Nhà đầu tư không muốn mất tiền trong năm 2026 phải biết tránh những "cạm bẫy" này

Theo ông Nguyễn Anh Khoa, Giám đốc Khối Phân tích - Nghiên cứu Agriseco, xu hướng chung của thị trường vẫn là tăng điểm, được thúc đẩy bởi môi trường vĩ mô thuận lợi và triển vọng tăng trưởng lợi nhuận từ các doanh nghiệp niêm yết. Tuy nhiên, bài học từ năm 2025 cho thấy, dù thị trường tăng mạnh, nhiều nhà đầu tư cá nhân vẫn rơi vào tình trạng “xanh vỏ, đỏ lòng”, khiến giá trị tài sản không tăng trưởng tương xứng, thậm chí là thua lỗ.

Trong bối cảnh dòng tiền tiếp tục phân hóa mạnh mẽ vào các nhóm ngành có câu chuyện riêng, việc nhận diện và tránh lặp lại những sai lầm cũ trở thành yếu tố then chốt để nhà đầu tư cải thiện hiệu quả và bảo vệ thành quả. Để dẫn dắt dòng vốn đi đúng hướng trong năm 2026, các chuyên gia đã chỉ ra 3 "cái bẫy" tâm lý và kỹ thuật mà nhà đầu tư đặc biệt cần lưu ý.

Cẩn trọng với bẫy mua đuổi và sự phân hóa dòng tiền

Sai lầm phổ biến nhất mà nhiều người mắc phải là kỳ vọng sự lan tỏa đồng đều trên toàn thị trường khi thấy chỉ số tăng. Thực tế năm 2025 chứng minh rằng hiệu quả đầu tư phụ thuộc hoàn toàn vào việc chọn đúng nhóm cổ phiếu được dòng tiền ưu tiên. Việc mua đuổi những mã đã tăng nóng thường dẫn đến vòng lặp tai hại là “mua cao - bán thấp”.

Thay vào đó, nhà đầu tư nên phân bổ tỷ trọng rõ ràng giữa danh mục tích lũy trung - dài hạn và danh mục đầu tư ngắn hạn. Đối với các mã nắm giữ dài hạn, ưu tiên hàng đầu nên dành cho các doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt, định giá hợp lý và triển vọng tăng trưởng tích cực. Với các giao dịch ngắn hạn, dù có thể lựa chọn cổ phiếu đang thu hút dòng tiền, nhưng việc quản trị rủi ro phải được đặt lên hàng đầu.

Bài học quản trị đòn bẩy tài chính

Đòn bẩy tài chính vốn là con dao hai lưỡi; nó giúp gia tăng lợi nhuận nhưng cũng khuếch đại rủi ro cực lớn nếu sử dụng sai thời điểm. Nhiều danh mục trong năm 2025 thất bại không phải do chọn sai cổ phiếu mà do sai lầm trong quản trị đòn bẩy, dẫn đến việc bị ép bán ở những nhịp điều chỉnh mạnh ngay tại thời điểm bất lợi nhất. Vì vậy, trong năm 2026, việc duy trì tỷ lệ đòn bẩy phù hợp với khẩu vị rủi ro và chỉ sử dụng khi thị trường có tín hiệu tích cực rõ nét sẽ giúp nhà đầu tư giữ thế chủ động trước những biến động lớn.

Kỷ luật thép để vượt qua "bẫy" cảm xúc

Cuối cùng, bẫy cảm xúc thường là nguyên nhân khiến nhà đầu tư đánh mất lợi nhuận khi thị trường đảo chiều. Khi thị trường thuận lợi, tâm lý chủ quan dễ khiến các nguyên tắc bị nới lỏng. Chuyên gia khuyến nghị rằng thay vì cố gắng dự báo chính xác mọi biến động, nhà đầu tư nên tập trung giữ danh mục linh hoạt và chủ động tái cơ cấu khi triển vọng cổ phiếu thay đổi. Việc thực hiện khóa lợi nhuận từng bước khi đạt mục tiêu sẽ giúp duy trì hiệu suất sinh lời ổn định và hạn chế tình trạng “mất lãi” không đáng có.