Kinh tế
17/10/2026 21:14Người được Elon Musk thừa nhận giỏi hơn mình: Từ bạn học thiên tài đến nhân vật quan trọng của Tesla
Trong cuốn tiểu sử Elon Musk xuất bản năm 2023, nhà báo Walter Isaacson tiết lộ một chi tiết đáng chú ý về tỷ phú công nghệ Mỹ. Trong số những người từng học tập và làm việc cùng, Musk đặc biệt đánh giá cao năng lực vật lý của Nhậm Vũ Tường, người bạn quen biết từ thời sinh viên tại Đại học Pennsylvania hơn 30 năm trước.
Nếu Musk trở thành một trong những tỷ phú nổi tiếng nhất thế giới với Tesla và SpaceX, Nhậm Vũ Tường lại lựa chọn con đường ít xuất hiện trước truyền thông hơn. Tuy nhiên, sự nghiệp của ông gắn với nhiều dấu mốc đáng chú ý, từ các doanh nghiệp công nghệ tại Thung lũng Silicon đến dự án nhà máy Tesla tại Thượng Hải.
Hiện Nhậm Vũ Tường là nhà sáng lập kiêm chủ tịch Carbonology, doanh nghiệp phát triển công nghệ thu giữ khí CO2 trong không khí và chuyển hóa thành nhiên liệu hàng không bền vững cùng các sản phẩm phục vụ công nghiệp.
Người bạn học khiến Elon Musk phải nể phục
Sinh trưởng tại Thượng Hải, Trung Quốc, Nhậm Vũ Tường sớm bộc lộ năng lực nổi bật trong lĩnh vực khoa học tự nhiên.
Năm 1991, ông đại diện Trung Quốc tham dự Olympic Vật lý quốc tế lần thứ 22 và giành huy chương vàng. Thành tích này mở ra cơ hội học tập tại Mỹ, đưa ông đến Đại học Pennsylvania, nơi một cuộc gặp gỡ quan trọng diễn ra vào năm 1992.
Thời điểm đó, Elon Musk vừa chuyển từ Đại học Queen's ở Canada sang Pennsylvania. Hai sinh viên nhanh chóng tìm thấy tiếng nói chung nhờ niềm đam mê vật lý, khoa học và những bài toán kỹ thuật phức tạp.
Họ trở thành bạn thân, cùng thực hiện các thí nghiệm trong phòng nghiên cứu và thường xuyên trao đổi về vật liệu, lực hấp dẫn, tên lửa cũng như khả năng đưa các nguyên lý vật lý vào ứng dụng công nghệ.
Trong cuốn tiểu sử do Walter Isaacson chấp bút, Musk được thuật lại là đã xem Nhậm Vũ Tường như người duy nhất có trình độ vật lý vượt trội hơn mình. Đó là một đánh giá đặc biệt dành cho người bạn cùng trường, đồng thời phản ánh sự nể trọng mà Musk dành cho năng lực chuyên môn của ông.
Năm 1995, cả hai tốt nghiệp Đại học Pennsylvania và cùng được nhận vào chương trình sau đại học tại Stanford. Tuy nhiên, từ đây, hai người lựa chọn những hướng phát triển khác nhau.
Musk nhanh chóng rời Stanford để khởi nghiệp, bắt đầu với Zip2 trước khi tiếp tục theo đuổi những dự án công nghệ khác. Trong khi đó, Nhậm Vũ Tường quyết định hoàn thành chương trình thạc sĩ kỹ thuật điện tại Stanford, rồi mới bước vào môi trường doanh nghiệp.
Một người sớm lựa chọn khởi nghiệp, người còn lại dành nhiều năm tích lũy kiến thức và kinh nghiệm điều hành. Dù khác biệt về định hướng, mối quan hệ giữa họ vẫn được duy trì trong nhiều thập kỷ.
Gần 20 năm ở Thung lũng Silicon trước khi gia nhập Tesla
Sau khi rời Stanford, Nhậm Vũ Tường làm việc tại nhiều doanh nghiệp công nghệ Mỹ, trong đó có Rainfinity, Yahoo và XtremIO.
Trong gần hai thập kỷ, ông tích lũy kinh nghiệm về phát triển phần mềm, hạ tầng dữ liệu, quản lý sản phẩm và điều hành các nhóm kỹ thuật. Đây cũng là giai đoạn ông từng bước xây dựng sự nghiệp trong môi trường công nghệ có tốc độ phát triển nhanh tại Thung lũng Silicon.
Một dấu mốc đáng chú ý là thời gian làm việc tại XtremIO, doanh nghiệp chuyên phát triển công nghệ lưu trữ dữ liệu dành cho khách hàng doanh nghiệp. Năm 2012, XtremIO được tập đoàn EMC mua lại.
Trong thời gian này, Nhậm Vũ Tường đảm nhiệm các vị trí quản lý và tham gia hoạt động phát triển sản phẩm, vận hành đội ngũ kỹ thuật. Tuy nhiên, ông không trở thành nhân vật thường xuyên xuất hiện trên truyền thông như người bạn Elon Musk.
