Kinh tế
13/11/2026 09:19Chính phủ đề xuất: Sàn thương mại điện tử đã khấu trừ thuế, người bán có thể không phải xuất hóa đơn
Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Tài chính nghiên cứu, đơn giản hóa chính sách theo hướng người bán hàng trên sàn thương mại điện tử có chức năng thanh toán không phải lập hóa đơn đối với những giao dịch mà sàn đã thực hiện khấu trừ thuế.
Theo báo cáo gửi Quốc hội, Chính phủ yêu cầu Bộ Tài chính phân tích các quy định nhằm giảm chi phí phát hành hóa đơn cho doanh nghiệp và hộ kinh doanh sử dụng hóa đơn điện tử. Một trong những nội dung được xem xét là không bắt buộc người nộp thuế lưu trữ những hóa đơn đã được truyền dữ liệu đến cơ quan thuế.
Đáng chú ý, với hoạt động bán hàng trên sàn thương mại điện tử có chức năng thanh toán, nếu nền tảng đã khấu trừ thuế theo từng giao dịch thì người bán có thể không phải tiếp tục lập hóa đơn.
Thông tin này nhận được sự quan tâm của nhiều hộ kinh doanh, đặc biệt là những người có số lượng đơn hàng lớn mỗi ngày.
Ông Nguyễn Văn Giáp, chủ một hộ kinh doanh quần áo tại Mỹ Đức (Hà Nội), chuyên bán hàng trên Shopee, cho biết đây là tín hiệu tích cực đối với các cá nhân và hộ kinh doanh trực tuyến.
Theo ông Giáp, chi phí phát hành mỗi hóa đơn hiện vào khoảng 300-500 đồng, chưa tính tiền sử dụng phần mềm. Với lượng đơn hàng thường xuyên vượt 100 đơn/ngày, khoản chi này không hề nhỏ. Đặc biệt, vào những dịp khuyến mại lớn như ngày 11/11, số đơn hàng có thể tăng gấp 3 lần, khiến chi phí hóa đơn đội lên đáng kể.
Tuy nhiên, điều khiến người bán lo ngại hơn cả là nguy cơ bị xử phạt do xuất hóa đơn chậm hoặc xảy ra sai sót trong quá trình lập hóa đơn.
Ông Giáp cho rằng nếu sàn đã khấu trừ thuế cho từng giao dịch và người bán không còn phải xuất hóa đơn tương ứng, hộ kinh doanh sẽ tiết kiệm được một khoản chi phí đáng kể. Điều này cũng có thể giúp giá bán đến tay người tiêu dùng cạnh tranh hơn, đồng thời giảm áp lực về thủ tục cho người kinh doanh.
Trong khi đó, ông Trần Ngọc Lâm, chủ một hộ kinh doanh thiết bị điện tử tại Mỹ Đình (Hà Nội), cho rằng chính sách dự kiến mang lại lợi ích cho hộ kinh doanh và cá nhân nhưng có thể tạo ra sự khác biệt trong cách đối xử với doanh nghiệp.
Theo ông Lâm, hiện nay các sàn có trách nhiệm khấu trừ và nộp thuế thay cho hộ, cá nhân kinh doanh, trong khi doanh nghiệp vẫn phải lập hóa đơn cho từng giao dịch. Nếu chỉ đơn giản hóa thủ tục cho hộ và cá nhân, chính sách có thể chưa tạo đủ động lực để các hộ kinh doanh chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp.
Vì vậy, ông đề xuất mở rộng phạm vi áp dụng cho cả doanh nghiệp. Theo hướng này, sàn thương mại điện tử có chức năng thanh toán sẽ thực hiện khấu trừ thuế theo từng giao dịch, không phân biệt người bán là doanh nghiệp, hộ kinh doanh hay cá nhân. Khi nghĩa vụ thuế đã được sàn thực hiện, người bán không cần lập thêm hóa đơn cho giao dịch đó.
Giảm chi phí nhưng vẫn bảo đảm dữ liệu quản lý thuế
Dưới góc độ tư vấn thuế, ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán Thuế Keytas, đánh giá đề xuất không bắt buộc xuất hóa đơn đối với những giao dịch đã được sàn khấu trừ thuế là phù hợp.
