Bức tranh nhập khẩu ô tô của Việt Nam trong những tháng đầu năm 2026 đang phác họa một sự chuyển dịch đầy thú vị. Trong khi phân khúc xe cá nhân có phần tĩnh lặng sau làn sóng mua sắm cuối năm, thì dòng xe vận tải lại ghi nhận những con số tăng trưởng "nóng" chưa từng thấy. Đây không chỉ là câu chuyện về những con số hải quan, mà còn là tín hiệu cho thấy nhịp đập hối hả của nền kinh tế ngay từ vạch xuất phát.
Một lô ô tô tải, phương tiện cơ giới chờ làm thủ tục nhập khẩu về Việt Nam.

Theo số liệu mới nhất từ Cục Hải quan, tính đến giữa tháng 2, tổng lượng ô tô nguyên chiếc nhập khẩu về nước đạt 21.701 xe với tổng kim ngạch 545 triệu USD. So với cùng kỳ năm ngoái, thị trường ghi nhận mức tăng trưởng 18,7% về lượng và tới 34,6% về giá trị. Tuy nhiên, đi sâu vào chi tiết, người ta thấy rõ hai thái cực hoàn toàn trái ngược.

Ở phân khúc xe dưới 9 chỗ, tâm lý thận trọng đang bao trùm. Với 12.604 xe nhập khẩu (giảm 13,5% về lượng và 11,9% về kim ngạch), có vẻ như người tiêu dùng đang cân nhắc kỹ lưỡng hơn các khoản chi lớn sau dịp Tết Nguyên đán. Trái lại, phân khúc xe tải lại tạo nên một "cú hích" kinh ngạc khi ghi nhận tới 4.956 xe nhập khẩu chỉ trong nửa đầu tháng 2. Mức tăng trưởng đột biến 177% về lượng và 139,6% về kim ngạch so với cùng kỳ năm 2025 cho thấy một luồng sinh khí mới đang đổ vào lĩnh vực hạ tầng và sản xuất.

Về nguồn gốc xuất xứ, thị trường nhập khẩu đang hình thành thế "kiềng ba chân" vững chắc với sự dẫn đầu tuyệt đối của Trung Quốc. Tính hết tháng 1/2026, quốc gia này đã cung ứng 6.661 xe, chiếm tới 44,3% thị phần nhập khẩu vào Việt Nam. Đứng ngay sau là Indonesia với 4.141 xe (27,5%) và Thái Lan với 3.015 xe (20%). Phần còn lại của thị trường chia đều cho các quốc gia khác với khoảng 8,1% thị phần. Sự áp đảo của xe từ Trung Quốc và Indonesia được lý giải bởi lợi thế về giá thành cạnh tranh, mẫu mã đa dạng và đặc biệt là khả năng cung ứng hàng nhanh chóng, đáp ứng kịp thời cơn khát phương tiện trong nước.

Vì sao xe tải lại ồ ạt đổ về Việt Nam ngay từ đầu năm? Theo giới chuyên gia và đại diện các doanh nghiệp nhập khẩu, nguyên nhân cốt lõi đến từ việc các hoạt động sản xuất, xây dựng và logistics năm nay khởi động sớm hơn thường lệ. Hàng loạt dự án hạ tầng trọng điểm và các khu công nghiệp đồng loạt triển khai đã tạo ra nhu cầu cấp bách về phương tiện vận chuyển vật liệu và thiết bị.

Bên cạnh đó, một xu hướng đáng chú ý là các doanh nghiệp đang dần chuyển sang mô hình "tự chủ logistics". Thay vì phụ thuộc vào các đơn vị vận tải bên thứ ba vốn có nhiều biến động về giá, nhiều đơn vị lựa chọn tự đầu tư đội xe tải nhẹ và xe chuyên dụng để kiểm soát chặt chẽ chi phí cũng như tiến độ giao hàng. Việc giá cước vận chuyển quốc tế hạ nhiệt cũng là "thời điểm vàng" để các doanh nghiệp tranh thủ nhập khẩu phương tiện với chi phí tối ưu nhất.

Việc xe tải nhập khẩu tăng trưởng đột biến không đơn thuần là một hiện tượng thương mại. Theo đánh giá của giới kinh doanh, đây chính là "phong vũ biểu" cho sức khỏe của nền kinh tế. Xe vận tải lăn bánh nhiều đồng nghĩa với việc hàng hóa lưu thông mạnh và các công trình đang hối hả thi công.

Nếu đà tăng trưởng này tiếp tục được duy trì ổn định xuyên suốt quý 1, chúng ta hoàn toàn có thể tin tưởng vào một kịch bản phục hồi mạnh mẽ và mở rộng quy mô của hoạt động sản xuất - thương mại trong cả năm 2026. Bầu không khí sôi động tại các cửa khẩu và kho bãi hiện nay chính là lời khẳng định cho sự chuẩn bị sẵn sàng của các doanh nghiệp trước những cơ hội mới.

QT (SHTT)