Kinh tế
13/10/2026 10:33Trung Quốc nhập khẩu hơn 1.000 tấn vàng: Vì sao Bắc Kinh tăng tích trữ?
Theo dữ liệu của Cục Quản lý Ngoại hối Nhà nước Trung Quốc, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC) đã mua thêm khoảng 23 tấn vàng trong tháng 9, đánh dấu lượng mua ròng hàng tháng lớn nhất trong gần 3 năm. Đây cũng là chuỗi mua vàng liên tiếp dài nhất của ngân hàng trung ương này kể từ năm 2015, theo CNBC.
Không chỉ ngân hàng trung ương, hoạt động nhập khẩu vàng của Trung Quốc cũng tăng lên mức chưa từng có. Dữ liệu hải quan cho thấy nước này đã chi 158,8 tỷ USD để nhập khẩu hơn 1.000 tấn vàng trong 8 tháng đầu năm 2026. Con số này vượt xa mức 96,5 tỷ USD, tương ứng 886 tấn, ghi nhận trong cả năm 2025.
Theo Aakash Doshi, Giám đốc chiến lược vàng tại State Street Investment Management, lượng vàng nhập khẩu phục vụ nhu cầu tiêu dùng của Trung Quốc đã lập kỷ lục trong 8 tháng đầu năm. Chênh lệch giá vàng trong nước so với thị trường quốc tế tăng mạnh cũng cho thấy nhu cầu trong mùa đông đang đi lên.
Đáng chú ý, làn sóng mua tích lũy diễn ra ngay cả khi giá vàng trải qua một đợt điều chỉnh đáng kể. Trong tháng 9, kim loại quý này giảm hơn 8%, xuống khoảng 4.176 USD/ounce, sau khi từng vượt 5.500 USD/ounce vào tháng 1. Dù vậy, ông Doshi dự báo giá vàng có thể phục hồi lên vùng 4.750-5.500 USD/ounce vào cuối quý I/2027.
Trung Quốc muốn giảm phụ thuộc vào đồng USD
Một trong những động lực quan trọng đằng sau chiến lược tích trữ vàng của Bắc Kinh là nỗ lực đa dạng hóa dự trữ ngoại hối và giảm sự phụ thuộc vào đồng USD.
Theo chuyên gia Carsten Menke, việc Mỹ sử dụng đồng USD như một công cụ gây sức ép đã thúc đẩy mong muốn giảm phụ thuộc vào trái phiếu kho bạc Mỹ với vai trò tài sản dự trữ.
Rủi ro địa chính trị cũng khiến các quốc gia quan tâm hơn đến khả năng tiếp cận nguồn tài sản nắm giữ ở nước ngoài. Sau khi Nga tiến hành chiến dịch quân sự tại Ukraine năm 2022, các chính phủ phương Tây đã phong tỏa tài sản của Ngân hàng Trung ương Nga. Diễn biến này cho thấy dự trữ ở nước ngoài có thể bị hạn chế tiếp cận khi căng thẳng quốc tế gia tăng.
Trong bối cảnh đó, tăng cường nắm giữ tài sản trong nước được xem là một cách để hạn chế những rủi ro liên quan.
Trung Quốc đã thu hẹp lượng trái phiếu chính phủ Mỹ nắm giữ. Theo dữ liệu của Bộ Tài chính Mỹ, giá trị trái phiếu này giảm xuống khoảng 618 tỷ USD trong tháng 7, mức thấp nhất trong 18 năm, khi Bắc Kinh tiếp tục kế hoạch đa dạng hóa dự trữ ngoại hối.
Ngoài mục tiêu chiến lược, vàng còn được người dân Trung Quốc xem là tài sản trú ẩn an toàn trước những bất ổn kinh tế. Nỗi lo về triển vọng tăng trưởng đã thúc đẩy nhu cầu mua trang sức, vàng miếng và tiền vàng.
Bất động sản suy thoái, chứng khoán kém hấp dẫn
Một lý do khác khiến vàng thu hút dòng tiền tại Trung Quốc là người dân đang có ít lựa chọn đầu tư thay thế đủ hấp dẫn.
Trong nhiều năm, bất động sản từng là kênh tích lũy tài sản chủ yếu của các hộ gia đình nước này. Tuy nhiên, thị trường đang trải qua giai đoạn suy thoái kéo dài, làm suy yếu sức hấp dẫn của một trong những kênh đầu tư quen thuộc nhất.
Thị trường chứng khoán cũng chưa mang lại kết quả nổi bật. Chỉ số CSI 300, đại diện cho nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn tại Trung Quốc, đã giảm khoảng 8% từ đầu năm, trái ngược với mức tăng 13% của chỉ số S&P 500 tại Mỹ.