Trong khi Musk ngày càng nổi tiếng với những dự án tại Tesla và SpaceX, Nhậm Vũ Tường tiếp tục tập trung vào công việc chuyên môn.
Khoảng cách về lĩnh vực hoạt động cũng không khiến tình bạn giữa họ gián đoạn. Theo tạp chí Fortune, từ năm 2012, Musk và Nhậm Vũ Tường vẫn thường gặp nhau khoảng 6 tháng một lần.
Chính mối quan hệ được duy trì qua nhiều năm đã trở thành một yếu tố quan trọng khi Musk tìm kiếm người có thể hỗ trợ Tesla giải quyết những khó khăn tại Trung Quốc.
Cuộc gặp đưa người bạn cũ vào vị trí lãnh đạo Tesla
Năm 2015, Tesla đang đối diện nhiều thách thức trong quá trình mở rộng hoạt động tại thị trường Trung Quốc. Đây là thị trường có ý nghĩa chiến lược đối với kế hoạch phát triển toàn cầu của hãng xe điện Mỹ.
Giữa thời điểm đó, Musk quyết định tìm đến Nhậm Vũ Tường.
Theo tờ The Paper, trong một cuộc gặp tại California, Musk đã hỏi người bạn cũ về cách giúp Tesla phát triển hoạt động kinh doanh tại Trung Quốc.
Điều đáng chú ý là Nhậm Vũ Tường không xuất thân từ ngành công nghiệp ô tô. Ông cũng thừa nhận bản thân chưa có hiểu biết chuyên sâu về lĩnh vực này. Tuy nhiên, với kinh nghiệm làm việc trong môi trường công nghệ và kinh doanh, ông đã đưa ra những phân tích về thị trường Trung Quốc cùng cách tiếp cận phù hợp.
Sau cuộc trao đổi, Musk đề nghị Nhậm Vũ Tường cùng sang Trung Quốc làm việc.
Lời mời khiến ông không khỏi ngạc nhiên, bởi hai người đã tốt nghiệp đại học khoảng 20 năm trước đó. Dù vậy, Nhậm Vũ Tường quyết định gia nhập Tesla trong năm 2015, đảm nhiệm chức vụ Phó Chủ tịch khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Sự nghiệp của ông tại hãng xe điện Mỹ sau đó ghi nhận những bước tiến đáng kể. Tháng 7/2018, Nhậm Vũ Tường được bổ nhiệm làm Phó Chủ tịch phụ trách bán hàng toàn cầu. Từ tháng 5/2019 đến khi rời công ty năm 2020, ông giữ chức Phó Chủ tịch phát triển kinh doanh.
Trong giai đoạn này, ông trở thành một trong những lãnh đạo người Trung Quốc giữ vai trò quan trọng tại Tesla.
Đáng chú ý, mối quan hệ giữa Nhậm Vũ Tường và Musk không chỉ thể hiện qua sự ngưỡng mộ về năng lực. Theo truyền thông Trung Quốc, Nhậm Vũ Tường từng thẳng thắn nhận xét Musk không có nhiều hiểu biết về ngành công nghiệp ô tô.
Những trao đổi như vậy cho thấy hai người có thể đưa ra đánh giá khác nhau về chuyên môn, dù vẫn duy trì sự tin tưởng trong quan hệ bạn bè và công việc.
Dấu ấn trong dự án nhà máy Tesla tại Thượng Hải
Một trong những đóng góp nổi bật nhất của Nhậm Vũ Tường tại Tesla gắn với dự án xây dựng nhà máy sản xuất ô tô ở Thượng Hải.
Khi mở rộng hoạt động tại Trung Quốc, Tesla cần một cơ sở sản xuất ngay tại thị trường này nhằm giảm chi phí, rút ngắn thời gian giao xe và tăng năng lực cung ứng.
Tuy nhiên, việc triển khai nhà máy không chỉ đơn thuần là xây dựng dây chuyền sản xuất. Tesla còn phải xử lý hàng loạt vấn đề liên quan đến chính sách đầu tư, đất đai, tài chính, chuỗi cung ứng và quan hệ với chính quyền địa phương.
Với kinh nghiệm hoạt động tại Trung Quốc và vai trò điều hành trong tập đoàn, Nhậm Vũ Tường tham gia quá trình đàm phán, góp phần thúc đẩy kế hoạch xây dựng nhà máy.
Tháng 7/2018 đánh dấu bước tiến quan trọng của dự án Tesla tại Thượng Hải, trong đó Nhậm Vũ Tường được ghi nhận là một trong những nhân vật có đóng góp đáng kể.
Đây là nhà máy sản xuất ô tô đầu tiên của Tesla nằm ngoài lãnh thổ Mỹ, trở thành cột mốc quan trọng trong chiến lược mở rộng quốc tế của hãng.
