Kinh tế
21/10/2026 07:32Lãi suất trái phiếu bất động sản lên 13%/năm, áp lực đáo hạn gia tăng
Thị trường trái phiếu doanh nghiệp ghi nhận sự điều chỉnh về quy mô phát hành trong quý III/2026, sau giai đoạn tăng mạnh ở quý trước. Tuy nhiên, diễn biến đáng chú ý là lãi suất huy động vốn tiếp tục đi lên, tiến gần vùng đỉnh từng ghi nhận trong giai đoạn 2022-2023.
Theo báo cáo thị trường trái phiếu quý III của S&I Ratings, thuộc Công ty Chứng khoán SSI, tổng giá trị trái phiếu doanh nghiệp phát hành trong quý đạt 179.400 tỷ đồng, giảm 26% so với quý II. Dù vậy, nếu so với cùng kỳ năm trước, quy mô phát hành vẫn tăng 8%.
Diễn biến này tương đồng với năm 2025, khi hoạt động huy động vốn qua trái phiếu tăng mạnh trong quý II sau giai đoạn đầu năm trầm lắng, trước khi điều chỉnh vào quý III.
Trong khi tổng giá trị phát hành toàn thị trường giảm so với quý trước, kênh phát hành trái phiếu ra công chúng lại ghi nhận mức cao nhất từ trước đến nay. Cụ thể, có 16 đợt phát hành thành công trong quý III, huy động tổng cộng 31.600 tỷ đồng, tăng 55% so với cùng kỳ.
Nhóm ngân hàng thương mại tiếp tục đóng vai trò chủ đạo với 8 đợt phát hành, phần lớn có quy mô từ 1.000 đến 3.000 tỷ đồng. Đáng chú ý, riêng Agribank huy động thành công 15.000 tỷ đồng thông qua hình thức phát hành này.
Ngoài ngân hàng, các công ty chứng khoán cùng doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực tài chính, tiêu dùng cũng tham gia thị trường, dù phần lớn các đợt phát hành có giá trị dưới 1.000 tỷ đồng.
Đi cùng sự thay đổi về quy mô huy động là xu hướng tăng lãi suất. S&I Ratings cho biết lãi suất coupon bình quân, tức mức lãi được tính trên giá trị danh nghĩa của trái phiếu, đã tăng khoảng 2,5 điểm phần trăm so với vùng đáy năm 2025. Tuy nhiên, tốc độ tăng chậm lại đáng kể trong quý III khi mặt bằng lãi suất tiến gần đỉnh của giai đoạn 2022-2023.
Ở nhóm ngân hàng, lãi suất phát hành bình quân đạt 8,85%/năm, cao hơn mức bình quân 8,7%/năm của năm 2022. Một số lô trái phiếu ghi nhận lãi suất vượt 10%/năm.
Đáng chú ý hơn, lãi suất phát hành của nhóm doanh nghiệp bất động sản và các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực khác đã lên tới 12,5-13%/năm. Mức lãi suất này cho thấy chi phí huy động vốn qua trái phiếu đang ở ngưỡng cao đối với các doanh nghiệp phát hành.
Năm 2027, khoảng 156.000 tỷ đồng trái phiếu bất động sản đến hạn
Bên cạnh mặt bằng lãi suất tăng, thị trường còn đối diện áp lực từ lượng trái phiếu sắp đến hạn thanh toán.
Theo ước tính của S&I Ratings, tổng giá trị trái phiếu doanh nghiệp đáo hạn trong quý IV/2026 vào khoảng 93.000 tỷ đồng, cao nhất trong các quý của năm. Trong đó, riêng trái phiếu bất động sản chiếm khoảng 46.900 tỷ đồng, tương đương gần một nửa tổng giá trị đến hạn.
Áp lực này dự kiến tiếp tục gia tăng trong năm 2027. Tổng giá trị trái phiếu doanh nghiệp đáo hạn được ước tính đạt 276.000 tỷ đồng, tăng 22% so với năm 2026.
Riêng lĩnh vực bất động sản có khoảng 156.000 tỷ đồng trái phiếu đến hạn, chiếm 57% tổng giá trị đáo hạn của toàn thị trường. Điều này đồng nghĩa cứ 100 đồng trái phiếu doanh nghiệp dự kiến đến hạn trong năm 2027 thì có khoảng 57 đồng thuộc nhóm bất động sản.
Quy mô trái phiếu đến hạn lớn đặt ra nhu cầu huy động nguồn tiền để thực hiện nghĩa vụ thanh toán. Theo báo cáo, hoạt động phát hành mới trong thời gian tới không chỉ nhằm bổ sung vốn triển khai dự án mà còn phục vụ việc cơ cấu lại những khoản nợ hiện hữu.
Tuy nhiên, quá trình huy động vốn diễn ra trong bối cảnh chi phí vay có xu hướng duy trì ở mức cao. S&I Ratings dự báo mặt bằng lãi suất trong nước và quốc tế sẽ tiếp tục ở mức cao, ít nhất đến nửa đầu năm 2027.
Điều này tạo thêm áp lực đối với những doanh nghiệp có đòn bẩy tài chính lớn hoặc cần huy động lượng vốn đáng kể. Khi lãi suất phát hành tăng, chi phí phải trả cho nguồn vốn mới cũng gia tăng, khiến bài toán cân đối dòng tiền và nghĩa vụ nợ trở nên đáng chú ý hơn.
Doanh nghiệp tìm thêm nguồn vốn ngoài thị trường trong nước
Trước áp lực lãi suất và nhu cầu tái cấp vốn, các doanh nghiệp cùng tổ chức tài chính Việt Nam đang từng bước mở rộng phương án huy động, trong đó có việc tiếp cận thị trường vốn quốc tế.
Việc tìm kiếm nguồn vốn từ bên ngoài có thể tạo thêm lựa chọn cho doanh nghiệp, nhưng không chỉ được xem xét trên mức lãi suất danh nghĩa. Theo báo cáo, các đơn vị huy động còn phải tính đến chi phí thu xếp vốn, xếp hạng tín nhiệm và phòng ngừa rủi ro tỷ giá.
Đây là những khoản chi phí có thể ảnh hưởng đến tổng chi phí huy động thực tế, ngay cả khi mức lãi suất của khoản vốn quốc tế có lợi thế so với thị trường trong nước.
S&I Ratings nhận định nhu cầu vốn cho hoạt động kinh doanh, đầu tư và tái cấp vốn sẽ tiếp tục hỗ trợ thị trường trái phiếu doanh nghiệp trong trung hạn. Tuy nhiên, mặt bằng lãi suất cao vẫn là thách thức đối với khả năng phát hành và chi phí sử dụng vốn.
Trong bối cảnh lượng trái phiếu đáo hạn tăng mạnh, đặc biệt ở lĩnh vực bất động sản, việc cân đối giữa nhu cầu huy động mới và nghĩa vụ thanh toán các khoản nợ cũ sẽ tiếp tục là vấn đề quan trọng đối với doanh nghiệp.
Theo đánh giá của S&I Ratings, thị trường trái phiếu doanh nghiệp vẫn cần thêm thời gian để tái cấu trúc theo hướng bền vững, khi nhu cầu huy động vốn còn lớn nhưng chi phí vốn chưa có dấu hiệu giảm rõ rệt.
PV (SHTT)