Kinh tế
28/10/2026 20:48Giá điện từ tháng 11 có thể giảm bao nhiêu sau 4 lần tăng liên tiếp?
Giá điện có thể giảm lần đầu sau hơn 3 năm
Tại cuộc họp về các kịch bản điều hành giá xăng dầu và điện ngày 27/10, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng yêu cầu Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) khẩn trương rà soát chi phí, xây dựng phương án giảm giá bán lẻ điện bình quân.
Theo chỉ đạo, phương án giảm giá điện dự kiến áp dụng từ ngày 1/11/2026 đến hết ngày 31/3/2027. EVN có trách nhiệm báo cáo phương án để Bộ Công Thương kiểm tra, rà soát và cho ý kiến, bảo đảm việc điều chỉnh được thực hiện đúng tiến độ.
Bộ Công Thương đồng thời phải xem xét những nội dung thuộc thẩm quyền và báo cáo cấp có thẩm quyền đối với các vấn đề vượt thẩm quyền.
Yêu cầu giảm giá điện được đưa ra sau giai đoạn giá điện liên tục tăng, tạo áp lực lên chi phí sản xuất, kinh doanh cũng như sinh hoạt của người dân.
Từ tháng 5/2023 đến nay, giá bán lẻ điện bình quân đã trải qua 4 lần điều chỉnh tăng liên tiếp, chưa có lần giảm nào.
Cụ thể, tháng 5/2023, giá điện tăng 3%, lên 1.920,37 đồng/kWh. Đến tháng 11 cùng năm, giá tiếp tục tăng 4,5%, đạt 2.006,79 đồng/kWh.
Tháng 10/2024, giá điện được điều chỉnh tăng thêm 4,8%, lên 2.103,12 đồng/kWh. Lần tăng gần nhất diễn ra vào tháng 5/2025, với mức tăng 4,8%, đưa giá bán lẻ điện bình quân lên 2.204,07 đồng/kWh.
Như vậy, sau 4 lần tăng, giá điện bình quân đã cao hơn khoảng 340 đồng/kWh, tương đương mức tăng trên 18% so với thời điểm trước tháng 5/2023.
Nếu phương án giảm giá điện được triển khai từ tháng 11 tới, đây sẽ là lần đầu tiên giá điện được điều chỉnh giảm sau hơn 3 năm tăng liên tiếp.
Giá điện giảm 3%, 5% hay 7% sẽ còn bao nhiêu?
Theo Nghị định 72/2025/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 278/2026/NĐ-CP, giá bán lẻ điện bình quân có thể được điều chỉnh giảm khi kết quả tính toán giảm từ 1% trở lên so với mức hiện hành.
Quy định không đặt ra mức giảm tối đa theo tỷ lệ phần trăm. Tuy nhiên, giá điện sau điều chỉnh phải nằm trong khung giá bán lẻ điện bình quân do Thủ tướng Chính phủ quy định.
Theo Quyết định 07/2025/QĐ-TTg, khung giá bán lẻ điện bình quân hiện dao động từ 1.826,2 đến 2.444,09 đồng/kWh, chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng.
Với mức giá hiện hành 2.204,07 đồng/kWh, nếu giảm 3%, giá điện bình quân sẽ còn khoảng 2.138 đồng/kWh, tương đương giảm 66 đồng/kWh.
Trong trường hợp giảm 5%, giá điện còn khoảng 2.094 đồng/kWh, thấp hơn mức hiện tại 110 đồng/kWh. Nếu giảm 7%, giá điện bình quân sẽ về khoảng 2.050 đồng/kWh, tương đương giảm 154 đồng/kWh.
Đây là những mức tính toán theo các kịch bản giảm giá, chưa phải phương án chính thức được EVN công bố.
Dư địa giảm giá điện đến từ đâu?
Một trong những cơ sở được quan tâm khi xem xét giảm giá điện là kết quả sản xuất, kinh doanh và tình hình tài chính của EVN trong thời gian gần đây.
Theo kết quả kiểm tra chi phí sản xuất, kinh doanh điện năm 2025 vừa được EVN công bố, tổng chi phí sản xuất, kinh doanh điện đạt hơn 601.680 tỷ đồng, tương ứng giá thành 2.092,70 đồng/kWh.
Mức giá thành này thấp hơn khoảng 111 đồng/kWh so với giá bán lẻ điện bình quân hiện hành, tương đương khoảng 5,05%.
Bên cạnh đó, tình hình tài chính của EVN trong năm 2026 ghi nhận những chuyển biến tích cực. Đến cuối tháng 6/2026, công ty mẹ EVN đã chuyển từ trạng thái lỗ lũy kế sang có lợi nhuận sau thuế chưa phân phối dương hơn 3.000 tỷ đồng.
Tuy nhiên, theo TS. Nguyễn Huy Hoạch, chuyên gia Hiệp hội Năng lượng Việt Nam, kết quả lợi nhuận của doanh nghiệp điện chịu ảnh hưởng từ nhiều yếu tố, trong đó có sản lượng điện, cơ cấu nguồn phát, giá nhiên liệu, giá mua điện, tỷ giá, chi phí tài chính và hiệu quả vận hành.
Vì vậy, điều quan trọng không chỉ nằm ở kết quả kinh doanh mà còn là việc làm rõ cơ cấu chi phí cung ứng điện, các khoản đã được thu hồi và khả năng tiếp tục tiết giảm chi phí trong toàn hệ thống.
Theo ông Hoạch, dư địa giảm giá điện cần được tìm kiếm từ việc tối ưu cơ cấu nguồn điện, kiểm soát chi phí nhiên liệu, nâng cao hiệu quả huy động nguồn, giảm tổn thất điện năng và cải thiện công tác vận hành, quản trị, sử dụng vốn đầu tư.
Đây là những yếu tố có ý nghĩa quyết định đối với khả năng giảm giá điện một cách bền vững, thay vì chỉ dựa vào kết quả kinh doanh thuận lợi trong một giai đoạn.
Giảm giá điện cần đi cùng bài toán đầu tư dài hạn
TS. Nguyễn Huy Hoạch lưu ý, việc điều hành giá điện cần tính đến nhu cầu đầu tư rất lớn của ngành điện trong những năm tới.
Theo chuyên gia, chính sách giá điện hiện phải giải quyết đồng thời ba yêu cầu: kiểm soát chi phí đối với nền kinh tế, duy trì sức khỏe tài chính của doanh nghiệp điện lực và bảo đảm nguồn lực đầu tư cho hệ thống điện.
Do đó, bên cạnh mức giảm giá cụ thể, vấn đề cần làm rõ trong phương án sắp tới là EVN có thể tiết giảm bao nhiêu chi phí thực tế, những khoản chi phí nào được đưa vào tính giá và khả năng duy trì mức giá sau thời gian hỗ trợ.
Thông tin với PV Tiền Phong, một lãnh đạo Cục Điện lực, Bộ Công Thương cho biết cơ quan này đang phối hợp với EVN rà soát, tính toán phương án giảm giá bán lẻ điện bình quân theo chỉ đạo của Chính phủ.
Mức giảm cụ thể sẽ được xác định trên cơ sở chi phí sản xuất, kinh doanh điện và các yếu tố liên quan, bảo đảm phù hợp với quy định hiện hành.
Như vậy, khả năng giá điện giảm từ tháng 11 đã được đặt ra, nhưng mức điều chỉnh cuối cùng vẫn phụ thuộc vào kết quả rà soát chi phí và phương án do EVN xây dựng.
QT (SHTT)