Sau đó, Gigafactory Thượng Hải được xây dựng với tốc độ nhanh và bắt đầu sản xuất xe vào cuối năm 2019.
Cơ sở này dần trở thành một trong những trung tâm sản xuất quan trọng của Tesla, không chỉ cung cấp ô tô cho thị trường Trung Quốc mà còn phục vụ hoạt động xuất khẩu sang nhiều khu vực khác.
Đối với Nhậm Vũ Tường, dự án Thượng Hải là dấu ấn nổi bật trong thời gian giữ các vị trí lãnh đạo cấp cao tại tập đoàn. Từ một chuyên gia công nghệ từng thừa nhận không am hiểu sâu về ô tô, ông đã tham gia vào một trong những dự án sản xuất có ý nghĩa chiến lược của Tesla.
Rời Tesla khi sự nghiệp thuận lợi, chuyển hướng sang công nghệ carbon
Năm 2020, Nhậm Vũ Tường quyết định chia tay Tesla.
Sau nhiều năm làm việc tại các doanh nghiệp công nghệ và đảm nhiệm vị trí điều hành cấp cao, ông không tiếp tục tìm kiếm cơ hội quản lý tại một tập đoàn lớn khác. Thay vào đó, ông chuyển sự quan tâm sang lĩnh vực năng lượng sạch và công nghệ thu giữ carbon.
Giai đoạn 2021-2023, Nhậm Vũ Tường đảm nhiệm vai trò cố vấn chiến lược toàn cầu cho Carbon Engineering, doanh nghiệp phát triển công nghệ thu giữ CO2 trực tiếp từ không khí.
Công nghệ này hướng đến việc tách khí carbon dioxide khỏi không khí để phục vụ các quá trình xử lý và chuyển hóa tiếp theo.
Trong thời gian làm việc tại Carbon Engineering, ông gặp Trương Hồng Hy, người sau này trở thành cộng sự trong dự án khởi nghiệp mới.
Tháng 10/2024, Nhậm Vũ Tường và Trương Hồng Hy cùng thành lập Shanghai Carbon Shengwanwu Technology, còn được biết đến với tên Carbonology.
Khác với những doanh nghiệp tập trung vào sản xuất phần mềm hay ô tô điện mà ông từng tham gia, Carbonology theo đuổi mục tiêu sử dụng CO2 thu giữ từ không khí làm nguyên liệu tạo ra các sản phẩm carbon có ích.
Trong đó, một hướng phát triển đáng chú ý là chuyển hóa CO2 thành nhiên liệu hàng không bền vững và các sản phẩm công nghiệp, hướng tới thay thế một phần nguyên liệu có nguồn gốc từ dầu mỏ.
Đây cũng là hướng đi đánh dấu sự thay đổi trong sự nghiệp của Nhậm Vũ Tường, từ quản lý hoạt động kinh doanh và phát triển công nghệ tại các tập đoàn lớn sang trực tiếp xây dựng một doanh nghiệp trong lĩnh vực năng lượng sạch.
Tham vọng mới với dự án đầu tư 300 triệu NDT
Theo nguồn tin, Carbonology đã đưa vào hoạt động trung tâm nghiên cứu và đổi mới tại Thượng Hải vào đầu năm, với tổng vốn đầu tư dự kiến lên tới 300 triệu NDT, tương đương hơn 1.100 tỷ đồng.
Khoản đầu tư này dành cho hoạt động nghiên cứu và đổi mới, phục vụ mục tiêu phát triển công nghệ thu giữ và chuyển hóa CO2 mà doanh nghiệp đang theo đuổi.
Nếu trước đây Nhậm Vũ Tường góp phần đưa một nhà máy sản xuất ô tô điện của Tesla vào hoạt động tại Trung Quốc, thì với Carbonology, ông đang hướng đến một lĩnh vực có tính chất khác biệt: biến khí CO2 trong không khí thành nguyên liệu phục vụ sản xuất.
Dù vậy, mục tiêu thương mại hóa công nghệ vẫn là chặng đường phía trước. Những kỳ vọng về khả năng thay thế một phần nguyên liệu từ dầu mỏ sẽ phụ thuộc vào kết quả phát triển và ứng dụng thực tế của doanh nghiệp.
Hơn ba thập kỷ kể từ cuộc gặp với Elon Musk tại Đại học Pennsylvania, Nhậm Vũ Tường đã trải qua nhiều vai trò, từ sinh viên đoạt huy chương vàng Olympic Vật lý quốc tế, chuyên gia công nghệ tại Thung lũng Silicon đến lãnh đạo cấp cao của Tesla.
Lời đánh giá đặc biệt của Musk về năng lực vật lý có thể là chi tiết khiến công chúng chú ý đến Nhậm Vũ Tường. Nhưng những dấu ấn tại Tesla Thượng Hải và lựa chọn khởi nghiệp trong lĩnh vực công nghệ carbon mới là những chặng đường thể hiện rõ hơn sự nghiệp riêng của doanh nhân Trung Quốc này.
PV (SHTT)