Michelin ứng dụng công nghệ RFID để tạo mã nhận dạng riêng cho từng chiếc lốp, hỗ trợ quản lý từ khâu sản xuất đến tái chế. Dù có thể lưu dấu các lần quét, loại chip này không tự định vị hay theo dõi hành trình ô tô.

Một chiếc lốp ô tô thông thường có thể được nhận biết qua thương hiệu, kích thước và những thông số in trên thành lốp. Tuy nhiên, với công nghệ RFID, Michelin đang đưa việc quản lý sản phẩm lên một cấp độ khác: mỗi chiếc lốp có thể sở hữu một mã định danh điện tử riêng biệt, tồn tại trong suốt vòng đời sử dụng.

Giải pháp này không nhằm biến lốp xe thành thiết bị định vị mà phục vụ việc nhận diện, truy xuất thông tin và quản lý sản phẩm. Từ nhà máy, kho hàng đến các cơ sở bảo dưỡng và tái chế, dữ liệu của từng chiếc lốp có thể được liên kết thông qua mã nhận dạng được tích hợp sẵn. Điểm đáng chú ý là chip RFID hoạt động mà không cần pin, cũng không liên tục phát tín hiệu như một thiết bị GPS.

Mỗi chiếc lốp có một mã nhận dạng riêng

RFID là viết tắt của Radio Frequency Identification, nghĩa là công nghệ nhận dạng bằng sóng vô tuyến. Michelin sử dụng loại thẻ thụ động, gồm một vi mạch điện tử kết hợp ăng-ten, được bảo vệ và tích hợp bên trong cấu trúc cao su của lốp. Thẻ được đưa vào trong quá trình sản xuất thay vì gắn thêm như một phụ kiện bên ngoài. Cách bố trí này giúp bộ phận nhận dạng có thể tồn tại cùng chiếc lốp trong quá trình sử dụng.

Theo Michelin, mỗi thẻ RFID mang một mã định danh duy nhất theo chuẩn SGTIN-96, bao gồm tiền tố doanh nghiệp, mã tham chiếu sản phẩm và số sê-ri riêng.

Sau khi được lập trình, mã định danh được khóa cố định, nhằm bảo đảm tính nhất quán và hạn chế nguy cơ thay đổi thông tin nhận dạng.

20-1792486719-michelin-dua-chip-nhan-dang-vao-lop-o-to-theo-doi-tung-chiec-lop-ma-khong-can-pin
Michelin gắn thẻ RFID vào trong lốp ô tô. Ảnh: Getty

Có thể hình dung đây là một dạng căn cước điện tử của lốp xe. Thay vì phải đọc thủ công các ký hiệu trên thành lốp, đơn vị quản lý có thể sử dụng thiết bị RFID để nhận diện sản phẩm và truy xuất những thông tin liên quan.

Dữ liệu liên kết với mã định danh có thể bao gồm thương hiệu, tên thương mại và kích thước lốp. Những thông tin này được cung cấp thông qua hệ thống dữ liệu tương ứng, chứ không nhất thiết nằm toàn bộ trong bộ nhớ của con chip.

Ứng dụng quan trọng của RFID nằm ở khả năng kết nối thông tin giữa nhiều công đoạn trong vòng đời sản phẩm.

Trong nhà máy, mã nhận dạng điện tử hỗ trợ kiểm soát lốp và đối chiếu thông tin trong quá trình sản xuất, lắp ráp. Khi sản phẩm được chuyển đến kho hoặc hệ thống phân phối, việc quét RFID giúp xác định từng chiếc lốp mà không cần phụ thuộc hoàn toàn vào thao tác ghi chép thủ công. Tại các cơ sở bảo dưỡng, công nghệ này có thể hỗ trợ nhận diện lốp khi thực hiện các công việc liên quan đến quản lý, thay thế hoặc luân chuyển vị trí bánh xe.

Ngay cả khi lốp hết thời gian sử dụng, mã định danh vẫn có giá trị đối với việc phân loại và quản lý trong quá trình tái chế. Michelin cho biết công nghệ RFID giúp cải thiện hiệu quả quản lý hàng tồn kho, hoạt động logistics, xử lý bảo hành và truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

Một lợi ích khác là khả năng liên kết dữ liệu giữa các đơn vị tham gia chuỗi cung ứng. Thông qua những tiêu chuẩn chung của ngành lốp, thông tin sản phẩm có thể được trao đổi giữa các hệ thống được cấp quyền truy cập.

