, ông Huy nhận định.

Kịch bản thứ hai là giá dầu tăng nhưng vẫn trong phạm vi kiểm soát khi nguồn cung toàn cầu chưa bị gián đoạn nghiêm trọng. Trong trường hợp này, nền kinh tế có thể thích ứng thông qua điều chỉnh chi phí và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng.

Kịch bản thứ ba là giá dầu chỉ tăng trong ngắn hạn do yếu tố tâm lý thị trường, sau đó dần ổn định khi cung – cầu năng lượng toàn cầu tìm được điểm cân bằng.

“Việc chuẩn bị các kịch bản giúp cơ quan quản lý và doanh nghiệp chủ động hơn trong điều hành cũng như quản trị rủi ro chi phí đầu vào”, ông Huy cho biết.

Doanh nghiệp cần chủ động thích ứng

Theo ông Huy, trong bối cảnh chi phí năng lượng biến động khó lường, doanh nghiệp cần chủ động xây dựng chiến lược thích ứng.

Một trong những giải pháp quan trọng là nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng thông qua cải tiến công nghệ và tối ưu quy trình sản xuất nhằm giảm tiêu hao nhiên liệu.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp có thể tái cấu trúc chuỗi cung ứng và logistics, lựa chọn phương thức vận tải hiệu quả hơn để giảm phụ thuộc vào chi phí nhiên liệu.

Về dài hạn, vị chuyên gia cho rằng việc đa dạng hóa nguồn cung năng lượng, nâng cao năng lực chế biến xăng dầu trong nước và thúc đẩy phát triển năng lượng tái tạo sẽ giúp giảm độ nhạy của nền kinh tế trước biến động giá dầu.

“Những giải pháp này không chỉ giảm áp lực từ biến động giá năng lượng mà còn tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững”, ông Huy nói.