Kinh tế
19/10/2026 20:00Chân dung đại gia quê Thanh Hóa vừa thâu tóm 8 ha đất tại Pháp: Từ chiếc xe cũ chở mì đi bán dạo đến Top 100 người giàu nhất Ba Lan, vung tiền ủng hộ tỷ phú Phạm Nhật Vượng khi Vinfast ra mắt
Một tập đoàn Việt Nam chính thức thâu tóm khu đất rộng 8 ha ngay tại châu Âu. Tổng vốn đầu tư ban đầu: 20 triệu Euro (hơn 550 tỷ đồng). Mục tiêu: Xây dựng tổ hợp trụ sở, trung tâm hậu cần và nhà máy sản xuất phở, bún Việt Nam để đánh chiếm toàn bộ thị trường Liên minh châu Âu (EU).
Người đứng sau cú vung tiền đầy kiêu hãnh ấy là một người con xứ Thanh.
Ông tên là Tào Ngọc Tú. Chủ tịch Tập đoàn Tan-Viet VIFON. Một tỷ phú kín tiếng, một huyền thoại kinh doanh bước ra từ vùng đất học Hoằng Hóa, Thanh Hóa.
Sinh năm 1963, Tào Ngọc Tú mang trong mình dòng máu của miền quê làng Tào Trụ, xã Hoằng Lý, huyện Hoằng Hóa. Ông là con trai út của nghệ sĩ nhiếp ảnh lão làng, cựu phóng viên chiến trường Tào Hòa — một cây đại thụ của nền nhiếp ảnh xứ Thanh và Việt Nam. Nếu người cha dùng ống kính máy ảnh để ghi lại lịch sử và vẻ đẹp quê hương, thì người con trai út lại dùng bản lĩnh thương trường để khắc tên Việt Nam lên bản đồ kinh tế thế giới.
Nhưng để có cái gật đầu trị giá 20 triệu Euro trên đất Pháp hôm nay, người đàn ông Hoằng Hóa ấy đã phải đi qua một hành trình hơn 35 năm đầy máu lửa.
Đầu thập niên 1980, chàng trai trẻ Tào Ngọc Tú sang Ba Lan du học. Ông tốt nghiệp Thạc sĩ Kỹ sư ngành Cơ khí và Công nghệ máy (chuyên ngành tàu biển) tại Đại học Bách khoa Gdańsk danh giá.
Cầm tấm bằng kỹ sư trên tay giữa lúc Đông Âu bước vào thời kỳ chuyển đổi kinh tế đầy biến động, ông không xuống tàu biển, cũng không vào nhà máy. Ông chọn ở lại lập nghiệp trên thương trường.
Khởi đầu từ một nhà hàng châu Á rộng 400m² mang tên TaoTao, ông nhân rộng nó thành chuỗi 11 địa điểm. Nhưng bước ngoặt lịch sử chỉ thực sự đến vào năm 1990 tại ngôi làng Łęgowo (gần Gdańsk). Ông thành lập công ty Tan-Viet, quyết tâm nhập khẩu thực phẩm từ quê nhà sang chinh phục trời Âu.
Mặt hàng tiên phong là mì ăn liền VIFON.
Thập niên 90, người Ba Lan hoàn toàn xa lạ với món ăn này. Họ gọi những gói mì ăn liền bằng cái tên tò mò là 'súp Trung Quốc'. Các cửa hàng bản địa lạnh lùng lắc đầu từ chối. Không bỏ cuộc, chàng kỹ sư xứ Thanh tự tay bốc từng thùng mì chất lên chiếc ô tô Opel cũ kỹ, một mình cầm lái đi gõ cửa chào hàng khắp Gdańsk.
Tại một cửa hàng thực phẩm, người quản lý nhìn gói mì với ánh mắt đầy nghi hoặc. Ông ta không tin thứ sợi khô khốc này có thể biến thành một bát súp nóng hổi. Ngay lập tức, Tào Ngọc Tú xin nước sôi. Ông đứng ngay tại quầy, trực tiếp úp mì và chứng minh: Chỉ mất đúng 5 phút để có một bữa ăn thơm lừng.
Người quản lý sững sờ. Những đơn hàng đầu tiên được chốt. Và lịch sử ngành thực phẩm Ba Lan sang trang từ khoảnh khắc đó: Tào Ngọc Tú trở thành người đầu tiên đưa mì ăn liền vào quốc gia này, tạo ra thói quen tiêu thụ hàng trăm triệu gói mỗi năm cho người dân bản xứ.
Từ những thùng mì chở trên chiếc xe Opel, người đàn ông Thanh Hóa bắt đầu xây dựng một đế chế.