Theo ông Tuấn, người bán có thể chỉ cần lập hóa đơn đối với những khách hàng có nhu cầu nhận chứng từ này. Cách tiếp cận đó sẽ giúp giảm chi phí hóa đơn điện tử, chi phí vận hành cũng như các khoản phát sinh trong quá trình tuân thủ quy định thuế.
Ông phân tích, công tác quản lý thuế hiện nay dựa nhiều vào dữ liệu hóa đơn điện tử và dòng tiền thanh toán. Tuy nhiên, việc vận hành, lưu trữ hệ thống hóa đơn điện tử cũng đòi hỏi nguồn lực đáng kể từ cả cơ quan nhà nước lẫn người nộp thuế.
Trong khi đó, hóa đơn vốn là chứng từ do tổ chức, cá nhân bán hàng hoặc cung cấp dịch vụ lập để ghi nhận thông tin giao dịch. Nếu cơ quan thuế có thể khai thác những nguồn dữ liệu khác đầy đủ và đáng tin cậy để xác định nghĩa vụ thuế, việc yêu cầu người bán lập thêm hóa đơn có thể trở thành một khâu thủ tục không cần thiết.
Theo ông Tuấn, các sàn thương mại điện tử hiện nắm giữ nhiều thông tin quan trọng, bao gồm danh tính người mua, người bán, giá trị đơn hàng và khoản thanh toán. Đối với những giao dịch thuộc diện khấu trừ thuế, nền tảng còn trực tiếp thực hiện việc khấu trừ theo từng lần phát sinh.
Vì vậy, ông đề xuất cơ quan thuế nghiên cứu kết nối dữ liệu từ các sàn vào hệ thống hóa đơn điện tử của ngành thuế, thay vì yêu cầu người bán lập thêm chứng từ để ghi nhận lại những giao dịch đã có dữ liệu.
Bên cạnh đó, dòng tiền chuyển vào tài khoản của người bán cũng có thể được sử dụng làm căn cứ đối chiếu doanh thu. Việc kết hợp dữ liệu từ sàn thương mại điện tử và ngân hàng sẽ hỗ trợ cơ quan thuế kiểm tra, giám sát hoạt động kinh doanh, đồng thời giảm bớt gánh nặng thủ tục cho người bán.
Sàn đã khấu trừ thuế, không lo thất thu ngân sách?
Một vấn đề khác được quan tâm là liệu việc giảm yêu cầu lập hóa đơn có ảnh hưởng đến khả năng kiểm soát doanh thu và thu thuế của Nhà nước hay không.
Luật sư Trần Xoa, Giám đốc Công ty Luật Minh Đăng Quang, cho biết thời gian qua, nhiều hộ kinh doanh trên sàn thương mại điện tử gặp vướng mắc trong quá trình xuất hóa đơn. Một trong những nguyên nhân là tỷ lệ khách hàng trả lại hàng sau khi mua có thể lên tới 20%, khiến quy trình xử lý và lập hóa đơn trở nên phức tạp.
Ngoài ra, trong một số trường hợp, sàn không cung cấp đầy đủ thông tin chi tiết về giao dịch, khiến người bán mất nhiều thời gian để hoàn thiện hóa đơn.
Theo luật sư Trần Xoa, khi sàn thương mại điện tử đã thực hiện khấu trừ và nộp thuế theo từng giao dịch, nghĩa vụ thuế của người bán đối với các giao dịch đó đã được bảo đảm thông qua cơ chế này. Vì vậy, việc tiếp tục yêu cầu lập hóa đơn có thể chủ yếu làm phát sinh thêm thủ tục hành chính.
Ông cho rằng nếu chính sách được điều chỉnh theo hướng người bán không phải xuất hóa đơn đối với giao dịch đã được sàn khấu trừ thuế, các hộ kinh doanh sẽ giảm đáng kể áp lực về giấy tờ, thời gian và chi phí.
Đề xuất của Chính phủ vì thế không chỉ được kỳ vọng giúp đơn giản hóa quy trình bán hàng trực tuyến mà còn mở ra hướng quản lý thuế dựa trên việc khai thác, kết nối dữ liệu giao dịch. Điều được các hộ kinh doanh quan tâm hiện nay là phạm vi áp dụng và cách thức triển khai chính sách trong thời gian tới.
Bích Ngọc (SHTT)