Kinh tế
22/11/2026 18:52Tiền điện sinh hoạt sắp được tính theo khung giờ: Hóa đơn của các hộ gia đình sẽ thay đổi ra sao?
Quốc hội mới đây đã chính thức bấm nút thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực, dự kiến bắt đầu có hiệu lực thi hành từ ngày 1/6/2027. Điểm nhấn đáng chú ý trong lần sửa đổi này là việc bổ sung quy định về lộ trình áp dụng cơ chế tính giá điện theo khung giờ cho khối hộ gia đình.
Theo nội dung luật, Bộ Công Thương chịu trách nhiệm xây dựng và trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt lộ trình áp dụng giá bán lẻ điện theo 3 khung giờ (cao điểm, thấp điểm và bình thường) đối với nhóm khách hàng sử dụng điện sinh hoạt ngay khi các điều kiện kỹ thuật cho phép. Thời gian triển khai cụ thể sẽ do Thủ tướng quyết định dựa trên đề xuất của Bộ.

Hiện nay, các hộ gia đình vẫn đang thanh toán tiền điện dựa trên biểu giá lũy tiến 5 bậc (áp dụng từ ngày 1/11) căn cứ vào tổng sản lượng tiêu thụ trong tháng. Trong khi đó, cơ chế tính giá theo 3 khung giờ mới chỉ được áp dụng cho các đơn vị sản xuất, kinh doanh và dịch vụ đủ điều kiện.
Song song với lộ trình tính giá theo giờ, Bộ Công Thương cũng sẽ trình phương án cải cách cơ cấu biểu giá bán lẻ điện theo hướng có ít nhất hai thành phần. Cụ thể, hóa đơn tiền điện có thể bao gồm tiền điện năng (tính trên lượng kWh thực tế tiêu thụ) và tiền công suất (tính dựa trên mức công suất cực đại tính bằng kW mà khách hàng đăng ký sử dụng).
Một thay đổi mang tính bước ngoặt khác của Luật Điện lực sửa đổi là chủ trương từng bước loại bỏ cơ chế bù chéo giá điện giữa các nhóm khách hàng chưa tham gia thị trường bán lẻ điện cạnh tranh. Bộ Công Thương sẽ trình Thủ tướng quyết định lộ trình thực hiện, còn Chính phủ ban hành cơ chế tài chính tương ứng cho từng giai đoạn. Theo số liệu từ Bộ Công Thương, mức hỗ trợ tiền điện hiện nay dành cho các hộ thuộc diện chính sách đang tương đương với 30 kWh/tháng, tính theo đơn giá sinh hoạt bậc 1.
Liên quan đến công tác điều hành giá, luật mới bổ sung quy định chặt chẽ nhằm kiểm soát chi phí trong quá trình điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân. Theo đó, mọi khoản chi phí chưa được hạch toán hoặc chưa được bù đắp đầy đủ trong mức giá này bắt buộc phải trải qua khâu kiểm toán độc lập.
Nguyên tắc điều chỉnh giá bán lẻ điện phải bám sát biến động thực tế của các thông số đầu vào, đảm bảo bù đắp đầy đủ chi phí hợp lý và hợp lệ. Trong tình huống giá điện chưa thể điều chỉnh kịp thời nhằm mục tiêu bình ổn kinh tế vĩ mô và đảm bảo an sinh xã hội, Nhà nước sẽ có cơ chế bù đắp chi phí phù hợp.
Đối với nhóm doanh nghiệp tham gia cơ chế mua bán điện trực tiếp, luật quy định rõ ràng các khoản mục cần thanh toán tùy theo hình thức giao dịch, bao gồm: tiền điện năng, phí dịch vụ hệ thống điện, khoản thanh toán chênh lệch cùng các chi phí liên quan khác. Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng nhấn mạnh, việc phân bổ các khoản phí này phải dựa trên mức độ sử dụng hệ thống thực tế, tuyệt đối tránh tình trạng tính trùng lặp hoặc đẩy gánh nặng chi phí bất hợp lý sang những khách hàng không tham gia mua bán điện trực tiếp.
Ngoài ra, ở khâu phát điện, luật cũng đưa vào khái niệm mới về "giá công suất" – khoản chi trả cho khả năng sẵn sàng phát điện, cung ứng dịch vụ truyền tải hoặc cung cấp công suất từ hệ thống lưu trữ năng lượng. Đối với các dự án nguồn điện đặc thù như nhà máy điện khí sử dụng khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG), khoản thanh toán này sẽ đóng vai trò là cơ sở quan trọng để nhà đầu tư thu hồi chi phí đầu tư cố định.
TN (SHTT)