Giá xăng dầu biến động, cơ quan quản lý tính kịch bản điều hành Quỹ Bình ổn và phương án thuế

Cơ quan quản lý xây dựng nhiều phương án điều hành giá xăng dầu

Trong bối cảnh giá dầu thế giới liên tục biến động do ảnh hưởng từ tình hình địa chính trị và thị trường năng lượng toàn cầu, cơ quan quản lý tại Việt Nam đang triển khai nhiều giải pháp nhằm kiểm soát giá xăng dầu trong nước.

Theo lãnh đạo Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước thuộc Bộ Công Thương, cơ quan này đã báo cáo Chính phủ về việc áp dụng cơ chế điều hành giá xăng dầu linh hoạt hơn trong thời gian tới. Một trong những công cụ quan trọng được xem xét là việc sử dụng Quỹ Bình ổn xăng dầu để giảm bớt tác động của biến động giá.

Theo phương án đang được nghiên cứu, nếu giá cơ sở của xăng dầu trên thị trường tăng vượt ngưỡng khoảng 7%, cơ quan điều hành có thể áp dụng biện pháp điều chỉnh giá theo chu kỳ ngắn hơn thay vì chờ kỳ điều hành định kỳ. Trong trường hợp cần thiết, Quỹ Bình ổn xăng dầu sẽ được sử dụng nhằm hạn chế mức tăng của giá xăng dầu trong nước.

Cơ chế này được kỳ vọng giúp thị trường phản ứng nhanh hơn trước diễn biến của giá dầu thế giới, đồng thời bảo đảm nguồn cung ổn định. Khi điều hành giá xăng dầu linh hoạt, doanh nghiệp nhập khẩu có thể chủ động kế hoạch kinh doanh, trong khi người tiêu dùng cũng tránh tâm lý mua tích trữ khi giá có dấu hiệu tăng mạnh.

Tuy nhiên, cơ quan quản lý cũng thừa nhận việc sử dụng Quỹ Bình ổn xăng dầu với mức chi lớn trong thời gian dài có thể khiến quỹ sớm cạn. Nếu mỗi lít xăng dầu được hỗ trợ từ 4.000 đến 5.000 đồng, nguồn quỹ sẽ giảm nhanh khi thị trường biến động mạnh.

Vì vậy, Bộ Công Thương đang phối hợp với Bộ Tài chính xây dựng phương án tài chính dự phòng nhằm bảo đảm nguồn lực cho hoạt động bình ổn thị trường. Trong trường hợp giá dầu thế giới tiếp tục tăng, các cơ quan chức năng có thể đề xuất Chính phủ bổ sung nguồn lực để duy trì hiệu quả của Quỹ Bình ổn xăng dầu.

Bên cạnh đó, cơ quan quản lý cũng đang nghiên cứu phương án điều chỉnh thuế xăng dầu. Việc giảm thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu được xem là một trong những giải pháp có thể áp dụng trong trường hợp giá xăng dầu tăng mạnh.

Đề xuất này sẽ được báo cáo lên Chính phủ và Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét. Theo các chuyên gia, việc điều chỉnh thuế xăng dầu có thể giúp giảm áp lực chi phí nhiên liệu trong ngắn hạn và hỗ trợ ổn định thị trường.

Song song với chính sách giá, Chính phủ cũng yêu cầu các bộ, ngành xây dựng phương án mới về dự trữ xăng dầu quốc gia. Đây được xem là yếu tố quan trọng để bảo đảm nguồn cung khi thị trường năng lượng toàn cầu xảy ra biến động.

