Phù phép giá đỗ bằng chất kích thích sinh trưởng cấm: Đôi nam nữ tại Quảng Ninh lĩnh án tù

Nhằm mục đích trục lợi bất chính từ việc tạo ra những mẻ giá đỗ mập mạp, trắng bóng và không rễ, hai chủ cơ sở sản xuất tại Quảng Ninh đã nhẫn tâm dùng chất kích thích sinh trưởng 6-BAP – loại hóa chất bị cấm sử dụng trong thực phẩm – để hòa vào nước tưới và ngâm ủ hàng tấn sản phẩm bán ra thị trường.

Bắt quả tang hơn 3,4 tấn giá đỗ "ngậm" chất kích thích chuẩn bị tuồn ra chợ

Căn cứ hồ sơ từ Công an thành phố Quảng Ninh, từ tháng 8/2025, Tạ Văn Xã (sinh năm 1992) thuê khu đất tại khu Yên Hợp, phường Mạo Khê để mở xưởng làm giá đỗ. Dù nhận thức rõ chất 6-BAP tuyệt đối không được phép dùng trong sản xuất thực phẩm, Xã vẫn lén lút đặt mua hóa chất này qua mạng xã hội rồi pha loãng vào nước tưới hằng ngày nhằm kích thích thân giá lớn nhanh, thân mập và đẹp mã để dễ bán.

Vào khoảng 1h sáng ngày 15/4, đoàn kiểm tra liên ngành do Phòng Cảnh sát kinh tế Công an thành phố Quảng Ninh chủ trì đã bất ngờ đột kích cơ sở của Xã. Tại hiện trường, lực lượng chức năng phát hiện và niêm phong 3.410,1kg giá đỗ thành phẩm chuẩn bị được vận chuyển đi tiêu thụ, ước tính tổng giá trị hơn 53,8 triệu đồng. Kết quả giám định sau đó khẳng định toàn bộ các mẫu thu giữ đều chứa chất kích thích sinh trưởng 6-BAP. Tại thời điểm làm việc, chủ cơ sở hoàn toàn không xuất trình được bất kỳ giấy tờ, hồ sơ pháp lý nào liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh.

Quá trình điều tra xác định, mỗi ngày Xã xuất bán từ 100 đến 300kg giá đỗ cho một đầu mối đem đi phân phối tại chợ Minh Thành (phường Đông Mai), đồng thời tuồn thêm 20 đến 30kg mỗi ngày cho một tiểu thương khác bán ở chợ Mạo Khê. Toàn bộ người làm thuê, đơn vị cho thuê mặt bằng và các đối tượng thu mua đều không hay biết về việc Xã lén lút dùng hóa chất cấm.

Mới đây, Tòa án nhân dân khu vực 5 - Quảng Ninh đã mở phiên tòa xét xử sơ thẩm, tuyên phạt Tạ Văn Xã mức án 2 năm 6 tháng tù giam về tội Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm theo điểm a khoản 1 Điều 317 Bộ luật Hình sự. Ngoài mức án tù, bị cáo còn phải chấp hành hình phạt bổ sung là 45 triệu đồng và bị tịch thu toàn bộ công cụ, phương tiện phục vụ hành vi phạm tội.

Biết hóa chất độc hại bản thân không dám ăn nhưng vẫn bán hơn 97 tấn

Trước vụ việc của Tạ Văn Xã, một đường dây sản xuất giá đỗ "bẩn" khác cũng bị Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Quảng Ninh triệt phá vào ngày 8/4 tại khu phố Kim Lăng, phường Quảng Yên, do Phạm Thị Quỳnh (sinh năm 1973) làm chủ. Tiến hành kiểm tra, cơ quan chức năng thu giữ 444,49kg giá đỗ đang trong giai đoạn ươm cùng nhiều gói hóa chất cất giấu kỹ ở khu vực sau nhà, kết quả xét nghiệm mẫu đều dương tính với chất 6-BAP.

Làm việc với công an, Quỳnh khai nhận đã mua các gói hóa chất với giá khoảng 10.000 đồng mỗi gói từ cuối năm 2024 để ngâm hạt đỗ. Mục đích là nhằm tạo ra những cọng giá đỗ không rễ, thân bóng bẩy bắt mắt để cung ứng cho thị trường khu vực Hạ Long cũ. Đáng phẫn nộ, dù biết rõ việc ngâm hóa chất rất độc hại cho sức khỏe con người đến mức bản thân không bao giờ dám ăn sản phẩm mình làm ra, người phụ nữ này vẫn thản nhiên đưa ra thị trường tiêu thụ.

Hồ sơ sổ sách ghi chép cho thấy Quỳnh đã bán trót lọt ra ngoài tổng cộng hơn 97 tấn giá đỗ các loại, bao gồm cả mẻ có hóa chất lẫn không có hóa chất, song lực lượng chức năng không thể phân định chính xác khối lượng cụ thể của từng loại cũng như danh tính toàn bộ khách hàng thu mua. Ngày 10/9, Tòa án nhân dân khu vực 2 - Quảng Ninh đã tuyên phạt Phạm Thị Quỳnh 6 tháng tù về tội Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm. Do có nhiều tình tiết giảm nhẹ được ghi nhận, bị cáo được áp dụng mức án dưới mức thấp nhất của khung hình phạt.

Theo Thông tư số 24/2019/TT-BYT ban hành ngày 30/8/2019 của Bộ Y tế, 6-BAP hoàn toàn không nằm trong danh mục phụ gia được phép dùng trong thực phẩm, và việc lạm dụng loại chất này để sản xuất giá đỗ tiềm ẩn nhiều mối nguy hại trực tiếp đối với cơ thể người dùng. Giá đỗ vốn là món ăn quen thuộc hàng ngày của người dân, nhưng vì lợi nhuận, các chủ cơ sở đã bất chấp luật pháp đưa hóa chất cấm vào chuỗi thức ăn, đẩy người tiêu dùng vào nguy cơ tổn hại sức khỏe mà không hề hay biết.

Để ngăn chặn thực trạng nhức nhối này, các cá nhân và tổ chức sản xuất kinh doanh bắt buộc phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định, tuyệt đối không dùng phụ gia ngoài danh mục cho phép và lưu trữ đầy đủ hồ sơ truy xuất nguồn gốc. Về phía các tiểu thương và đơn vị phân phối, cần kiểm soát chặt chẽ hàng hóa đầu vào, từ chối tiêu thụ sản phẩm trôi nổi.

Đồng thời, người tiêu dùng cần chủ động lựa chọn địa chỉ bán hàng có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng. Những đặc điểm như cọng giá quá mập mạp, thân trắng bóng bất thường, hoàn toàn không có rễ hoặc rễ cụt ngủn là dấu hiệu cần hết sức thận trọng, dù chưa đủ để khẳng định chắc chắn có hóa chất. Khi phát hiện các dấu hiệu nghi vấn, người dân cần kịp thời thông báo cho cơ quan chức năng để kiểm tra, xử lý, đưa các hành vi hủy hoại sức khỏe cộng đồng ra ánh sáng công lý.

PV (SHTT)