Vay 5.800 lượng vàng lúc giá 17 triệu đồng, doanh nghiệp thủy sản vướng bi kịch nợ nghìn tỷ

Theo báo cáo kiểm toán năm 2025 của Công ty Kinh doanh Thủy hải sản Sài Gòn (APT), doanh nghiệp này từng vay 5.833 lượng vàng SJC từ Sacombank vào năm 2009, thời điểm giá vàng chỉ khoảng 17 triệu đồng mỗi lượng. Khi đó, khoản vay tương đương hơn 100 tỷ đồng. Song song, công ty còn vay thêm hơn 100 tỷ đồng tiền mặt với lãi suất 12%/năm.

Hai khoản vay ban đầu được ký với Ngân hàng Phương Nam trước khi đơn vị này sáp nhập vào Sacombank vào năm 2015. Tuy nhiên, sau 15 năm, doanh nghiệp vẫn chưa thể thanh toán cả nợ gốc lẫn lãi.

Đáng chú ý, giá trị khoản vay vàng đã “đội” lên đáng kể. Đến cuối năm 2025, sau khi được đánh giá lại theo giá thị trường, khoản nợ này đã tăng lên khoảng 891 tỷ đồng. Không chỉ vậy, chi phí lãi vay và lãi quá hạn tiếp tục khiến tổng nghĩa vụ tài chính phình to. Với lãi suất 0,9%/tháng và mức phạt quá hạn lên tới 1,35%/tháng, tổng tiền lãi riêng khoản vay vàng đã chạm mốc khoảng 1.558 tỷ đồng.

Trước tình trạng kéo dài, Sacombank đã khởi kiện APT ra tòa vào tháng 4/2022 nhằm yêu cầu thanh toán khoản nợ tạm tính hơn 1.426 tỷ đồng, đồng thời đề nghị xử lý tài sản đảm bảo nếu doanh nghiệp không thực hiện nghĩa vụ. Vụ việc hiện vẫn đang trong quá trình giải quyết và thương lượng.

Không dừng lại ở đó, ngân hàng nhiều lần đưa khoản nợ ra đấu giá để thu hồi nhưng chưa đạt kết quả. Lần gần nhất vào cuối năm 2025, giá khởi điểm được đưa ra chỉ còn 317 tỷ đồng, thấp hơn rất nhiều so với tổng dư nợ.

Về phía doanh nghiệp, tình hình tài chính đang ở mức đáng báo động. Báo cáo kiểm toán cho thấy tổng nợ quá hạn của APT tính đến cuối năm 2025 lên tới gần 2.790 tỷ đồng, trong đó phần lớn là nợ ngân hàng. Doanh nghiệp ghi nhận lỗ lũy kế khoảng 2.708 tỷ đồng, khiến vốn chủ sở hữu âm hơn 2.600 tỷ đồng, tương đương mức lỗ gấp hàng chục lần vốn điều lệ.

Ngoài ra, nợ ngắn hạn vượt xa tài sản ngắn hạn, trong khi tổng nợ phải trả gần chạm ngưỡng 2.814 tỷ đồng, tạo áp lực tài chính rất lớn. Kiểm toán nhận định các chỉ số này cho thấy tồn tại rủi ro đáng kể về khả năng hoạt động liên tục của doanh nghiệp.

Dù vậy, phía APT cho biết đã xây dựng các phương án nhằm đảm bảo dòng tiền và thực hiện nghĩa vụ tài chính, đồng thời vẫn lập báo cáo trên cơ sở giả định doanh nghiệp có thể tiếp tục hoạt động.

Câu chuyện khoản vay vàng từ thời giá thấp nay trở thành “quả bom tài chính” là minh chứng rõ ràng cho rủi ro dài hạn của các hợp đồng tín dụng gắn với biến động thị trường, đặc biệt trong bối cảnh giá vàng liên tục leo thang.