Dự trữ xăng dầu và chính sách thuế được tính toán

Theo định hướng mới, hệ thống dự trữ xăng dầu của Việt Nam sẽ được xây dựng theo nhiều tầng. Trong đó, dự trữ quốc gia đóng vai trò chủ đạo nhằm bảo đảm an ninh năng lượng trong những tình huống khẩn cấp.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp đầu mối xăng dầu cũng được yêu cầu duy trì lượng dự trữ thương mại theo quy định. Hiện nay, doanh nghiệp đầu mối phải bảo đảm dự trữ tối thiểu tương đương khoảng 20 ngày cung ứng, trong khi doanh nghiệp phân phối phải duy trì mức dự trữ tối thiểu khoảng 5 ngày.

Khi nghị định mới về kinh doanh xăng dầu được ban hành, cơ quan quản lý dự kiến sẽ tăng cường kiểm tra việc thực hiện quy định dự trữ của các doanh nghiệp. Việc bảo đảm dự trữ thương mại được xem là yếu tố quan trọng giúp ổn định giá xăng dầu trong nước khi giá dầu thế giới biến động.

Ngoài nguồn dự trữ trong nước, cơ quan quản lý cũng tính toán khả năng dự trữ trên thị trường quốc tế. Phương án này nhằm bảo đảm nguồn nguyên liệu cho sản xuất và cung ứng xăng dầu trong trường hợp chuỗi cung ứng toàn cầu gặp gián đoạn.

Các chuyên gia kinh tế cho rằng việc điều hành giá xăng dầu cần kết hợp nhiều công cụ khác nhau. Trong ngắn hạn, Quỹ Bình ổn xăng dầu vẫn là giải pháp hiệu quả để giảm bớt các cú sốc giá khi thị trường biến động mạnh.

Tuy nhiên, về dài hạn, chính sách điều hành cần dựa trên các yếu tố nền tảng như thuế, dự trữ và cơ chế thị trường. Nếu giá dầu thế giới tiếp tục tăng trong thời gian dài, việc điều chỉnh thuế xăng dầu có thể trở thành giải pháp quan trọng để giảm áp lực chi phí cho nền kinh tế.

Đại diện Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam cũng cho rằng thị trường xăng dầu trong nước sẽ còn đối mặt nhiều thách thức khi nguồn cung toàn cầu biến động. Các doanh nghiệp kiến nghị kéo dài thời gian áp dụng mức giảm thuế xăng dầu đối với một số mặt hàng nhập khẩu.

Theo doanh nghiệp, hợp đồng nhập khẩu xăng dầu thường được ký kết trong thời gian dài. Nếu chính sách thuế thay đổi quá nhanh, doanh nghiệp sẽ gặp khó khăn trong việc xây dựng kế hoạch kinh doanh và bảo đảm nguồn cung.

Ngoài ra, các doanh nghiệp cũng đề xuất xem xét điều chỉnh một số loại thuế liên quan đến hoạt động lưu trữ xăng dầu tại kho ngoại quan. Hiện nay, doanh nghiệp nước ngoài khi đưa xăng dầu vào kho ngoại quan tại Việt Nam vẫn phải chịu một số khoản thuế nhất định.

Việc điều chỉnh các chính sách này được kỳ vọng sẽ thu hút thêm nguồn cung từ thị trường quốc tế, góp phần ổn định giá xăng dầu trong nước khi giá dầu thế giới biến động.

Một số chuyên gia cũng đề xuất sử dụng Quỹ Bình ổn xăng dầu theo hướng linh hoạt hơn, không chỉ để bù giá mà còn có thể dùng để tạo nguồn dự trữ. Nếu nguồn quỹ được sử dụng để mua xăng dầu trong giai đoạn giá dầu thế giới ở mức thấp, lượng dự trữ này có thể trở thành nguồn cung bổ sung cho thị trường khi giá tăng cao.

Theo đánh giá của các chuyên gia, việc kết hợp các công cụ như Quỹ Bình ổn xăng dầu, chính sách thuế xăng dầu, dự trữ chiến lược và cơ chế điều hành giá xăng dầu linh hoạt sẽ giúp thị trường năng lượng trong nước ổn định hơn trước những biến động từ bên ngoài.