Trong khi đó, lợi suất tiền gửi ngân hàng và trái phiếu giảm do nhu cầu vay vốn ảm đạm. Lợi suất trái phiếu chính phủ Trung Quốc kỳ hạn một năm xuống khoảng 1,2%, thấp hơn đáng kể so với mức 4,46% tại Mỹ.
Ông Ole Hansen, Trưởng bộ phận chiến lược hàng hóa tại Saxo Bank, nhận định chi phí cơ hội khi nắm giữ vàng tại Trung Quốc thấp hơn nhiều so với các thị trường phương Tây.
Điều này có nghĩa là khi các kênh đầu tư truyền thống không mang lại lợi nhuận hấp dẫn, việc nắm giữ vàng trở nên dễ được chấp nhận hơn, dù bản thân kim loại quý không tạo ra dòng thu nhập như tiền gửi hoặc trái phiếu.
Bên cạnh nhu cầu từ người tiêu dùng, kế hoạch phát triển thị trường vàng nội địa của Bắc Kinh cũng được xem là động lực thúc đẩy hoạt động mua vào.
Theo ông Menke, chiến lược này đòi hỏi Trung Quốc phải xây dựng nguồn dự trữ vàng dồi dào. Ông ước tính PBoC đã mua khoảng 190 tấn vàng tính đến cuối tháng 8, trong đó có 110 tấn chưa được công bố.
Dữ liệu của Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) cho thấy Trung Quốc là quốc gia nắm giữ vàng lớn thứ năm thế giới, với 2.387 tấn tính đến tháng 8. Tuy nhiên, lượng dự trữ này vẫn chưa bằng một phần ba so với Mỹ.
Việc tiếp tục mua vàng trong nhiều tháng liên tiếp cho thấy kim loại quý vẫn giữ vai trò quan trọng trong chiến lược dự trữ của Trung Quốc. Khác với nhà đầu tư cá nhân thường nhạy cảm hơn trước biến động giá, các ngân hàng trung ương có xu hướng mua vàng với tầm nhìn dài hạn.
Lực mua từ Trung Quốc tiếp tục nâng đỡ giá vàng
Nhu cầu lớn từ Trung Quốc đang góp phần giúp giá vàng đứng vững trước những yếu tố có thể tạo áp lực giảm. Trong thời gian gần đây, lợi suất trái phiếu Mỹ duy trì ở mức cao đã hạn chế sức hấp dẫn của vàng, bởi kim loại quý không tạo ra lợi suất như các tài sản sinh lời.
Thông thường, khi lãi suất thị trường tăng, sức hấp dẫn tương đối của vàng có thể suy giảm. Tuy nhiên, lực mua từ Trung Quốc đang tạo thêm một nguồn hỗ trợ cho giá.
Bà Ewa Manthey, chiến lược gia hàng hóa tại ING Bank, nhận định nhu cầu từ Trung Quốc đã trở thành nguồn hỗ trợ mang tính cơ cấu quan trọng đối với thị trường vàng. Theo bà, các ngân hàng trung ương mua vàng với mục tiêu dài hạn nên ít nhạy cảm với biến động giá hơn nhà đầu tư cá nhân.
Ông Menke cũng cho rằng giá vàng vẫn duy trì ở mức cao hơn so với mùa hè, dù kỳ vọng tăng lãi suất và lợi suất trái phiếu đều ở mức cao. Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) thậm chí phát tín hiệu có thể tăng lãi suất thêm một lần trong năm 2026.
Dù vậy, nhu cầu vàng tại Trung Quốc không phải yếu tố bất biến. Theo ông Hansen, sức mua có thể suy yếu nếu niềm tin vào thị trường bất động sản và chứng khoán được khôi phục. Đồng nhân dân tệ giảm giá cũng có thể khiến vàng trở nên đắt đỏ hơn đối với người mua trong nước, trong khi lãi suất tăng sẽ làm tiền gửi ngân hàng hấp dẫn hơn.
Về dài hạn, ông Hansen cho rằng những thay đổi lớn đối với thị trường vàng có thể xuất hiện nếu các ngân hàng trung ương giảm nhu cầu đa dạng hóa dự trữ và căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt. Tuy nhiên, theo đánh giá của ông, cả hai kịch bản này đều chưa có nhiều khả năng xảy ra trong tương lai gần.
Trong bối cảnh đó, việc Trung Quốc tiếp tục nhập khẩu và tích trữ vàng không chỉ phản ánh nhu cầu tiêu dùng trong nước mà còn gắn với chiến lược dự trữ, những bất ổn kinh tế và sự thay đổi trong lựa chọn đầu tư của người dân. Những yếu tố này đang góp phần duy trì vai trò của Trung Quốc trên thị trường vàng toàn cầu.
Bích Ngọc (SHTT)