Chip RFID có thể theo dõi vị trí ô tô không?

Việc một chiếc lốp được gắn mã nhận dạng điện tử dễ khiến người dùng liên tưởng đến khả năng giám sát vị trí hoặc thu thập dữ liệu di chuyển.

Tuy nhiên, cần phân biệt rõ giữa nhận dạng sản phẩm và định vị phương tiện.

Loại RFID thụ động mà Michelin sử dụng không có nguồn điện riêng. Khi thiết bị đọc phát sóng vô tuyến phù hợp, thẻ nhận năng lượng từ tín hiệu đó và phản hồi bằng dữ liệu nhận dạng đã được lưu trữ.

Điều này có nghĩa thẻ không thể tự phát tín hiệu liên tục để thông báo chiếc xe đang ở đâu. Việc đọc dữ liệu phụ thuộc vào sự hiện diện của thiết bị đọc trong phạm vi hoạt động phù hợp.

Về mặt kỹ thuật, nếu một chiếc lốp được quét tại nhiều địa điểm và các bản ghi được lưu lại, hệ thống quản lý có thể biết sản phẩm từng xuất hiện tại những điểm quét đó.

Tuy nhiên, những bản ghi rời rạc không tương đương với khả năng theo dõi liên tục hành trình của xe. Để liên hệ mã lốp với một phương tiện hoặc cá nhân cụ thể, còn cần thêm dữ liệu đối chiếu từ những hệ thống khác.

Vì vậy, bản thân chip RFID không phải thiết bị GPS và cũng không trực tiếp xác định danh tính người lái. Một điểm dễ gây nhầm lẫn khác là chức năng của RFID so với các hệ thống cảm biến lốp thông minh. Thẻ RFID chủ yếu đảm nhận nhiệm vụ nhận dạng. Nó không tự đo áp suất, nhiệt độ hoặc độ mòn của gai lốp chỉ nhờ mã định danh được tích hợp bên trong.

Muốn thu thập những thông số vận hành này, phương tiện cần có cảm biến hoặc hệ thống phân tích dữ liệu phù hợp. Michelin cũng phát triển những giải pháp kết nối và phân tích tình trạng lốp khác, nhưng đó là các công nghệ có chức năng riêng, không nên đánh đồng với thẻ RFID. Sự khác biệt này đặc biệt quan trọng bởi việc một chiếc lốp được tích hợp chip điện tử không đồng nghĩa nó có thể tự cảnh báo mọi bất thường trong quá trình vận hành.

RFID không phải công nghệ chỉ dành riêng cho Michelin. Việc ứng dụng thẻ nhận dạng vô tuyến trong ngành lốp đã được tiêu chuẩn hóa, với các quy định liên quan đến giao thức truyền thông, định dạng mã nhận dạng và phương pháp thử nghiệm.

Michelin cho biết công nghệ này đã được ứng dụng trên lốp xe tải và trong lĩnh vực đua xe. Hãng cũng đặt mục tiêu mở rộng việc tích hợp RFID sang các dòng lốp dành cho xe du lịch và xe thương mại hạng nhẹ.

Đối với người sử dụng ô tô, lợi ích của công nghệ có thể không thể hiện ngay qua cảm giác lái. Giá trị chính nằm ở khả năng nhận diện chính xác sản phẩm, hỗ trợ quản lý bảo dưỡng và cải thiện tính minh bạch của chuỗi cung ứng.

Với các doanh nghiệp vận tải, nhà sản xuất và đơn vị phân phối, việc quản lý lốp bằng dữ liệu điện tử còn có thể giảm thao tác thủ công, hạn chế nhầm lẫn và hỗ trợ theo dõi vòng đời sản phẩm.

Sự xuất hiện của chip RFID cho thấy quá trình số hóa ngành ô tô không chỉ diễn ra ở động cơ, hệ thống giải trí hay công nghệ hỗ trợ lái. Ngay cả lốp xe, một bộ phận cơ khí quen thuộc, cũng đang trở thành đối tượng được quản lý bằng dữ liệu.

Tuy nhiên, chức năng cốt lõi của RFID vẫn là nhận dạng và truy xuất thông tin. Khả năng giám sát tình trạng lốp theo thời gian thực hoặc xác định vị trí phương tiện đòi hỏi những hệ thống công nghệ khác, thay vì chỉ dựa vào con chip được đặt trong lớp cao su.

PV (SHTT)