Không chỉ dừng lại ở việc làm nhà phân phối, năm 2005, ông thực hiện một bước đi chiến lược: Mua cổ phần và đưa chính VIFON — 'ông lớn' thực phẩm có lịch sử từ năm 1963 tại Việt Nam — gia nhập hệ sinh thái Tan-Viet của mình, đồng thời nắm giữ ghế Chủ tịch HĐQT. Ông làm chủ trọn vẹn chuỗi giá trị từ sản xuất tại quê nhà đến phân phối toàn cầu.
Những con số sau đó thực sự biết nói.
Hệ thống của ông phủ sóng hơn 70% cửa hàng bán lẻ và chợ trên toàn lãnh thổ Ba Lan. Thương hiệu mì VIFON thống trị thị trường nước này với gần 50% thị phần. Thương hiệu gia vị TaoTao của ông cũng chiếm luôn ngôi vương nước xốt châu Á với gần 40% thị phần, bên cạnh thương hiệu Tokyoto chuyên đồ Nhật Bản (sushi). Chưa dừng lại ở đó, ông còn sở hữu nhà máy đóng hộp Mewa tại Nidzica và vươn tay sang tận châu Mỹ khi xuất khẩu sữa bột sang Cuba. Tính đến năm 2026, sản phẩm từ đế chế của ông đã có mặt tại hơn 115 đến 120 quốc gia, chễm chệ trên kệ của những đại siêu thị khổng lồ như Carrefour hay E.Leclerc.
Năm 2009, 2010 và 2011, tuần báo Wprost liên tiếp vinh danh Tào Ngọc Tú trong Top 100 người giàu nhất Ba Lan (ở vị trí 91 và 93) với khối tài sản hàng trăm triệu PLN. Tạp chí danh tiếng The Economist của Anh và Forbes Ba Lan cũng phải tốn nhiều giấy mực để ngợi ca bản lĩnh của vị doanh nhân gốc Việt.
Thương trường khốc liệt không thiếu những cơn bão ngầm. Năm 2005, ông từng vướng vào những cuộc điều tra pháp lý đầy sóng gió liên quan đến hoạt động tài chính doanh nghiệp. Nhưng với uy tín và vị thế của mình, Tòa án Ba Lan đã cấp cho ông 'list żelazny' (Bảo đảm thép) — một đặc quyền cực kỳ hiếm hoi bảo đảm quyền miễn trừ và bất khả xâm phạm trong suốt quá trình tố tụng. Để rồi đến năm 2011, tòa án chính thức tuyên bố ông hoàn toàn trắng án. Vàng thật không sợ lửa. Đế chế Tan-Viet càng vươn mình mạnh mẽ hơn sau giông bão.
Dù thành danh và trở thành tỷ phú nơi xứ người, dòng máu Việt Nam và tinh thần tự tôn dân tộc trong ông chưa bao giờ nguội lạnh.
Tháng 10/2018, khi tỷ phú Phạm Nhật Vượng vừa mang hai mẫu xe VinFast đầu tiên giới thiệu tại Paris Motor Show và còn chưa bán ra thị trường, Tào Ngọc Tú đã lập tức lên tiếng. Ông là 1 trong 5 vị đại gia đầu tiên của Việt Nam công khai tuyên bố sẽ mua xe VinFast ngay khi xuất xưởng để ủng hộ trí tuệ Việt. Ông nói ngắn gọn: Doanh nghiệp Việt phải ủng hộ sản phẩm của nhau. Khi đất nước gặp khó khăn vì đại dịch COVID-19 hay bão lũ miền Trung năm 2020, tập đoàn của ông luôn âm thầm đi đầu đóng góp, sẻ chia cùng đồng bào.
Ông từng trăn trở: Nếu chỉ xuất khẩu nguyên liệu thô hoặc hàng không tên tuổi, người Việt sẽ mãi chịu thiệt. Phải xây dựng bằng được thương hiệu Việt có sức cạnh tranh sòng phẳng tại trời Âu.
Và hôm nay, ở tuổi 63, người đàn ông xứ Thanh ấy lại tiếp tục cắm một ngọn cờ mới tại nước Pháp.
Tổ hợp nhà máy 8 ha bên cạnh tuyến cao tốc huyết mạch A4 nối liền Paris, Đức, Bỉ, Hà Lan không chỉ là một bước đi kinh doanh. Đó là 'viên gạch nhỏ' ông góp vào mối quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt - Pháp. Đó là khát vọng dùng chính những sợi phở, sợi bún truyền thống của quê hương để chinh phục những thực khách khó tính nhất châu Âu ngay trên sân nhà của họ.
Từ một cậu con trai út của vùng đất Hoằng Hóa (Thanh Hóa) rời quê đi học ngành tàu biển, tự lái xe đi bán từng thùng mì, đến vị Chủ tịch nắm giữ đế chế thực phẩm đa quốc gia. Câu chuyện của Tào Ngọc Tú là minh chứng hùng hồn nhất cho khí chất người xứ Thanh và bản lĩnh người Việt: Đi ra biển lớn không chỉ để mưu sinh, mà để làm chủ cuộc chơi.
PV (SHTT)